Hy vọng phá vỡ thế bế tắc

HÀ SƠN

Thứ năm, 05/03/2020 - 04:49 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của SHADI GHANIM

Ngay khi có kết quả thăm dò sau cuộc bỏ phiếu hôm 2-3, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã tuyên bố chiến thắng. Trong cuộc tổng tuyển cử thứ ba chỉ trong 12 tháng này, khối chính trị ủng hộ Thủ tướng vẫn không hội đủ đa số ghế Quốc hội để đứng ra lập chính phủ mới, song việc đảng Likud của ông Netanyahu dẫn đầu, với tỷ lệ ủng hộ tăng nhẹ, dấy lên hy vọng phá thế bế tắc trên chính trường Israel hơn một năm qua.

Theo kết quả kiểm 92,6% số phiếu bầu, đảng Likud về nhất, tạm giành 36 ghế, giúp cả khối cánh hữu - tôn giáo ủng hộ Thủ tướng Netanyahu có được 59 ghế trong Quốc hội khóa mới. Trong khi đó, đảng Xanh - Trắng của ông Benny Gantz được dự đoán giành 32 hoặc 33 ghế, qua đó đem lại từ 45 đến 46 ghế cho khối trung tả. Đảng Joint List của người Israel gốc Arab dự kiến giành 14 hoặc 15 ghế; đảng Yisrael Beytanu của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Avigdor Liberman được từ 6 - 8 ghế.

Nếu kết quả này được xác nhận, thì cả khối chính trị của Thủ tướng Netanyahu lẫn liên đảng của ông Gantz đều không hội đủ thế đa số (61/120 ghế Quốc hội) để giành quyền thành lập chính phủ mới. Cả hai khối này đều cần liên minh với đảng nhỏ khác, trong đó các đảng Joint List và Yisrael Beytanu là những lựa chọn hàng đầu. Như vậy, kết quả cuộc bầu cử lại lần thứ ba này vẫn không khác nhiều so hai lần bỏ phiếu trước vào tháng 4 và tháng 9-2019, khi không lực lượng nào có thể lập liên minh cầm quyền, đẩy chính trường Israel vào tình trạng bế tắc kéo dài dù phải tiến hành bầu cử tới hai lần mà vẫn chưa có chính phủ mới.

Tuyên bố chiến thắng sớm của Thủ tướng Netanyahu là có cơ sở, nếu nhìn từ góc độ kết quả bầu cử lần này đánh dấu sự cải thiện về tỷ lệ cử tri ủng hộ đảng Likud. Tỷ lệ ủng hộ tăng nhẹ được cho là do tác động từ vị thế thuận lợi mà Israel có được sau khi Mỹ công bố kế hoạch hòa bình Trung Đông mới, mà Washington gọi là “Thỏa thuận thế kỷ”. Sự “thiên vị” từ Mỹ khiến cử tri Israel thêm phấn chấn để ủng hộ phe của Thủ tướng Netanyahu. Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử lần này cũng đạt mức khá cao, khoảng 65,5%. Bình luận về bước cải thiện tín nhiệm quan trọng của đảng Likud, Chủ tịch Viện Dân chủ Israel Yohanan Plesner cho rằng, Thủ tướng Netanyahu đã “giành được một nhiệm vụ chính trị quan trọng từ người dân”.

Theo lộ trình chính trị truyền thống ở Israel, sau khi kết quả chính thức được công bố ngày 10-3 tới và dựa trên các ý kiến tham vấn tất cả các đảng có ghế trong Quốc hội, Tổng thống Reuven Rivlin sẽ chỉ định một nghị sĩ đứng ra thành lập chính phủ. Thông thường, đó là lãnh đạo của đảng có đủ đa số ghế, hoặc đảng giành nhiều ghế nhất hay có khả năng lớn nhất để thành lập liên minh cầm quyền có ít nhất 61 nghị sĩ. Song, trong lịch sử Israel chưa từng có đảng duy nhất nào hội đủ đa số ghế như vậy và quá trình đàm phán liên minh rất khó khăn. Với kết quả đến hiện tại, lợi thế đang nghiêng về Thủ tướng Netanyahu, khi khối cánh hữu - tôn giáo của ông tạm có 59 ghế, còn thiếu hai ghế để có quyền lập chính phủ liên hiệp. Nghĩa là, ông Netanyahu chỉ cần thuyết phục được hai nghị sĩ từ khối trung tả gia nhập liên minh, trong khi ông Gantz phải nỗ lực hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, khả năng ông Netanyahu có được chỉ định đứng ra lập chính phủ hay không còn phụ thuộc phán quyết của tòa án liên quan các cáo buộc hình sự mà vị thủ tướng kỳ cựu này bác bỏ hoàn toàn. Ngày 17-3 tới, Tòa án Jerusalem chính thức khởi động tiến trình xét xử kéo dài 15 ngày đối với ông Netanyahu, trước khi ra phán quyết cuối cùng. Thủ tướng sẽ không phải từ chức cho đến khi bị buộc tội, song chưa có gì bảo đảm tương lai chính trị của ông Netanyahu được an toàn sau vài tuần nữa.

Tương quan ủng hộ sau cuộc tổng tuyển cử mới nhất đem đến lợi thế cho Thủ tướng Netanyahu. Song, cơ hội vẫn dành cho cả lãnh đạo đảng Likud lẫn thủ lĩnh phe Xanh - Trắng, để phá vỡ “vòng luẩn quẩn” trong việc luân phiên đứng ra lập chính phủ mới ở Israel.