Nơm nớp lo nước sinh hoạt nhiễm bẩn

BÀI & ẢNH: TUẤN SƠN

Thứ năm, 11/07/2019 - 11:32 AM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Nguồn nước sinh hoạt cho 15 hộ vẩn đục, cách bãi đổ thải chỉ khoảng 200 m.

Hơn một tháng nay, 25 hộ dân sinh sống ở thôn Bằng Lãng, xã Thượng Quan, huyện Ngân Sơn (Bắc Cạn) nơm nớp lo lắng vì nguồn nước sinh hoạt có mùi lạ. Trên đầu nguồn nước là khu vực nhà máy luyện chì của Công ty CP Khoáng sản Na Rì Hamico.

1. Chị Lục Thị Thơm, người dân trong thôn cho biết, hơn một tháng nay, nguồn nước sinh hoạt có mùi lạ, vẩn đục nên không dám sử dụng nữa. Khu vực gia đình chị Thơm sinh sống có 10 hộ thì đều phải sử dụng nguồn nước này nên đều chịu tình cảnh tương tự. Bà Phạm Thị Toan, người dân trong khu vực này cho biết, khi công ty chưa cấp phát bình nước lọc, hằng ngày, vẫn phải sử dụng nước nguồn nói trên để nấu ăn. Tuy nhiên, nhiều lần sử dụng, cả gia đình đều bị đau bụng, đau đầu, rất khó chịu. Bà con hết sức lo lắng vì không có nguồn nước khác sử dụng, chỉ dùng nước bình thì quá ít, không đủ đáp ứng.

Khu vực khác ở trong thôn Bằng Lãng có 15 hộ sinh sống sử dụng nước từ một nguồn khác trên núi. Tuy nhiên, những ngày qua, công ty đổ nhiều chất thải sau tuyển quặng, bao tải dứa chứa chất thải… ngay sát đầu nguồn cũng khiến người dân lo lắng. Bà Phan Nông Thị Hạnh, người dân sống khu vực này cho biết, ngày 8-6, chúng tôi thấy công ty đổ chất thải ngay đầu nguồn. Những chất thải này có mùi nồng nặc rất khó chịu, chúng tôi cho rằng điều này có thể ảnh hưởng tới nguồn nước sinh hoạt.

Bí thư Chi bộ thôn Bằng Lãng Phan Văn Năm cho biết, khi đi làm nhân dân phát hiện công ty dùng ô-tô đổ đất, bao bì đổ bên trên bể thu nước về bể tổng thu nước sạch cho bà con. Những bao bì và chất đổ thải này có thể chứa chất hóa học do công ty trước đây dùng để ngâm ủ quặng, phân tách lấy vàng, quặng là rất độc hại mà đổ trên đầu nguồn nước như vậy là rất nguy hiểm. Trong khi khu vực 15 hộ dân trong thôn sinh sống chỉ có duy nhất nguồn nước sinh hoạt này.

Điều đáng ngạc nhiên là, nhiều năm nay, nhà máy luyện chì của Công ty CP khoáng sản Na Rì Hamico nằm “đắp chiếu” không hoạt động gì. Công ty này nhiều lần gia hạn sửa chữa để đưa vào hoạt động trở lại. Mới đây nhất, công ty vừa xin gia hạn sửa chữa đến tháng 12-2019. Có nghĩa, nhà máy luyện chì này chưa được nghiệm thu sửa chữa, chưa được phép hoạt động, vậy ai đã tuyển quặng, đổ chất thải lên đầu nguồn nước của nhân dân thôn Bằng Lãng?

2. Theo tìm hiểu của PV, khi nhận được đơn kêu cứu của người dân thôn Bằng Lãng, ngày 25-6, Sở Tài nguyên và Môi trường đã kiểm tra tại hiện trường. Kết quả kiểm tra cho thấy, từ tháng 3-2019, Công ty CP khoáng sản Na Rì Hamico đã ký kết hợp đồng hợp tác với Công ty TNHH Anh Vũ, địa chỉ tại xã Sơn Cẩm, TP Thái Nguyên (Thái Nguyên) đầu tư vào nhà máy luyện chì và Nhà máy bột đá Thạch Anh tại xã Thượng Quan. Công ty TNHH Anh Vũ đã đổ đất, đá thải xuống khu vực cách bể nước sạch của thôn Bằng Lãng khoảng 200 m. Đất, đá thải đem đổ là đất mặt có lẫn bao bì rác thải đã được chôn lấp từ lâu.

Trước tình hình trên, Sở Tài nguyên và Môi trường đã lấy mẫu đất, nước đi phân tích, kiểm tra. Đồng thời yêu cầu Công ty CP khoáng sản Na Rì Hamico dọn sạch đất, đá thải, bao bì. Hai công ty dừng ngay toàn bộ mọi hoạt động làm đường, thu gom quặng thạch anh tại đây. UBND huyện Ngân Sơn, xã Thượng Quan giám sát chặt chẽ hoạt động của công ty.

Trong khi đó, theo thông tin từ Sở Công thương Bắc Cạn, trước đây, Công ty CP khoáng sản Na Rì Hamico chế biến bột đá từ quặng thạch anh, còn tồn lại 11.000 tấn tại đây. Công ty này đã xin tỉnh cho phép tận thu, vận chuyển nốt số quặng này đi tiêu thụ. Ngày 10-6, UBND tỉnh Bắc Cạn đồng ý cho công ty tận thu, chế biến, vận chuyển đi tiêu thụ 11.000 tấn quặng này, đồng thời yêu cầu công ty trước khi vận chuyển số quặng này từ khu vực đất vườn ươm cây giống trồng rừng ở thôn Bằng Lãng về nhà máy chế biến phải có phương án vận chuyển gửi Sở Công thương thẩm định. Việc công ty san gạt đất mặt vừa qua là để mở đường vận chuyển đã ảnh hưởng tới nguồn nước của nhân dân.

Do vậy, nghi ngờ về nguồn nước nhiễm độc của người dân thôn Bằng Lãng là có cơ sở. Vì vậy, tỉnh Bắc Cạn cần sớm kiểm tra, làm rõ để nhân dân yên tâm sinh sống.