Tâm huyết cùng văn học

VI PHƯƠNG

Thứ tư, 22/05/2019 - 02:48 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Tuyển tập tiểu luận - phê bình - chân dung văn học 1974 - 2017 “Thăng hoa sáng tạo và thẩm mỹ tiếp nhận văn chương” (NXB Hội nhà văn) là tập sách thứ bảy của PGS, TS Nguyễn Ngọc Thiện.

Sách tuyển chọn những bài nghiên cứu lý luận, phê bình và chân dung văn học đã được tác giả công bố trong các hội thảo khoa học, các báo, tạp chí chuyên ngành từ năm 1974 trở lại đây. Nội dung tuyển tập được trình bày thứ tự trong ba phần chính gắn bó trong một chỉnh thể là: Tiểu luận và nghiên cứu; Phê bình; Chân dung văn học.

Các vấn đề lý luận được tác giả nghiền ngẫm, theo sát những chủ đề lớn và trình bày một cách rành rẽ: Đường lối văn nghệ của Đảng và sự phát triển của văn học nghệ thuật. Những bài viết có tính thực tiễn cao được tác giả làm rõ như: “Nghiên cứu, nâng cao chất lượng, hiệu quả của lý luận văn học Việt Nam qua tiếp thu lý luận văn học từ nước ngoài”… Đó là sự tìm tòi, định hướng phát triển phù hợp để lý luận văn nghệ ở Việt Nam phát huy hơn nữa vai trò của mình trong đời sống văn học nghệ thuật nước nhà.

Trong cuốn sách, tác giả dành các bài phê bình thể hiện sự bám sát nhiều tác phẩm thơ, truyện ngắn, chân dung văn học, hồi ký - tự truyện, tiểu thuyết… Đặc biệt, trong phần này, ông dẫn lời bình 14 truyện ngắn Việt Nam đương đại - của các tác giả là những nhà văn nổi tiếng như: Xuân Thiều, Trung Trung Đỉnh, Y Ban, Vi Hồng… Ông có phần riêng tập hợp những bài viết sâu sắc về cuộc đời và sự nghiệp của Ma Văn Kháng. Tác giả chứng minh rằng Ma Văn Kháng là cây bút văn xuôi cần mẫn và say mê sáng tạo, với những tiêu đề như: “Ma Văn Kháng - Tác gia văn học lực lưỡng”, “Một cây bút văn xuôi sung sức, một đời văn sáng tạo”, “Con người giữa dòng xoáy và những ham muốn đời thường”…

Tác giả cũng dày công dựng lại chân thực về chân dung của 34 nhà lý luận, phê bình văn học Việt Nam thế kỷ 20 cùng gần 10 bài viết về chân dung văn học. Trong đó, có những nhà lý luận đầu ngành như Thiếu Sơn, Trần Thanh Mại, Phong Lê, Thanh Lãng, Nguyễn Văn Trung, Nguyễn Đăng Mạnh, Trần Đình Sử… Cái hay của tuyển tập, là người đọc vừa “học hỏi” được những bài nghiên cứu phê bình của tác giả, vừa có thêm thông tin tư liệu cần thiết từ những chân dung văn học.

Với 850 trang, tác giả sắp xếp khoa học từng phần trong tuyển tập theo từng chặng đường của lịch sử văn học Việt Nam đương đại. Những trang sách giúp bạn đọc hình dung được niềm đam mê hết mình trong lao động khoa học của tác giả, khi ông tâm huyết, miệt mài làm việc quên mình trên từng trang sách.