Leo thang căng thẳng trong quan hệ Mỹ - Thổ Nhĩ Kỳ

ĐỨC NAM

Thứ năm, 18/07/2019 - 04:13 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Các thiết bị đầu tiên của hệ thống tên lửa phòng không S-400 được vận chuyển đến Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: FINANCIAL TIMES

Quan hệ giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ đánh dấu bước leo thang căng thẳng mới khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16-7 cho biết, chính quyền của ông sẽ không bán máy bay chiến đấu phản lực tàng hình F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ, do nước này đã mua hệ thống tên lửa phòng không S-400 của Nga.

Tuyên bố tại Nhà trắng, Tổng thống Trump khẳng định: “Chúng tôi sẽ thông báo với Thổ Nhĩ Kỳ rằng sẽ không bán máy bay chiến đấu phản lực F-35 cho họ”.

Tuyên bố với báo giới tại Nhà trắng, Tổng thống Trump nêu rõ, sẽ là không công bằng đối với Mỹ và với cả Thổ Nhĩ Kỳ, nếu Ankara vừa mua tên lửa S-400 của Nga lại vừa muốn có máy bay F-35 của Mỹ. Bình luận về việc Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu tiếp nhận hệ thống tên lửa S-400, ông Trump cho rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã bị đẩy vào tình huống này do người tiền nhiệm Barack Obama từ chối bán hệ thống tên lửa Patriot cho Ankara, khiến nước này quay sang mua tên lửa S-400 của Nga. Ông Trump gọi đây là “tình huống phức tạp”, nhấn mạnh rằng Lầu năm góc đã không cho phép Thổ Nhĩ Kỳ tham gia chương trình phát triển máy bay tàng hình F-35 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), cũng như mua 100 máy bay F-35 theo kế hoạch.

Từ ngày 12-7 vừa qua, Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu tiếp nhận các thiết bị đầu tiên của hệ thống tên lửa phòng không S-400 của Nga. Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ thông báo thêm hai máy bay chở hàng của Nga đáp xuống căn cứ không quân Murted, gần Thủ đô Ankara ngày 15-7, tiếp tục chuyển giao các thiết bị của hệ thống phòng thủ tên lửa S-400. Đây là ngày thứ tư liên tiếp các thiết bị của hệ thống S-400 được đưa đến Thổ Nhĩ Kỳ.

Thổ Nhĩ Kỳ và Nga ký thỏa thuận về cung cấp các hệ thống tên lửa S-400 hồi tháng 12-2017. Thỏa thuận này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ NATO và Mỹ, viện dẫn những quan ngại an ninh và sự không tương thích của S-400 với các hệ thống phòng không của NATO, mà Thổ Nhĩ Kỳ cũng là một thành viên. Mỹ liên tục cảnh báo rằng Washington sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt và đưa Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi chương trình phát triển máy bay tàng hình F-35, nếu Ankara không từ bỏ thương vụ S-400. Tuy nhiên, Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố thương vụ S-400 là vấn đề chủ quyền quốc gia. Ankara khẳng định, nước này cần phải có S-400 cho mục đích phòng thủ chiến lược.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan ngày 14-7 cho biết, 100 chuyên gia nước này đã được cử tới Nga để tham gia huấn luyện cách vận hành hệ thống phòng thủ tên lửa S-400. Căng thẳng liên quan thương vụ S-400 trong quan hệ giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ, hai đồng minh trong khối NATO, đánh dấu sự chia rẽ sâu sắc trong liên minh quân sự phương Tây vốn được củng cố sau Chiến tranh Thế giới thứ hai.