Nhiệm vụ nặng nề của Chính phủ Mexico

THANH LINH

Thứ năm, 09/04/2020 - 04:00 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Hàng tấn cocaine bị tịch thu trong một cuộc truy quét của quân đội Mexico. Ảnh: BROOKINGS.EDU

Nạn bạo lực băng đảng vẫn gia tăng ở Mexico bất chấp các nỗ lực trấn áp của chính quyền Tổng thống Andrés Obrador. Buôn bán ma túy vốn là lĩnh vực “hái ra tiền” ở quốc gia Bắc Mỹ này, nên các băng đảng (cartel) nhất quyết không từ bỏ việc kinh doanh béo bở của mình.

Chính quyền bang Chihuahua, miền bắc Mexico thông báo, một vụ nổ súng giữa các băng nhóm tội phạm có tổ chức đã xảy ra tại thành phố Madera thuộc bang này ngày 5-4 vừa qua, khiến 19 người thiệt mạng. Theo AP, đây là vụ đấu súng giữa hai băng nhóm tội phạm ma túy Juarez và Sinaloa. Tại hiện trường, cơ quan chức năng đã thu giữ 18 khẩu súng, hai quả lựu đạn và hai ô-tô.

Tranh giành nguồn phân phối cũng như các tuyến đường vận chuyển ma túy là nguyên nhân khiến các băng đảng ở Mexico luôn đối địch nhau. Trong đó, Sinaloa Cartel và Juarez Cartel là hai băng nhóm hùng mạnh nhất, chiếm cứ nhiều bang ở Mexico và kiểm soát nguồn cung ma túy vào thị trường chính là Mỹ.

Giới chức tình báo Mỹ cho biết, Sinaloa Cartel hình thành từ bờ biển Mexico, được xem là tổ chức buôn bán ma túy mạnh nhất thế giới. Sinaloa Cartel chịu trách nhiệm cho việc sản xuất và phân phối hàng trăm tấn cocaine và một lượng lớn heroin sang Mỹ từ năm 1990 đến năm 2008. Giới chức Mexico cho biết, Sinaloa Cartel chủ yếu tham gia phân phối cocaine, heroin, ma túy đá, cần sa và thuốc lắc vào Mỹ. Bạo lực liên quan băng đảng này đã khiến hàng nghìn người chết trong nhiều năm qua, bất chấp cựu Tổng thống Mexico Felipe Calderon đã điều động quân đội để ngăn chặn bạo lực. Theo CNN, ước tính Sinaloa Cartel kiểm soát thị trường ma túy tại 17 bang của Mexico.

Trong khi đó, Juarez Cartel là một băng đảng ma túy có căn cứ tại thành phố Ciudad Juárez, bang Chihuahua, chủ yếu buôn bán qua biên giới tại El Paso, bang Texas (Mỹ). Juarez Cartel chiếm ưu thế ở miền trung Mexico, kiểm soát phần lớn cocaine từ Mexico chuyển sang Mỹ. Theo Cục Phòng chống ma túy Mỹ (DEA), Juarez Cartel thu về lợi nhuận ít nhất 200 triệu USD mỗi tháng và chúng chi nhiều tiền để hối lộ các quan chức, cảnh sát. Băng đảng này là một trong những tổ chức buôn bán ma túy nổi tiếng với việc hành quyết dã man đối thủ để khiến người dân sợ hãi, đồng thời răn đe đối thủ chủ chốt là Sinaloa Cartel cũng như chính quyền. Juarez Cartel có một cánh vũ trang là La Linea, một băng đảng đường phố thường thực hiện các vụ hành quyết.

Trước khi xảy ra vụ đấu súng ngày 5-4 tại bang Chihuahua giữa Sinaloa Cartel và Juarez Cartel, Tổng thống Mexico Andrés Obrador thừa nhận bạo lực giữa các nhóm tội phạm có tổ chức vẫn gia tăng. Chỉ trong tháng ba vừa qua, các vụ băng nhóm tội phạm thanh toán lẫn nhau đã khiến 2.585 người thiệt mạng. Dù đã tồn tại từ cách đây hơn nửa thế kỷ, các thế lực ma túy ở Mexico mới chỉ bắt đầu nổi lên từ thập niên 90 của thế kỷ trước và kiểm soát tới 90% số lượng ma túy được đưa vào Mỹ.

Mexico được biết đến như trạm trung chuyển ma túy từ Nam Mỹ qua Trung Mỹ đến Mỹ và là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi nạn buôn bán ma túy. Trong giai đoạn 2006 - 2019, cuộc chiến chống ma túy và các vụ đấu súng giữa các băng nhóm nhằm giành quyền kiểm soát những tuyến đường, cũng như trạm trung chuyển ma túy đã khiến hơn 270 nghìn người chết. Với tình hình hiện tại, con số này chắc chắn sẽ còn tăng cao vì cuộc chiến này vẫn đang diễn biến rất phức tạp.

Trong vài năm trở lại đây, cuộc chiến chống ma túy ở Mexico đã có bước tiến lớn khi một loạt ông trùm băng đảng buôn bán ma túy ở Mexico đã bị bắt giữ, như “bố già” băng Sinaloa là Joaquín Archivaldo Guzmán (có biệt danh El Chapo). Tuy nhiên, với việc hoàn thiện cơ cấu tổ chức qua hàng chục năm hoạt động, việc bắt giữ được kẻ đầu sỏ không có nghĩa rằng sẽ đánh sập được cả một hệ thống ma túy ở Mexico, bởi các băng đảng sẽ nhanh chóng tìm được người thay thế. Do đó, nhiệm vụ của Chính phủ Mexico hiện tại sẽ không chỉ là trấn áp bằng vũ lực, mà còn cần thêm sự chia sẻ nguồn lực của các quốc gia trong khu vực, đặc biệt là Mỹ, nhằm kiểm soát chặt chẽ hơn việc sản xuất và vận chuyển ma túy, vốn là nguồn nuôi sống các băng đảng.