“Cuộc chơi” cùng thắng

AN LINH

Thứ năm, 19/03/2020 - 04:04 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Biếm họa của DAVE SIMONDS

Sau nhiều đắn đo và cân nhắc, cuối cùng Quốc hội Canada cũng đi đến quyết định phê chuẩn Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ phiên bản mới (NAFTA 2.0). Dù hiệp định này còn gây ra một số ý kiến trái chiều, song các bên cũng thừa nhận rằng đây là một thỏa thuận có lợi về lâu dài, đặc biệt là trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang bấp bênh do chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố.

Ngày 13-3 vừa qua, các nghị sĩ Hạ viện Canada đã thông qua cơ sở pháp lý để phê chuẩn Hiệp định NAFTA 2.0, mà Mỹ gọi là Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA). Ngay sau đó, Thượng viện Canada đã có bước đi tương tự. Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh Hạ viện Canada sẽ tạm ngừng hoạt động tới ngày 20-4 tới, trong khuôn khổ của những nỗ lực nhằm ngăn chặn sự lây lan của dịch Covid-19. Hiện, NAFTA 2.0 cần được Toàn quyền Canada Julie Payette phê chuẩn để chính thức có hiệu lực.

Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa “xé bỏ” NAFTA hồi năm 2016, ba nước thành viên là Mỹ, Canada và Mexico đã khởi động đàm phán lại hiệp định vào tháng 8-2017. Hơn một năm sau đó, ba quốc gia Bắc Mỹ này đã đạt được thỏa thuận mới vào tháng 9-2018. Mexico và Mỹ đã thông qua NAFTA phiên bản mới và chỉ còn chờ Quốc hội Canada bỏ phiếu đối với hiệp định này.

Việc Canada thông qua NAFTA 2.0 là bước cuối cùng để đưa hiệp định vào thực thi. Trước khi Mỹ và Canada đạt được thỏa thuận trên, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đe dọa sẽ đánh thuế đối với ô-tô của Canada, động thái có thể dẫn tới sự xáo trộn trong dây chuyền cung cấp, ảnh hưởng sức phát triển của kinh tế Canada, cũng như tác động tiêu cực tới tâm lý của nhà đầu tư vốn đang hoang mang trước những căng thẳng trong cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc.

Hiệp định NAFTA 2.0 bao trùm một thị trường 500 triệu dân, ước tính sẽ đạt giá trị trao đổi thương mại giữa ba nước thành viên cao hơn nhiều so mốc 1.100 tỷ USD hiện nay. Những lợi ích khi hiệp định chính thức có hiệu lực sẽ không chỉ tăng cường quan hệ về kinh tế - thương mại giữa ba nước thành viên, mà còn thúc đẩy sự gắn kết trên nhiều lĩnh vực khác thông qua độ tin cậy được thiết lập trên nền tảng NAFTA 2.0. Về phía Mỹ, việc Canada chấp nhận phê chuẩn hiệp định được xem là một thắng lợi lớn đối với Tổng thống Trump, khẳng định được chiến lược của “ông chủ” Nhà trắng trong lĩnh vực thương mại quốc tế, đặc biệt là củng cố quan điểm “Nước Mỹ trên hết” mà ông Trump từng cam kết với cử tri.

Tuy nhiên, tại Canada vẫn còn tồn tại những ý kiến chưa nhất trí, khi các doanh nghiệp của ngành nông nghiệp lo ngại NAFTA 2.0 ước tính sẽ “cướp” đi của ngành sữa Canada 3,6% thị phần tại nước này. Chính phủ Canada trước đó cũng thừa nhận doanh số bán sữa của nông dân giảm sau khi Canada ký Hiệp định thương mại tự do với Liên hiệp châu Âu (EU) và các nước Thái Bình Dương...

Trong khi đó, các nghị sĩ đảng Bảo thủ của Canada cũng đề nghị chính phủ hoãn thực hiện điều khoản liên quan ngành ô-tô trong khuôn khổ của NAFTA 2.0 đến tháng 1-2021, để tạo điều kiện cho ngành này điều chỉnh với môi trường mới. Trong đánh giá về tác động kinh tế của NAFTA 2.0, Chính phủ Canada dự báo xuất khẩu ô-tô của nước này sang Mỹ có thể giảm 1,5 tỷ USD. Tuy nhiên, những phân tích của Ottawa cho rằng, NAFTA 2.0 tốt hơn đối với tổng thể nền kinh tế Canada và cũng tốt hơn so kịch bản ba nước Mỹ, Mexico và Canada không đạt được thỏa thuận.

Tác động của NAFTA 2.0 đối với năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Canada trong các dự án cơ sở hạ tầng tại Mỹ, trong lĩnh vực thương mại kỹ thuật số, lâm nghiệp… vẫn còn gây lo ngại, song tới nay đã có nhiều tổ chức doanh nghiệp của Canada thúc giục các chính trị gia gạt bỏ những bất đồng, đưa NAFTA 2.0 đi vào thực thi càng sớm càng tốt để chấm dứt môi trường kinh tế bất ổn, vốn là nhân tố đang đe dọa hoạt động thương mại và đầu tư. Với hiệp định mới, về lâu dài sẽ không có nước nào bị bỏ lại phía sau, bởi đơn giản đây là “cuộc chơi” cùng thắng như theo cam kết của các nhà lãnh đạo Mỹ, Canada và Mexico.