Bảo đảm nguồn thu ngân sách

THU THỦY

Thứ sáu, 27/03/2020 - 04:58 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Các cục thuế địa phương tích cực tìm giải pháp nhằm bù đắp các khoản hụt thu. Ảnh: BẮC HẢI

Dịch Covid-19 bùng phát đã ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp (DN), nhất là các DN xuất khẩu, du lịch, hàng không… Điều này cũng ảnh hưởng lớn đến công tác thu nộp ngân sách nhà nước (NSNN) của các địa phương trong cả nước. Cùng với việc giãn thuế, gia hạn nộp thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho DN, tạo nguồn thu bền vững, các cục thuế đang nỗ lực quản lý chặt chẽ nguồn thu, bảo đảm hoàn thành dự toán thu NSNN.

Dự kiến nhiều địa phương sẽ giảm thu

Từ đầu năm đến nay, trong bối cảnh cả nước căng mình trước những diễn biến phức tạp của dịch bệnh, hiện đã xuất hiện những dấu hiệu khó khăn cho công tác thu NS. Những tháng đầu năm 2020, số thu NS của một số cục thuế đã bắt đầu bị ảnh hưởng hoặc dự báo có sự suy giảm.

Theo báo cáo của Cục Thuế Hà Nội, tổng thu NS hai tháng đầu năm 2020 do đơn vị này thực hiện là 49.984 tỷ đồng, đạt 19,2% dự toán. Mặc dù số thu hai tháng đầu năm vẫn bảo đảm tiến độ, tuy nhiên đã xuất hiện những khó khăn do hậu quả của dịch Covid-19. Hai tháng, đã có hơn 9.000 hộ kinh doanh trên địa bàn phải giải thể, đóng cửa và tạm nghỉ kinh doanh. Trong đó có hơn 3.000 hộ kinh doanh phản ánh buộc phải tạm ngưng, bỏ kinh doanh do Covid-19. Điều này khiến cho công tác thu NS những tháng đầu năm 2020 có sự suy giảm.

Ông Mai Sơn, Cục trưởng Thuế Hà Nội cho biết, trên cơ sở thống kê các DN, tổ chức kinh tế lớn đã thực hiện kê khai thuế, tổng doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ giảm 6% so cùng kỳ, số thuế giá trị gia tăng phát sinh phải nộp giảm 10,5%. Nếu tình hình dịch bệnh kéo dài đến hết tháng 3, dự kiến sẽ giảm thu khoảng 4.200 - 5.400 tỷ đồng; nếu dịch bệnh kéo dài đến hết quý II, số thu giảm khoảng 6.600 - 9.400 tỷ đồng; nếu dịch kết thúc trong quý III, dự kiến số thu giảm khoảng 10.800 - 12.700 tỷ đồng; trường hợp dịch kéo dài sang quý IV, dự kiến số thu giảm khoảng 15.000 - 16.600 tỷ đồng. Nếu tính cả tác động giảm thu NSNN do áp dụng các quy định mới nhằm hạn chế đồ uống có cồn, với mức giảm thu dự kiến 2.080 tỷ đồng thì tổng thu NS do Cục Thuế Hà Nội thực hiện có thể giảm 6.280 - 18.680 tỷ đồng.

Báo cáo của Cục Thuế Hải Phòng cho thấy, tình hình thu NS của đơn vị cũng gặp rất nhiều khó khăn. Số thu của Cục Thuế Hải Phòng đến hết tháng 2-2020 mới đạt hơn 4.745 tỷ đồng, bằng 15,4% dự toán pháp lệnh; 14,4% dự toán HĐND. “Trong bối cảnh dịch bệnh hiện nay, nhiều DN không thể nhập nguyên liệu về để sản xuất, có DN phải ngừng hoạt động. Điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến việc thu nộp NS và do đó cũng sẽ ảnh hưởng đến công tác thu NS của cơ quan thuế”, Cục trưởng Thuế Hải Phòng Hà Văn Trường chia sẻ.

Cục Thuế Phú Yên cũng cho biết, hai tháng đầu năm, tổng thu nội địa trên địa bàn tỉnh đạt 975 tỷ đồng, chỉ bằng 10,8% dự toán năm. Nguyên nhân bước đầu được nhận định là do hai tháng đầu năm hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu thụ sản phẩm của DN bị chững lại do nghỉ Tết và ảnh hưởng của dịch Covid-19.

Tại Khánh Hòa, tình hình thu NS đã xuất hiện những khó khăn do dịch vụ kinh doanh du lịch, nhà hàng, khách sạn bị ngừng hoạt động. Đặc biệt, tại TP Nha Trang, hoạt động du lịch đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Hai tháng đầu năm, tổng thu NS trên địa bàn đạt khoảng 630 tỷ đồng, đạt 11% dự toán và bằng 78% so cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân là do lượng khách du lịch đến với TP Nha Trang giảm mạnh làm giảm số thu từ hoạt động kinh doanh du lịch, nguồn thu quan trọng nhất của đơn vị này.

Cục Thuế TP Hồ Chí Minh cũng phản ánh, các DN, tiểu thương tại các chợ lớn liên tục đề nghị miễn, giảm thuế nhằm tháo gỡ khó khăn do sụt giảm doanh thu kinh doanh, bởi sự ảnh hưởng của dịch bệnh.

Ngoài ra, những diễn biến thất thường của thời tiết, nắng nóng kéo dài… cộng hưởng cùng những ảnh hưởng tiêu cực của dịch Covid-19 là không ít địa phương gặp nhiều khó khăn trong công tác thu NS. Ông Lê Minh Nhựt, Cục trưởng Thuế Kon Tum cho biết, do nhiều yếu tố tác động như dịch Covid-19, thời tiết diễn biến bất thường... nên dự báo tình hình thu NS năm 2020 của địa phương sẽ gặp nhiều khó khăn. Tổng hợp báo cáo nhanh của Cục Thuế Kon Tum, số thu NSNN trên địa bàn tỉnh thực hiện lũy kế đến giữa tháng 3-2020 là 534,9 tỷ đồng; ước thực hiện quý I-2020 là 687 tỷ đồng, đạt 29,4% dự toán Bộ Tài chính giao, đạt 21,2% dự toán UBND tỉnh giao. Qua phân tích đánh giá tổng thể, từ nay đến cuối năm 2020, nguy cơ thiếu ổn định, bền vững đang dần hiện hữu…

Trước những khó khăn này của nền kinh tế, Bộ Tài chính đã dự thảo nghị định đề xuất hoãn, giãn thuế, miễn tiền chậm nộp các khoản thuế phải nộp của những tháng đầu năm 2020 cho hầu hết các DN. Tổng cục Thuế cũng đã chỉ đạo cục thuế các địa phương chủ động, sẵn sàng thực hiện giãn, hoãn thuế… đối với các DN, người nộp thuế (NNT) trong diện được hưởng chính sách.

Nỗ lực giảm nợ thuế, bù đắp hụt thu

Không chỉ quan ngại với việc giảm thu ở các địa phương, vấn đề nợ thuế gia tăng cũng sẽ là gánh nặng cho NS. Theo báo cáo của Tổng cục Thuế, tổng số tiền nợ thuế đến cuối tháng 2-2020 là 85.977 tỷ đồng, trong đó nợ không có khả năng thu hồi khoảng 40.655 tỷ đồng, chiếm 47% tổng số tiền nợ thuế, kết quả này tăng so thời điểm ngày 31-12-2019 và tăng 7,6% so cùng kỳ năm 2019. Trong tổng số tiền nợ thuế, số có khả năng thu là 45.322 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 52,7% tổng số tiền nợ thuế. Nguyên nhân dẫn đến số tiền nợ thuế không có khả năng thu hồi tăng là do số tiền phạt chậm nộp (0,03%/ngày) phần nợ thuế của NNT đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự, liên quan trách nhiệm hình sự, đã tự giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động sản xuất, kinh doanh, không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh tăng lên.

Cũng theo thông tin từ Tổng cục Thuế, để giảm số tiền nợ thuế, cơ quan thuế đã thực hiện tích cực các biện pháp đôn đốc thu nợ và đã thu được 5.821 tỷ đồng, bằng 14,3% nợ đến 90 ngày và hơn 90 ngày tại thời điểm ngày 31-12-2019, giảm 9,8% so cùng kỳ năm 2019. Trong đó, thu bằng biện pháp quản lý nợ là 3.891 tỷ đồng, bằng biện pháp cưỡng chế nợ là 1.930 tỷ đồng. Để tiếp tục giảm số tiền nợ thuế xuống dưới 5% tổng thu NS, ngoài việc tăng cường các biện pháp quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế, hiện Tổng cục Thuế cũng đã ban hành công văn triển khai biện pháp quản lý nợ và cưỡng chế thu hồi nợ thuế gửi 63 cục thuế tỉnh, thành phố, kèm theo danh sách các DN nợ thuế và yêu cầu các cục thuế thực hiện các biện pháp quản lý nợ và cưỡng chế thu hồi nợ thuế theo quy định của pháp luật.

Trước khả năng giảm thu NSNN, Tổng cục Thuế cũng đã chỉ đạo cục thuế các địa phương bên cạnh việc hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho NNT, tăng cường các giải pháp chống thất thu, tăng thu cho NSNN, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao. Các cục thuế địa phương cũng đang tích cực tìm giải pháp khai thác thu nhằm bù đắp các khoản hụt thu, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ thu NS năm 2020.

Đơn cử, trước khả năng giảm thu hàng chục nghìn tỷ đồng, lãnh đạo Cục Thuế Hà Nội cho biết, để bù đắp khoản hụt thu, đơn vị đã chủ động xây dựng và giao chỉ tiêu cụ thể cho từng phòng, từng chi cục thuế, từng cán bộ, công chức thuế; tăng cường quản lý đối tượng nộp thuế; không để xảy ra việc lợi dụng dịch Covid-19, lợi dụng chính sách tháo gỡ khó khăn để trục lợi, gây thất thu NSNN.

Ông Mai Sơn khẳng định, cùng với việc triển khai các chính sách tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ NNT trước tác động của dịch, Cục Thuế Hà Nội cũng sẽ đôn đốc khai và nộp đầy đủ, đúng hạn; chủ động thực hiện khảo sát, đánh giá về tác động của dịch Covid-19 đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN, NNT để có biện pháp tháo gỡ phù hợp. Chúng tôi sẽ nỗ lực triển khai các giải pháp công tác thuế năm 2020 để hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Theo ông Hà Văn Trường, hiện Cục Thuế Hải Phòng đã chỉ đạo các phòng, các chi cục thuế nắm chắc tình hình hoạt động sản xuất, kinh doanh của các DN, NNT, đánh giá dự báo ảnh hưởng giảm thu NS do dịch Covid-19, từ đó tập trung công tác quản lý thuế, thanh tra, kiểm tra thuế nhằm bù đắp nguồn thu thiếu hụt.

Theo Bộ Tài chính, thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, giám sát của Quốc hội và chỉ đạo sát sao của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã thực hiện quyết liệt nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thu và chống thất thu NSNN. Qua công tác thanh tra, kiểm tra thuế đối với các DN có dấu hiệu rủi ro cao về thuế đã phát hiện và kiến nghị xử lý thu nộp NS hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm. Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh việc thực hiện các biện pháp cần thiết để nâng cao hơn nữa việc chấp hành kỷ cương, kỷ luật về tài chính - NS, đặc biệt là trong công tác thu NS.