Chuyển hướng sang vận tải hàng hóa

BÀI & ẢNH: THÁI LINH

Thứ ba, 07/04/2020 - 03:48 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Các hãng hàng không đang chuyển hướng sang thực hiện các chuyến bay thuần túy chở hàng.

Từ đầu tháng 3-2020, Tổng công ty Hàng không Quốc gia Việt Nam (VNA) đã bắt đầu triển khai những chuyến bay thuần túy chở hàng. Trong khi đó, ngành đường sắt đã vận chuyển được hàng trăm container lạnh thanh long xuất sang Trung Quốc... Nỗ lực này không chỉ là lối ra để tự “cứu mình” mà còn giúp bảo đảm thông thương trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp.

Con đường xuất khẩu mới

Từ trung tuần tháng 2-2020, ngành đường sắt đã chính thức khai thác tàu container lạnh liên vận quốc tế vận chuyển thanh long chạy thẳng từ ga Đồng Đăng (Lạng Sơn) sang ga Bằng Tường (Trung Quốc). Chỉ trong khoảng một tháng kể từ khi chạy chính thức, ngành đường sắt đã tham gia xuất khẩu (XK) được khoảng 200 container thanh long và hiện vẫn duy trì chạy đều đặn hằng tuần. Ngoài thanh long, mới đây cơ quan chức năng phía cửa khẩu Bằng Tường đã cho phép nhập thêm mặt hàng mít, tiến tới là nhập đủ chín loại nông sản bằng đường sắt. Việc này sẽ giúp ổn định đầu ra khi mà nhiều loại trái cây Việt Nam đang vào vụ thu hoạch.

Trước đây, việc vận chuyển container lạnh bằng đường sắt chỉ dừng lại ở nội địa. Đến tháng 10-2019, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) mới bắt đầu thử nghiệm vận chuyển thủy, hải sản đông lạnh, trái cây bằng đường sắt từ phía nam ra để XK sang Trung Quốc. Thời điểm này, tàu đến ga Đồng Đăng vẫn phải chuyển tải bằng ô-tô qua cửa khẩu, đến ga Bằng Tường rồi mới lên tàu đi tiếp đến các thành phố của Trung Quốc hoặc sang Trung Á, châu Âu. Tuy nhiên, dịch Covid-19 lan rộng đã đẩy nhanh tiến trình XK bằng đường sắt. Theo đó, hàng chạy thẳng sang ga Bằng Tường để kiểm dịch, làm thủ tục nhập khẩu.

Việc chạy tàu container lạnh liên vận quốc tế sẽ mở ra cơ hội lớn cho XK chính ngạch hàng nông sản Việt Nam bằng đường sắt, đồng thời góp phần giải tỏa ách tắc tại cửa khẩu. Được biết, chỉ riêng mặt hàng thanh long đang vào vụ thu hoạch, dự kiến đến hết tháng 4 sẽ được khoảng 300 nghìn tấn. Mặt khác, do số lượng người tham gia quy trình XK ít nên việc XK nông sản bằng đường sắt có nhiều ưu điểm vượt trội giúp kiểm soát hiệu quả nguy cơ lây lan dịch bệnh Covid-19. Chưa kể, so đường bộ, vận chuyển container lạnh bằng đường sắt, XK hàng hóa sang Trung Quốc hoặc quá cảnh Trung Quốc đi nước thứ ba cũng giảm được nhiều thời gian, chi phí.

Ông Nguyễn Chính Nam, Trưởng ban Kế hoạch VNR cho biết, hiện tàu chuyên container lạnh chở hàng nông sản tươi sống từ phía nam ra ga Đông Anh, Yên Viên mất khoảng 64 giờ, sau đó chạy đến ga Đồng Đăng mất thêm sáu giờ nữa. Cộng với thời gian chờ làm các tác nghiệp kỹ thuật dọc đường, thủ tục, đến khi thông quan nhiều nhất cũng chỉ mất khoảng 5 ngày. Nếu đi bằng đường bộ sẽ cần đến 20 chiếc ô-tô. Thời gian vận chuyển bằng ô-tô từ phía nam lên đến cửa khẩu Đồng Đăng mất hơn hai ngày nhưng nếu phải chờ đợi thông quan sẽ mất nhiều thời gian hơn nữa, kéo theo đó là các chi phí phụ trội. Trong khi đó, một đoàn tàu có thể chở đến 20 container lạnh, cước đường sắt thấp hơn khoảng 20% so cước vận tải đường bộ.

Cùng với chủ trương chuyển hướng sang tăng cường chạy tàu hàng trên các tuyến đường sắt, VNR cho biết, sẽ tổ chức chạy tàu hàng nhanh tuyến Hà Nội - TP Hồ Chí Minh và nhận đặt hàng online theo phương thức từ "nhà đến nhà". Đặc biệt, từ ngày 1-4-2020, VNR cũng sẽ xem xét giảm cước vận tải hàng hóa để thu hút khách hàng.

Bảo đảm giao thương

Không chỉ ảnh hưởng tới đường sắt, dịch Covid-19 kéo dài với diễn biến phức tạp còn đang khiến ngành hàng không điêu đứng. Trong khi 98% số tàu bay bị “đắp chiếu”, mọi hoạt động bay gần như ngưng trệ thì các hãng hàng không (HHK) vẫn phải trả tiền thuê máy bay từ 0,4 triệu đến 1 triệu USD/tháng. Ước tính, con số thiệt hại của ngành hàng không sẽ lên tới 65 nghìn tỷ đồng chứ không phải 30 nghìn tỷ đồng như Cục Hàng không Việt Nam (HKVN) dự báo.

Cắt giảm thấp nhất các chuyến bay chở khách, các HHK đang chuyển hướng sang khai thác các chuyến bay chuyên chở hàng hóa trong nước và quốc tế như một cách tự cứu mình.

Đại diện VNA cho biết, từ ngày 12 đến 31-3, hãng đã triển khai 45 chuyến bay chuyên chở hàng hóa từ hai thành phố lớn là Hà Nội, TP Hồ Chí Minh đi Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Hồng Công (Trung Quốc), Singapore, Malaysia và Bangkok. Các chuyến bay chở hàng được khai thác bằng máy bay Boeing 787-9, Airbus A350 với sản lượng đạt 20 - 25 tấn/chiều, tương đương hệ số sử dụng tải đạt 95% - 100%. Đây là những chuyến bay chở hàng thuần túy đầu tiên của VNA, không có hành khách, không có tiếp viên. Tổ lái được trang bị đầy đủ đồ bảo hộ cần thiết. Toàn bộ hầm hàng cũng được khử trùng ngay sau khi khai thác.

Bên cạnh vận tải hàng hóa thông thường, các chuyến bay chở hàng của VNA còn vận chuyển hàng phục vụ chiến dịch phòng, chống dịch Covid-19 gồm khẩu trang y tế, trang phục chống dịch, trang thiết bị, vật tư y tế. Mới đây, VNA đã hỗ trợ vận chuyển miễn cước lô hàng hơn ba tấn của Bệnh viện Chợ Rẫy gồm bộ đồ bảo hộ y tế đặc chủng, khẩu trang y tế từ TP Hồ Chí Minh ra Hà Nội và vận chuyển 10 máy thở do quỹ Temasek viện trợ từ Singapore về Việt Nam.

Được biết, trong tháng 4-2020, VNA sẽ tiếp tục kế hoạch tập trung tăng cường vận chuyển hàng hóa bảo đảm giao thương trong nước và quốc tế. Hãng dự kiến khai thác khoảng 150 chuyến bay chuyên chở hàng hóa giữa Hà Nội - TP Hồ Chí Minh và từ Nha Trang, Cần Thơ đi Hà Nội. Trên đường bay quốc tế, VNA khai thác hơn 130 chuyến bay chuyên chở hàng hóa đi Đông - Bắc Á (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc), đi Đông - Nam Á (Thái-lan, Singapore), đi châu Âu (Anh, Pháp, Đức, Nga) và Australia.

Nỗ lực của những đơn vị hoạt động trong lĩnh vực vận tải đường sắt, hàng không không chỉ là tự giúp chính mình mà còn góp phần bảo đảm thông thương, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt là xuất, nhập khẩu hàng hóa trước những khó khăn do dịch bệnh gây ra.