Nhiệm vụ cấp bách

THANH TÂM

Thứ năm, 27/06/2019 - 05:04 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Quân đội Ethiopia tuần tra tại Thủ đô Addis Ababa sau cuộc đảo chính bất thành. Ảnh: BLOOMBERG

Cuộc đảo chính khiến hàng loạt nhân vật cấp cao trong chính quyền và quân đội bị sát hại dù bất thành, song đang đe dọa làm bùng phát bạo lực trở lại ở Ethiopia. Thủ tướng Abiy Ahmed đứng trước nhiệm vụ cấp bách là phải “hạ nhiệt” căng thẳng, hóa giải mối bất hòa gây chia rẽ đất nước.

Ngày 24-6, Ethiopia đã công bố quốc tang để tưởng niệm những nạn nhân của cuộc đảo chính diễn ra trước đó hai ngày. Hôm 22-6, Thống đốc bang Amhara là ông Ambachew Mekonnen đã bị một nhóm quân đội vũ trang tiến công khi đang chủ trì cuộc họp với các quan chức cấp cao tại Thủ phủ Bahir Dar của bang Amhara, cách Thủ đô Addis Ababa 500 km. Cuộc tiến công bất ngờ khiến ông Ambachew Mekonnen và hai quan chức khác thiệt mạng.

Vài giờ sau sự việc ở bang Amhara, Tham mưu trưởng quân đội Ethiopia là ông Seare Mekonnen bị vệ sĩ sát hại tại nhà riêng ở Thủ đô Addis Ababa. Vụ tiến công thứ hai được cho là có liên quan sự việc vừa xảy ra trước đó. Sau chuỗi tiến công khiến hàng loạt quan chức cấp cao thiệt mạng, Thủ tướng Abiy gọi đây là âm mưu đảo chính. Quân đội lập tức được triển khai tuần tra dọc các tuyến đường chính của Thủ đô Addis Ababa và thành phố Bahir Dar. Chính phủ Ethiopia cũng kêu gọi người dân đoàn kết trước các diễn biến gây bất ổn.

Hôm 24-6, Văn phòng Thủ tướng xác nhận tướng Asamnew Tsige bị tình nghi là người đứng sau âm mưu lật đổ chính quyền. Nhân vật này từng ngồi tù vì âm mưu đảo chính và chỉ mới được ân xá năm ngoái. Ông Tsige và những người ủng hộ đã bỏ trốn ngay sau khi sát hại Thống đốc bang Amhara. Tuy nhiên, lực lượng an ninh đã tiêu diệt Asamnew Tsige và bắt giữ một số kẻ đồng phạm tại nơi ẩn náu gần Bahir Dar.

Thiếu tướng Tefera Mamo, chỉ huy lực lượng đặc biệt ở Amhara cho biết, nhà chức trách đã bắt được hầu hết những kẻ âm mưu đảo chính, song vẫn cần điều tra làm rõ nhiều đối tượng có liên quan. Trước khi xảy ra các cuộc tiến công, quân đội nước này đã nhận được báo cáo về sự trỗi dậy các hoạt động cực đoan bất thường và tuyển mộ dân quân do Tsige cầm đầu ở khu vực Amhara.

Các vụ sát hại do đối tượng Tsige tiến hành đều nhằm vào quan chức là người mang sắc tộc Omoro. Nhân vật này đã chiêu mộ được một nhóm người Amhara có tư tưởng thù địch sắc tộc, nhằm tổ chức các cuộc tiến công mà giới chức Ethiopia coi là “mang mầm mống thù hằn và chia rẽ dân tộc”. Một người phát ngôn của quân đội cho biết, Asamnew Tsige từng xuất hiện trong một đoạn video lan truyền trên mạng xã hội Facebook kêu gọi “những người Amhara hãy tự vũ trang và chuẩn bị chiến đấu chống lại các nhóm sắc tộc khác”. Omoro và Amhara là hai nhóm sắc tộc lớn nhất quốc gia Đông Phi này.

Sự trỗi dậy của các phần tử cực đoan phân biệt sắc tộc tại Ethiopia đang gây ra nhiều khó khăn cho Chính phủ của Thủ tướng Abiy Ahmed. Kể từ khi lên nắm quyền hồi tháng 4-2018, ông Abiy đã thực hiện một loạt nỗ lực cải cách kinh tế - xã hội và ngoại giao sâu sắc. Một số thành tựu của ông đã được cộng đồng quốc tế đánh giá cao, nổi bật là thành công trong đàm phán mở cửa trở lại các cửa khẩu ở khu vực biên giới chung với Eritrea sau hơn 20 năm căng thẳng.

Tuy nhiên, về đối nội, nhà lãnh đạo Ethiopia vẫn chưa tìm ra biện pháp hóa giải mâu thuẫn sắc tộc đang cháy âm ỉ. Theo Reuters, Ethiopia - đất nước đông dân thứ hai châu Phi, có tới hơn 80 nhóm sắc tộc cùng sinh sống. Nhậm chức trong bối cảnh xã hội còn nhiều bất ổn, Thủ tướng Abiy đã đưa nhiều nhân vật đến từ các sắc tộc khác nhau tham gia chính phủ liên minh. Nhưng thay vì “chung sống hòa bình”, đóng góp cho sự phát triển của đất nước thì mối quan hệ giữa các nhóm sắc tộc vẫn cho thấy sự rạn nứt.

Chính phủ non trẻ dù đã đặt ra kế hoạch tái thiết nhưng lại gặp khó khăn khi tìm cách xây dựng đất nước theo đường hướng đã định, vừa phải hàn gắn bất hòa, mặt khác phải chống lại hoạt động từ các nhóm nhỏ tranh giành quyền lực và ảnh hưởng. Theo các nhà quan sát, cuộc đảo chính vừa qua đã đặt ra nhiệm vụ cấp bách cho Thủ tướng Abiy phải sớm hóa giải rạn nứt, xây dựng mối đoàn kết dân tộc, chặn đứng những kẻ cực đoan lợi dụng mâu thuẫn để chia rẽ đất nước.