Tiến thoái lưỡng nan

ĐỨC TÙNG

Thứ hai, 27/05/2019 - 03:55 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của TOM JANSSEN

Sau khi Thủ tướng Anh Theresa May thông báo sẽ từ chức Chủ tịch đảng Bảo thủ vào ngày 7-6 tới và bày tỏ sự hối tiếc vì không thực hiện được thỏa thuận về Anh rời Liên hiệp châu Âu (EU), còn gọi là Brexit, tiến trình “ly hôn” này vẫn tiếp tục bế tắc bởi các bất đồng tại Hạ viện Anh. Trong khi đó, EU khẳng định dù ai thay bà May làm Thủ tướng Anh, quan điểm của khối này về Brexit sẽ vẫn không đổi.

Sau khi không thể thuyết phục các nghị sĩ ủng hộ thỏa thuận Brexit đã đạt được với EU hồi cuối năm ngoái, bà May thông báo sẽ từ chức Chủ tịch đảng Bảo thủ vào ngày 7-6 tới, đồng nghĩa với việc bà sẽ rời chiếc ghế Thủ tướng Anh. Người đứng đầu Chính phủ Anh thừa nhận, bà đã cố gắng ba lần để thuyết phục Quốc hội Anh thông qua thỏa thuận Brexit, nhưng đều không thành công và đây là “điều hối tiếc sâu sắc” đối với cá nhân bà. Quyết định từ chức của nữ Thủ tướng Anh sẽ mở đường cho đảng Bảo thủ cầm quyền bầu lãnh đạo mới và nước Anh sẽ có một Thủ tướng mới. Tuy nhiên, bà May vẫn là Thủ tướng tạm quyền của Anh trong suốt cuộc bầu cử lãnh đạo đảng Bảo thủ kéo dài khoảng sáu tuần và dự kiến Anh sẽ có Thủ tướng mới trước ngày 20-7.

Sau khi bà May quyết định từ chức, đã có một số ứng cử viên tuyên bố tham gia “cuộc đua” giành ghế Thủ tướng, gồm cựu Bộ trưởng Ngoại giao Boris Johnson, Bộ trưởng Ngoại giao Jeremy Hunt, Bộ trưởng Phát triển quốc tế Rory Stewart… Trong đó, cựu Bộ trưởng Ngoại giao Boris Johnson được giới phân tích Anh đánh giá là ứng cử viên sáng giá nhất với hơn 30% cơ hội trở thành Thủ tướng. Theo quy định, người kế nhiệm chiếc ghế Thủ tướng của bà May sẽ được lựa chọn theo tiến trình gồm hai giai đoạn, sau đó hai ứng cử viên cuối cùng sẽ đối mặt một cuộc bỏ phiếu kín của các thành viên đảng Bảo thủ.

Tuy nhiên, giới phân tích nhận định, bất kỳ ai thay thế bà May thì tiến trình Brexit vẫn đối mặt những thách thức như cũ. Khó khăn lớn nhất của tân Thủ tướng Anh là phải đạt được sự “đồng thuận và nhượng bộ” tại một Quốc hội Anh chưa bao giờ chia rẽ như hiện tại, giữa đảng Bảo thủ và Công đảng đối lập, cũng như giữa các nhóm ủng hộ nước Anh ở lại EU và nhóm ủng hộ Brexit. Tiến trình Brexit đã bế tắc kéo dài và ba lần phải lùi thời hạn do Hạ viện Anh không thể thông qua thỏa thuận Anh rời EU vì những bất đồng nội bộ.

Ngay trước khi bà May tuyên bố sẽ từ chức, Chính phủ Anh đã phải hoãn kế hoạch tổ chức cuộc bỏ phiếu quan trọng tại Quốc hội nước này liên quan thỏa thuận Brexit, vốn dự kiến sẽ diễn ra vào tuần đầu tiên của tháng 6. Ông Mark Spencer, một quan chức của Chính phủ Anh khi phát biểu trước các nghị sĩ Quốc hội giải thích rằng lý do trì hoãn bỏ phiếu về thỏa thuận Brexit là ở thời điểm hiện tại, Chính phủ chưa thể bảo đảm nhất trí về vấn đề này.

Một thách thức lớn nữa với Thủ tướng mới của Anh là thuyết phục EU tái đàm phán thỏa thuận Brexit. Giới phân tích nhận định, ngay cả khi thỏa thuận Brexit đã qua “cửa ải” Hạ viện Anh với một số điểm sửa đổi, thì sẽ vẫn còn câu hỏi lớn về việc liệu EU có đồng ý đàm phán lại thỏa thuận Brexit mà họ đã rất khó khăn mới đạt được với Chính phủ của bà May hay không?

Ngay sau khi nghe tin bà May tuyên bố sẽ từ chức, Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte tuyên bố rằng EU sẽ không bao giờ khởi động lại các cuộc đàm phán về thỏa thuận Anh rời khỏi EU với bất cứ nhân vật nào giữ cương vị Thủ tướng tiếp theo của Anh. Trong khi đó, người phát ngôn của Ủy ban châu Âu (EC) Mina Andreeva cũng khẳng định, lập trường của EU về Brexit là không thay đổi, song có thể tạm dừng đưa ra tuyên bố chính trị đi kèm về quan hệ EU - Anh. Điện Élysée cho biết, lập trường của Tổng thống Pháp E.Macron là sẵn sàng làm việc với tân Thủ tướng Anh về mọi vấn đề song phương và trong EU, tuy nhiên muốn London làm rõ các bước đi tiếp theo liên quan thỏa thuận Brexit.

Với những khó khăn, thách thức được báo trước như trên, xem ra nước Anh rất khó có thể “thay tướng đổi vận”. Theo đó, tiến trình Brexit có nguy cơ vẫn sẽ lâm vào thế “tiến thoái lưỡng nan” tại Quốc hội Anh, và cũng tiếp tục bế tắc bởi những bất đồng giữa Anh và EU về thỏa thuận này.