Ngành hàng không tìm cách vượt khó

BẢO NGÂN

Thứ sáu, 06/03/2020 - 12:51 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, thị trường vận tải hàng không suy giảm mạnh.

Diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 đang khiến ngành hàng không rơi vào khó khăn chưa từng có. Theo ước tính của Cục Hàng không Việt Nam (HKVN), các hãng hàng không (HHK) trong nước sẽ bị giảm doanh thu khoảng 25.000 tỷ đồng thay vì dự kiến thiệt hại 10.000 tỷ đồng như cách đây nửa tháng.

Các thị trường quan trọng suy giảm vì dịch bệnh

Theo Cục trưởng HKVN Đinh Việt Thắng, từ cuối tháng 1-2020, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, thị trường vận tải hàng không bắt đầu giảm mạnh, tính đến ngày 26-2, các HHK đã dừng, giảm tần suất hàng loạt chuyến bay. Các HHK Việt Nam đã cắt toàn bộ chuyến bay đến Trung Quốc, cắt giảm 34% số chuyến bay đến Đài Loan (Trung Quốc), 92% số chuyến bay đến Hồng Công (Trung Quốc). Các chuyến bay đến Nhật Bản dù chưa cắt giảm, vẫn giữ 160 chuyến/tuần, tuy nhiên, các HHK đang đánh giá tình hình và khả năng cao sẽ phải cắt giảm trong giai đoạn tới. Riêng đối với Hàn Quốc, các hãng HKVN đã cắt giảm 41% chuyến bay. Cùng với thị trường Đông - Nam Á thì thị trường Đông Bắc Á, đặc biệt là Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Hồng Công (Trung Quốc), Nhật Bản vô cùng quan trọng với các HHK Việt Nam. Thống kê cho thấy, thị trường Trung Quốc chiếm tỷ trọng 19,5%, Hàn Quốc chiếm 23,1%, Đài Loan (Trung Quốc) chiếm 7,7%, Hồng Công (Trung Quốc) chiếm 4,1% và Nhật Bản chiếm 6,8% thị trường vận tải của các HHK Việt Nam.

Nhận định đây là giai đoạn khó khăn chưa từng có trong lịch sử ngành hàng không, Tổng Giám đốc HHK quốc gia Việt Nam (VNA) Dương Trí Thành cho biết, VNA có 100 chiếc máy bay thì hiện 40 máy bay nằm chờ, phải dừng hoạt động nhưng cũng không thể cho thuê vì dịch bệnh bùng phát mạnh. Từ tháng 1-2020, VNA đã tìm được đối tác châu Âu để cho thuê 10 chiếc máy bay. Mọi việc đàm phán và làm hợp đồng gần xong thì tuần vừa qua đối tác đã hủy thuê máy bay bởi châu Âu cũng đang bị dịch bệnh nên khách đi lại giảm. Trong bối cảnh khó khăn hiện nay, mục tiêu của VNA bây giờ không còn nói chuyện tới lợi nhuận nữa mà là dòng tiền và làm sao để tồn tại được trong bối cảnh hiện nay. Tại Tổng công ty (TCT), lãnh đạo cấp cao trong Hội đồng quản trị, lãnh đạo TCT sẽ giảm lương 40%, cấp dưới hơn là 30%, dưới nữa là 20%, nhân viên chưa áp dụng giảm lương nhưng sẽ nghỉ luân phiên để tiến tới giảm lương.

Ngoài các HHK, các sân bay của TCT Cảng hàng không Việt Nam (ACV), sân bay Vân Đồn, TCT Quản lý bay Việt Nam cũng bị ảnh hưởng nhiều bởi việc giảm các chuyến bay. Sản lượng điều hành bay của TCT Quản lý bay Việt Nam trong tháng 2-2020 chỉ đạt 78,3% kế hoạch khi giảm điều hành 640 chuyến bay/tuần, chưa kể các chuyến bay quốc tế quá cảnh qua vùng trời Việt Nam cũng giảm. Trong khi đó, một số HHK đề nghị chậm thanh toán gần 30 tỷ đồng tiền dịch vụ điều hành bay cho TCT Quản lý bay Việt Nam.

Do việc nghỉ học của học sinh, sinh viên thì năm nay dự kiến ngành hàng không cũng không còn cao điểm hè trong thị trường trong nước. Tổng Giám đốc ACV Vũ Thế Phiệt cho biết, khi Trung Quốc xảy ra dịch bệnh, dự báo chỉ giảm 30 - 35% khách, nhưng gần đây khi Hàn Quốc bùng phát dịch, dự kiến sản lượng khách giảm 55%, thậm chí hơn. Lượng khách đi Nhật Bản cũng giảm mạnh. Dự báo năm nay khách quốc tế sẽ giảm 25 triệu, khách trong nước giảm 20 triệu.

Giãn thời gian trả nợ, miễn thuế, giảm giá

Đánh giá về ảnh hưởng dịch bệnh, ông Đinh Việt Thắng cho hay, trong trường hợp khả quan nhất, dịch được kiểm soát trước tháng 4-2020, tổng thị trường sẽ đạt 67 triệu khách, giảm 15,4% so năm 2019. Trường hợp xấu hơn, khi dịch bệnh được kiểm soát trước tháng 6-2020, có tính đến hủy toàn bộ các chuyến bay đi, đến Hàn Quốc, tổng thị trường chỉ đạt 61,2 triệu khách, giảm 22,6 % so 2019 (79,1 triệu khách).

Để hỗ trợ các HHK Việt Nam trong giai đoạn chịu ảnh hưởng tiêu cực do dịch Covid-19, Cục HKVN đã đề xuất Bộ Giao thông vận tải (GTVT) báo cáo Chính phủ ban hành chính sách hỗ trợ giá dịch vụ hàng không. Cụ thể, giảm 50% giá cất, hạ cánh và giá dịch vụ điều hành bay đối với các chuyến bay trong nước trong ba tháng kể từ ngày 1-3-2020; miễn thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường với nhiên liệu bay trong ba tháng từ 1-3-2020. Dự kiến, phương án này giúp các HHK giảm tổng chi phí khoảng 1.918 tỷ đồng gồm 204 tỷ đồng từ chính sách giảm giá dịch vụ và 1.714 tỷ đồng từ miễn thuế. Trường hợp cân đối ngân sách gặp khó khăn thì kiến nghị Bộ GTVT trình Chính phủ thực hiện chính sách giảm 50% thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay.

Ngoài ra, Cục HKVN cũng đề xuất cho phép áp dụng mức giá tối thiểu 0 đồng đối với các dịch vụ chuyên ngành hàng không thuộc danh mục Nhà nước quy định khung giá; tạo điều kiện cho các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ thực hiện giảm giá cho các HHK và các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ khác; cho phép các doanh nghiệp được giãn thời hạn nộp thuế và các khoản đóng góp ngân sách; xem xét nới lỏng chính sách visa nhập cảnh đối với khách từ các thị trường quốc tế đến Việt Nam…

Bộ trưởng GTVT Nguyễn Văn Thể cho rằng, các quốc gia có dịch thì phần lớn rơi vào nước có thời tiết lạnh, vùng nóng lây nhiễm hạn chế hơn, nên tăng cường các đường bay đến các vùng nóng như Ấn Độ. Các HHK trong nước lâu nay ưu tiên mở tuyến nước ngoài lợi nhuận cao nhưng hiện nay khi các đường bay quốc tế đang dừng, cần tăng khai thác các tuyến trong nước tới các sân bay nhỏ như từ Cần Thơ đi Tây Nguyên. Để giảm bớt khó khăn, các HHK có thể tái cơ cấu đội máy bay, máy bay cũ thì tìm cách bán cho các thị trường dễ tính hơn. Hợp đồng đã ký mua bán thì kéo dài thời gian nhận tàu, đàm phán giảm giá thuê và dừng hợp đồng thuê... Những vấn đề về giảm giá dịch vụ hàng không, miễn thuế nhập khẩu nhiên liệu, khoanh, giãn thuế… Bộ sẽ báo cáo Chính phủ, Quốc hội quyết định.