Thi ca hát:

Cách bảo tồn di sản hiệu quả

BÀI & ẢNH: LƯƠNG THỊ THU HUỲNH

Thứ ba, 26/11/2019 - 02:19 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Vũ Quang Thiện - Quán quân Ngôi sao dân ca 2019.

Thời gian gần đây, nhiều cuộc thi, liên hoan nghệ thuật truyền thống dân tộc liên tiếp được tổ chức ở nhiều địa phương khác nhau, đã gây được tiếng vang trong lòng công chúng. Những hoạt động này đang mở ra những tín hiệu vui cho các giá trị di sản nghệ thuật truyền thống dân tộc.

1. Bắc Ninh là địa phương có truyền thống lâu đời về việc tổ chức các hội thi hát đối đáp quan họ được tổ chức thường niên vào mỗi dịp đầu xuân. Bên cạnh hội thi đã trở thành truyền thống này, kể từ năm 2006, Bắc Ninh còn có thêm một cuộc thi thường niên mang tên “Cuộc thi Giọng hát hay dân ca quan họ Bắc Ninh”, do Đài PTTH tỉnh này tổ chức. Đáng chú ý là cuộc thi thu hút rất đông các giọng hát trẻ thuộc tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang và một vài tỉnh, thành phố tham dự, riêng cuộc thi năm nay có 60 thí sinh tham gia, trải qua tám vòng thi để chọn ra sáu thí sinh góp mặt vào đêm chung kết được truyền trực tiếp trên kênh truyền hình địa phương.

Trong khi đó, Liên hoan tài năng trẻ ca trù Hà Nội lần thứ II - 2019 do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội vừa được tổ chức tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, có sự tham gia của 30 thí sinh thi múa hát tập thể, 26 thí sinh dự thi đào nương, kép đàn và trống chầu, ba thí sinh tự do. Đáng chú ý là gần một nửa thí sinh tham dự có tuổi đời còn rất trẻ, từ 6 đến 15 tuổi. Cũng ở Hà Nội, cuộc thi “Ngôi sao dân ca 2019” vừa diễn ra gây được hiệu ứng tốt. Đây là lần thứ sáu cuộc thi được Cung Thanh niên Hà Nội tổ chức thường niên cho các học sinh, sinh viên các trường nghệ thuật chuyên nghiệp và các trường đại học, THPT trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh lân cận. Cuộc thi năm nay, bên cạnh các trường đóng tại Hà Nội, còn có thí sinh từ nhiều trường nghệ thuật khu vực miền bắc như: Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc, hai trường trung cấp Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Giang, Bắc Ninh…

Cũng từ ngày 3 đến 5-12 tới đây, tại Ninh Bình sẽ diễn ra Liên hoan các câu lạc bộ (CLB) hát xẩm khu vực phía bắc do UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức. Để lần đầu tiên có được một liên hoan hát xẩm riêng, thu hút 16 CLB, nhóm xẩm đến từ Ninh Bình và các tỉnh, thành phố chủ yếu ở khu vực phía bắc là tâm huyết của những nghệ sĩ gắn bó với hát xẩm và sự đồng hành của chính quyền tỉnh Ninh Bình.

2. Nếu như chủ yếu các cuộc thi, liên hoan nghệ thuật truyền thống dành cho các môn nghệ thuật vốn phổ biến ở vùng đồng bằng Bắc Bộ thì đối với nghệ thuật truyền thống thuộc các tỉnh miền núi phía bắc, đáng chú ý nhất có lẽ là Liên hoan hát then, đàn tính các CLB tỉnh Lạng Sơn mở rộng lần thứ nhất tổ chức tại TP Lạng Sơn tháng 10-2019. Đây là lần đầu Lạng Sơn tổ chức liên hoan hát then, đàn tính với quy mô mở rộng nhưng đã quy tụ nhiều tỉnh như Cao Bằng, Bắc Kạn, Bắc Giang, Quảng Ninh tham dự. Bên cạnh đó là những CLB hát then, đàn tính có truyền thống của Lạng Sơn đến từ nhiều địa phương trong tỉnh như huyện Cao Lộc, Văn Lãng, Bắc Sơn, Bình Gia, Tràng Định, Cao Lộc, Văn Quan… Ngoài ra còn một liên hoan nữa được tổ chức ở vùng trung du cũng rất đáng chú ý, đó là Liên hoan hát xoan học sinh tiểu học, THCS tỉnh Phú Thọ năm 2019, đã diễn ra trong hai ngày 9 và 10-11 tại TP Việt Trì với gần 900 em học sinh tham dự.

3. Nhìn từ các cuộc thi kể trên, có thể thấy thời gian qua nhiều cuộc thi, liên hoan dành riêng cho nghệ thuật truyền thống dân tộc được các địa phương nhiệt tình tổ chức. Điều này cho thấy các địa phương đã có rất nhiều nỗ lực trong việc tôn vinh những giá trị nghệ thuật truyền thống dân tộc. Bên cạnh đó, nhiều cuộc thi dù được địa phương tổ chức nhưng có sự mở rộng cho các thí sinh ở ngoài tỉnh tham dự. Điều này cũng chứng minh cho sự cởi mở của các địa phương trong quá trình xây dựng cộng đồng cùng bảo vệ và phát huy giá trị di sản.

Mặt khác, chủ yếu các cuộc thi tổ chức vừa qua là dành cho các đối tượng là giới trẻ. Điều này đã khẳng định tầm nhìn của việc xây dựng một thế hệ tương lai vững vàng trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản nghệ thuật truyền thống. Cũng chính vì thế, mặc dù có thể khó tránh được những sơ suất còn tồn tại trong các cuộc thi, liên hoan đã khẳng định, song những hoạt động ý nghĩa như thế này cần được duy trì tổ chức thường xuyên và dần trở thành điểm hẹn quen thuộc của những người yêu nghệ thuật truyền thống ở mỗi loại hình cụ thể. Đây chính là cách bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống dân tộc hữu hiệu.