Chuẩn bị tốt điều kiện để phục hồi kinh tế

QUỐC BÌNH

Thứ ba, 07/04/2020 - 03:36 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Các doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của dịch bệnh. Ảnh: LAM ANH

Nền kinh tế đang chịu những tác động nặng nề bởi dịch Covid-19, nhưng Thứ trưởng Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Trần Quốc Phương cho rằng, đây là lúc cần chuẩn bị tốt các điều kiện để có thể tận dụng thời cơ, phục hồi nền kinh tế ngay sau dịch bệnh đi qua. Việt Nam cần sớm ban hành và thực thi các giải pháp hỗ trợ để vực dậy nền kinh tế. Và phải thực hiện thật nhanh, thì mới có thể duy trì được tăng trưởng kinh tế (TTKT), tạo đà trong giai đoạn sau.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, tình hình thật sự nghiêm trọng, nhất là nếu nhìn vào tốc độ tăng trưởng GDP chỉ tăng 3,82% trong quý I-2020, hay nhìn vào các chỉ số kinh tế vĩ mô khác. Trong quý I, khu vực nông-lâm-thủy sản gần như không có tăng trưởng (chỉ đạt 0,08%), khu vực dịch vụ tăng rất thấp, chỉ đạt 3,27%, bằng một nửa mức tăng của các năm trước; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tháng 3 đã giảm lần đầu tiên trong giai đoạn 2016 - 2020… Đặc biệt, chúng ta chứng kiến khó khăn rất lớn của khu vực doanh nghiệp (DN). Họ gặp khó khăn cả đầu vào và đầu ra, do các chuỗi cung ứng bị đứt gãy, do các đơn hàng bị hủy, hoãn và không có đơn hàng mới. Chính vì vậy, trong quý đầu năm, số lượng DN phải tạm ngừng hoạt động đã tăng hơn 26% so cùng kỳ. Nhưng khó khăn sẽ không dừng lại ở đó, bởi dịch Covid-19 còn diễn biến rất phức tạp, không dự đoán được thời điểm kết thúc. Nếu dịch bệnh càng kéo dài thì tình hình càng nghiêm trọng, có thể dẫn tới đình trệ sản xuất, ảnh hưởng TTKT và việc làm. Theo dự báo, thì có thể sẽ có tới 250 nghìn - 400 nghìn lao động bị mất việc làm, tùy tình hình dịch bệnh kéo dài và nghiêm trọng đến đâu.

Quốc tế đều có chung nhận định rằng, kinh tế toàn cầu đã bắt đầu rơi vào suy thoái, khi mà hàng loạt nền kinh tế lớn như: Mỹ, Đức, Pháp, Anh… đều dự báo có tốc độ tăng trưởng âm (-). Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) cũng đã cảnh báo rằng, dịch Covid-19 đã đẩy nền kinh tế toàn cầu rơi vào tình trạng suy thoái với mức độ trầm trọng tương đương, thậm chí lớn hơn so năm 2009. Với nền kinh tế Việt Nam, ông Trần Quốc Phương cho biết, tác động của dịch Covid-19 tới kinh tế - xã hội (KT-XH) là nghiêm trọng và toàn diện. TTKT đã bị ảnh hưởng nặng nề. Tuy có giảm tốc khá mạnh, nhưng nền kinh tế vẫn có tăng trưởng. Bộ KH&ĐT dự báo, trong trường hợp dịch bệnh kết thúc trong quý II, tăng trưởng GDP cả năm 2020 là 5,32%, còn nếu dịch được khống chế trong quý III, mức tăng trưởng dự báo là 5,05%.

Theo ông Trần Quốc Phương, việc “lật ngược tình thế” nếu được hiểu là không những vượt qua suy giảm kinh tế, mà còn vươn lên đạt mục tiêu đề ra (6,8%) là một thách thức rất lớn. Điều này còn phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến của dịch bệnh, dịch bệnh càng kéo dài thì cơ hội lật ngược tình thế càng ít đi. Theo tính toán, với tăng trưởng GDP quý I như vậy, và dự báo quý II tiếp tục tăng trưởng thấp, để cả năm có thể đạt mức tăng trưởng 6,8%, thì quý III và quý IV phải đạt mức tăng trưởng 8-9%. Điều này là vô cùng khó khăn, bởi TTKT của Việt Nam không chỉ phụ thuộc nỗ lực của riêng chúng ta, mà còn phụ thuộc tình hình dịch bệnh trên toàn cầu, khả năng phục hồi của các nền kinh tế, của các chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng toàn cầu… Tuy vậy, cùng với việc tập trung dập dịch, chúng ta có thể vừa nỗ lực duy trì các hoạt động KT-XH ở mức cầm cự và chống chịu, sau đó là cần chuẩn bị tốt các điều kiện để tận dụng thời cơ, phục hồi nền kinh tế ngay sau dịch bệnh đi qua.

Trong thời gian qua, nhiều quốc gia trên thế giới đã công bố những khoản tiền lớn để thực hiện ngay một số chính sách khẩn cấp tác động đến một số nhóm đối tượng nhất định hoặc toàn bộ nền kinh tế. Nhiều giải pháp có thể nói là mạnh chưa từng có, với các cơ chế chưa từng có tiền lệ, quyết định mau lẹ, ứng phó nhanh với tình hình. Ví như Mỹ đã thông qua gói hỗ trợ 2.000 tỷ USD, để hỗ trợ tăng thanh khoản của DN, chi cho y tế, hỗ trợ chính quyền địa phương... Các quốc gia thuộc nhóm G20, các nước EU, châu Á… cũng đều công bố các gói kích thích tài khóa, sử dụng ngân sách công giá trị hàng tỷ USD...

Ngoài các chính sách tiền tệ, tín dụng, giãn, hoãn, miễn giảm thuế, phí... đã đề ra tại Chỉ thị số 11/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3 vừa qua, Chính phủ cũng đã thảo luận, cho ý kiến việc sử dụng một phần ngân sách nhà nước để hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19. Có thể nói, Chính phủ đang rất nỗ lực để nghiên cứu, thực hiện các giải pháp nhằm giải quyết “nhiệm vụ kép”, là vừa ưu tiên phòng, chống, kiểm soát dịch bệnh, vừa duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, giữ vững ổn định xã hội.

Ông Trần Quốc Phương cho rằng, dịch Covid-19 đã làm thay đổi cả kinh tế toàn cầu, nếu không chuẩn bị tốt từ lúc này, bao gồm cả việc tái cơ cấu nền kinh tế, xây dựng các dự án trọng điểm tạo động lực cho tăng trưởng giai đoạn sau… thì sẽ bỏ lỡ cơ hội, lỡ một “cuộc chơi” mới. Do vậy, Việt Nam cũng cần sớm ban hành và thực thi các giải pháp hỗ trợ nền kinh tế. Dù là giải pháp gì, cũng phải thực hiện thật nhanh, thì mới có thể duy trì được TTKT, tạo đà cho nền kinh tế trong giai đoạn sau.