Nguy cơ chực chờ

NINH SƠN

Thứ sáu, 10/05/2019 - 04:46 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của EMAD HAJJAJ

“Chảo lửa” Gaza lại bị đốt nóng bằng đợt giao tranh mới nghiêm trọng nhất kể từ năm 2014 giữa các lực lượng Israel và một số nhóm vũ trang Palestine. Một lệnh ngừng bắn đã được đưa ra, song nguy cơ xung đột bùng phát trở lại chưa được đẩy lui; và mâu thuẫn giữa các bên tiếp tục đẩy tiến trình hòa bình Trung Đông vào bế tắc.

Chỉ vài ngày sau đợt giao tranh, không kích ác liệt ở dải Gaza và miền nam Israel, hôm 6-5, giới chức Palestine thông báo các bên đã đạt một thỏa thuận ngừng bắn do Ai Cập làm trung gian. Tuy chưa xác nhận chính thức về thỏa thuận ngừng bắn, song cùng ngày, quân đội Israel cũng thông báo dỡ toàn bộ các rào chắn và biện pháp hạn chế nhằm bảo vệ người dân ở miền nam; hầu hết các trường học tại khu vực này hoạt động trở lại sau thời gian phải đóng cửa do xung đột bùng phát.

Lệnh ngừng bắn được thông báo bắt đầu từ sáng 6-5, được kỳ vọng giúp chấm dứt làn sóng bạo lực mới nhất tại dải Gaza, vốn khởi đầu từ ba ngày trước khi các tay súng ở dải Gaza bắn một loạt rocket vào khu vực miền nam Israel nhằm trả đũa cho bốn người Palestine thiệt mạng trong cuộc đụng độ với lực lượng an ninh Israel trước đó. Israel thông báo, khoảng 690 quả rocket và đạn cối được bắn từ dải Gaza vào lãnh thổ Israel, trong đó quân đội Israel đánh chặn được 240 quả. Phía Israel lập tức tiến công đáp trả, ném bom các tòa nhà và căn cứ của các nhóm vũ trang Palestine, triển khai xe tăng và bộ binh đến dải Gaza. Khoảng 200 mục tiêu của phong trào Hamas và nhóm Hồi giáo Jihad tại Gaza bị thiệt hại; ít nhất 23 người Palestine và bốn người Israel thiệt mạng trong các cuộc giao tranh và không kích.

Lo ngại giao tranh leo thang thành xung đột toàn diện, chính quyền Palestine kêu gọi cộng đồng quốc tế can thiệp, đề nghị Hội đồng Bảo an LHQ họp khẩn về tình hình tại Gaza nhằm đưa ra biện pháp giúp chấm dứt bạo lực. Đặc phái viên LHQ về Trung Đông kêu gọi các bên xung đột ngừng giao tranh và nhanh chóng trở lại trạng thái “hiểu biết lẫn nhau” từng được duy trì nhiều tháng vừa qua. Trong khi chưa có tuyên bố chính thức từ phía Israel, giới chức Palestine ở Bờ Tây và phong trào Hamas ở Gaza đều xác nhận đã đạt thỏa thuận ngừng bắn do Ai Cập làm trung gian.

Tiếng bom, tiếng súng tạm yên sau vài ngày xung đột dữ dội, song một thỏa thuận ngừng bắn vẫn chỉ là tạm thời, chưa thể bảo đảm hòa bình cho vùng đất khói lửa này. Bởi, đây không phải thỏa thuận ngừng bắn đầu tiên, khi thực tế nhiều năm qua cho thấy một số lệnh ngừng bắn do Ai Cập làm trung gian bị phá vỡ không lâu sau khi các bên đạt được và tình trạng này đã trở nên quen thuộc với người dân tại Gaza.

Theo tuyên bố của nhóm Jihad, tình trạng bạo lực mới nhất tại dải Gaza bắt nguồn từ việc Israel tiếp tục áp dụng các chính sách, biện pháp cứng rắn nhằm phong tỏa toàn diện vùng lãnh thổ này. Điều đó khiến các nhóm vũ trang Palestine tiếp tục theo đuổi con đường đấu tranh vũ trang chống Israel, nhất là vào thời điểm trước tháng lễ Ramadan của người Hồi giáo. Bùng phát ngay sau cuộc bầu cử tại Israel, với chiến thắng thuộc về phe cánh hữu của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, nhà lãnh đạo có quan điểm cứng rắn trong tiến trình hòa giải với Palestine, vì thế xung đột tại dải Gaza lần này còn phản ánh mối lo tiến trình hòa bình Trung Đông đi vào ngõ cụt.

Trong khi đó, trong vai trò “nhà hòa giải”, song gần đây Mỹ lại có nhiều bước đi phản ánh quan điểm “thiên vị” dành cho Israel, gây bức xúc cho Palestine và cả cộng đồng quốc tế. Sau quyết định dời cơ quan ngoại giao tới Jerusalem, đóng cửa Văn phòng phái đoàn đại diện Palestine tại Washington D.C và ngừng đóng góp cho Cơ quan cứu trợ của LHQ cho người tị nạn Palestine, Mỹ tiếp tục công nhận chủ quyền của Israel đối với Cao nguyên Golan và chuẩn bị công bố Kế hoạch hòa bình Trung Đông mới, được cho là sẽ có những thay đổi bước ngoặt trong các vấn đề về khu định cư Do Thái hay quy chế Jerusalem, theo hướng có lợi cho Israel...

Xung đột Israel - Palestine kéo dài dai dẳng nhiều năm qua là bởi nhiều nguyên nhân phức tạp, khiến các nỗ lực hòa bình đến nay vẫn chưa đạt kết quả. Trong bối cảnh đó, tiến trình hòa bình càng khó khăn hơn trước những quan điểm và bước đi mới của Mỹ. Bởi thế, nguy cơ xung đột vẫn chực chờ trở lại dải Gaza.