Mùa hội chùa thưa vắng

BÀI & ẢNH: MAI VÂN

Thứ ba, 17/03/2020 - 04:30 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Khu thắng tích Hương Sơn đã dừng các hoạt động để phòng dịch.

Nhiều ngày qua, trên bến Yến, hàng nghìn con đò nằm im đợi khách, thi thoảng mới có một hai chiếc chầm chậm rời bến cùng vài ba khách hành hương. Nhiều người dân gác mái chèo, kéo đò về nhà, đi tìm việc làm nơi khác. Một số hàng quán ở Bến Đục đã chở hàng ra trả cho đại lý, gỡ lại chút vốn. Giữa mùa hội, thắng cảnh chùa Hương, Yên Tử yên ả là điều xưa nay chưa từng có.

Buôn bán, kinh doanh ế ẩm

Có lẽ chưa năm nào, dịch vụ ở chùa Hương khiến khách du xuân hài lòng như vậy. Người đi lễ không phải xếp hàng chờ đến lượt mua vé, không phải đợi đò, cũng chẳng phải ì xèo mặc cả, không phải đội lễ, chen lấn, xô đẩy tại động Hương Tích. Chỉ duy nhất màn chèo kéo khách từ lối rẽ Tế Tiêu, vốn là “đặc sản” của chùa Hương (Mỹ Đức, Hà Nội), thì giảm, chứ không mất hẳn. Hơn 30 năm chèo đò đưa khách trên suối Yến, cô Bùi Thị Thơm chưa bao giờ được chứng kiến một mùa hội nào mà chùa Hương vắng vẻ như vậy. Khung cảnh thanh vắng, non nước hữu tình tới mức người chèo đò ra giữa suối Yến cũng phải bất giác thốt lên “Vắng thế này là vừa đẹp!”.

Thời điểm này những năm trước, hàng nghìn khách thập phương về chùa Hương dự Ngày Khánh đản Bồ tát Quán Thế Âm, tổ chức vào ngày 18 và 19-2 âm lịch hằng năm, lễ hội lớn của chùa Hương. Năm nay, số lượng vé bán ra chỉ 200, quá ít so 40.000 vé năm 2019. Người chèo đò và buôn bán nơi đây chỉ chờ sau lễ còn gác mái chèo, kéo đò lên, dọn hàng về. Buôn bán, kinh doanh ế ẩm, nhưng những hộ kinh doanh khu vực chùa Hương quan niệm: làm gì cũng phải sau ngày Khánh đản.

Hôm chúng tôi gặp, nhìn theo con đò chở một - hai khách chầm chậm trôi trên suối Yến, cô Thơm cười hiền: “Mọi năm người ta nhồi nhét còn không có đò mà gọi. Cả một dòng suối Yến lúc nào cũng ken đặc những con đò lặc lè khách”. Để vào bến Thiên Trù còn phải đi qua năm - sáu lớp đò xếp, đi bộ cả cây số mới đến chứ không có chuyện đò tấp vào nơi thế này. Các lái đò sẽ tranh thủ chở khách vào rồi lại lập tức trở ra để đón lượt khách mới, mỗi lái đò một ngày có thể chở bốn - năm chuyến. Cô Thơm người làng Yến Vĩ, là người chèo đò trong đội đò của ban quản lý (BQL) danh thắng, có khi hơn ba ngày mới có một chuyến chở khách. 19 lái đò thay phiên nhau, tính công chấm điểm hết mùa hội thanh toán. Như năm ngoái, mỗi ngày trung bình hai chuyến, sau ba tháng lễ hội, tính cả tiền thưởng thêm của khách, cô cũng có tròm trèm 20 triệu đồng để dành. Năm nay, mong được 4 - 5 triệu đồng còn khó. Trong thôn, nhiều lái đò đã gác chèo, đi làm thuê ở các nơi khác. Cô Thơm đeo khẩu trang theo đúng quy định.

Người lái đò trên suối Yến cũng phần nào có lý. Từ sau Tết cho đến gần đây, không ít người đã tìm lại được vẻ thanh tịnh nơi cửa chùa, vốn vắng bóng trong mùa lễ hội ở chùa Hương, Yên Tử (Quảng Ninh). Không có cảnh chen lấn, đội lễ xô đẩy trong chùa Thiên Trù hay động Hương Tích, không có cảnh ném tiền hay chen lấn xoa tiền vào chùa Đồng Yên Tử, khách hành hương có đủ không gian để thành tâm kính hướng Phật, có đủ thời gian để chiêm ngưỡng hết vẻ đẹp của “Nam thiên đệ nhất động”, thảnh thơi ngắm cảnh đẹp trên suối Yến, hoa gạo rực rỡ ở chùa Hương, hay thả hồn vào đóa mai vàng chớm nở trên đỉnh Yên Tử…

Ông Nguyễn Đình Toàn, Phó BQL Khu di tích danh thắng Hương Sơn cho biết, mấy ngày đầu tháng 3 vừa rồi, thời tiết ấm lên, lượng khách nhích dần, hôm 8-3, số lượng vé bán ra vẫn còn đạt 3.551 vé. Vậy ngay hôm sau, số lượng vé bán ra chỉ còn vài trăm. Cụ thể như ngày 10-3 vừa rồi, cả ngày chỉ bán 300 vé. Theo BQL, tổng lượng khách đến Hương Sơn tính hết ngày 10-3 đạt 332.143 khách, giảm 71% so năm ngoái. Năm 2019, chùa Hương đón khoảng 1,3 triệu du khách, riêng ngày khai hội là 500.000 người. Hỏi ông Toàn năm nay BQL có phải vất vả giải quyết nạn chèo kéo, cò mồi, chặt chém không, ông chỉ cười: “Làm gì có khách mà chèo kéo!”.

Suối Yến giữa mùa hội 2020.

Chỉ mong dịch qua đi

Không phải nhức đầu vì nạn cò mồi, chèo kéo, hàng rong, loa đài, năm nay BQL danh thắng Hương Sơn bận rộn với việc lo phòng dịch, bảo đảm an toàn cho khách du xuân. Tại lối vào chùa Thiên Trù, các biển tuyên truyền về dịch Covid-19, dấu hiệu bệnh, nguy cơ lây nhiễm và cách phòng, chống được đặt ở nơi dễ nhìn thấy. Khắp nơi đều có khẩu hiệu đeo khẩu trang khi ra nơi công cộng và rửa tay diệt khuẩn. Nước rửa tay khô được bố trí gần khu vực trạm soát vé.

Theo BQL Di tích và Rừng quốc gia Yên Tử, khu vực đã được trang bị hơn 10 máy đo nhiệt độ để kiểm soát tất cả du khách, trang bị dung dịch xịt tay sát khuẩn, bổ sung thêm tủ thuốc đặt tại các điểm thường trực trên dọc tuyến hành hương. Hằng ngày, khu di tích được tổ chức phun khử trùng, vệ sinh, tẩy rửa, sát khuẩn theo quy định tại tất cả các điểm chùa, bến xe, nhà ga, hệ thống cabin cáp treo, toàn bộ nhân viên bán hàng, nhân viên bán vé, soát vé, lái xe điện đều đeo khẩu trang theo quy định. Các trạm sơ cấp cứu được bố trí tăng cường bác sĩ, điều dưỡng, bổ sung thuốc, dụng cụ y tế nhằm bảo đảm điều kiện để phòng, chống dịch.

Tại Yên Tử , dọc con đường từ bến xe Hạ Kiệu, ga cáp treo, chùa Hoa Yên, chùa Một Mái, chùa Đồng… chỉ lác đác vài người. Những hàng rào inox ngoằn ngoèo hỗ trợ khách xếp hàng trật tự bố trí ở cửa mua vé và cửa cáp treo hóa ra chẳng để làm gì. Dọc lối đi lên chùa Hoa Yên, lên chùa Đồng vắng vẻ, lối đi rộng thênh thang, cáp treo sáu ghế chỉ ngồi một hai người, thậm chí chẳng có ai. Ngay cả khi giá vé cáp treo Yên Tử giảm 50% cho toàn bộ các tuyến, lượng khách cũng không nhích lên đáng kể. Trong thời điểm dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp như hiện nay, có lẽ giữ bản thân an toàn là nhu cầu quan trọng nhất.

Tình trạng vắng khách khiến cho những hộ gia đình kinh doanh làm dịch vụ ở khu vực chân đền Trình, chùa Thiên Trù (chùa Hương), bến xe Hạ Kiệu (Yên Tử) thất thu lớn. Các hộ kinh doanh ở đây đều đầu tư từ 100 - 200 triệu đồng vào các gian hàng. Có những gia đình đầu tư số vốn 300 triệu đồng để tôn tạo, sửa chữa lại điểm bán hàng, cùng với đó là các khoản thuế môn bài, vệ sinh môi trường, an ninh. Nhưng mới bán được ba, bốn ngày, từ ngày có thông báo dịch Covid-19 gần như cửa hàng không có khách nào. Để tiết giảm chi phí, hiện nhiều hộ kinh doanh phải cho các lao động thời vụ nghỉ việc. Hiện, các chủ cơ sở kinh doanh đã có đơn kiến nghị lên Ban tổ chức lễ hội mong hỗ trợ một phần, đặc biệt là giảm các loại thuế, phí và tạo điều kiện cho bà con tiếp tục kinh doanh vào năm sau. Nhưng đến nay vẫn chưa nhận được câu trả lời. “Kinh doanh có lúc này lúc khác, chúng tôi chỉ mong hết dịch để có thể quay lại kinh doanh như thường ngày”, một người bán hàng ở sân đền Trình, chùa Hương chia sẻ.

CHÙA HƯƠNG TẠM DỪNG ĐÓN KHÁCH
Thực hiện Thông báo số 249/TB-UBND, ban hành ngày 14-3 của UBND TP Hà Nội nhằm hạn chế lây nhiễm và bùng phát dịch bệnh Covid-19 tại cộng đồng và chủ động trong công tác phòng, chống, BQL Khu di tích thắng cảnh Hương Sơn chính thức tạm dừng đón khách tham quan từ ngày 15 đến hết tháng 3-2020. Đồng thời, thực hiện phun thuốc khử khuẩn toàn bộ khuôn viên cũng như quần thể khu di tích thắng cảnh Hương Sơn. Theo thông tin từ BQL danh thắng, trường hợp du khách không nắm bắt được thông tin vẫn đến tham quan, BQL sẽ phối hợp Công an xã Hương Sơn thực hiện nghiêm quy định về phòng, chống dịch bệnh Covid-19 (đo thân nhiệt, khử khuẩn…) và ghi chép đầy đủ thông tin của du khách. Tất cả khách sạn, cơ sở lưu trú, công ty du lịch trên địa bàn huyện phải rà soát tất cả các khách du lịch đến từ các vùng dịch. Đặc biệt khách từ châu Âu... đến địa bàn đều phải cung cấp thông tin, lịch trình từ ngày 1-3 tới nay. Các trường hợp có biểu hiện ho, sốt, mệt mỏi, phải được đưa ngay đi cách ly tại cơ sở y tế.