Sớm gỡ khó cho ngư dân

BÀI & ẢNH: ANH ĐÀO

Thứ tư, 24/07/2019 - 04:39 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Tàu cá ngư dân Đà Nẵng phải nằm bờ vì quy định mới, cuộc sống ngư dân lao đao.

Những ngày này, không ít ngư dân Đà Nẵng và khu vực miền trung như ngồi trên lửa vì tàu cá “mắc cạn” không thể ra khơi bởi nhiều quy định mới trong Luật Thủy sản 2017 và Công văn số 2030/BNN-TCTS của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) ngày 25-3-2019. Trong đó có nội dung tạm dừng cấp văn bản chấp thuận cải hoán, thay đổi kích thước tàu cá từ dưới 15 m thành tàu cá từ 15 m trở lên; thuê, mua tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 m trở lên đối với tất cả các nghề…

Hàng trăm tàu cá buộc nằm bờ

Có mặt tại Âu thuyền cảng cá Thọ Quang, TP Đà Nẵng, dễ nhận thấy, dù thời tiết khá thuận lợi nhưng hàng trăm tàu cá của ngư dân lại đang nằm bờ. Không chỉ ngư dân Đà Nẵng mà tàu cá nhiều ngư dân khu vực miền trung đang neo đậu tại đây cũng chung hoàn cảnh. Nhiều ngư dân cho rằng những quy định mới này chưa thật sự phù hợp, chưa bảo đảm được tình hình thực tế của ngư dân với các thông số đo chiều dài tàu cá cũng như quy định đánh bắt cá tại vùng khơi hay vùng lộng.

Trước đây, tàu có tổng công suất máy chính từ 90 CV trở lên được khai thác thủy sản tại vùng khơi. Tuy nhiên, Luật Thủy sản 2017 có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2019, lại chuyển tiêu chí từ công suất sang chiều dài của tàu, theo đó tàu cá phải bảo đảm dài 15 m trở lên mới được đánh bắt tại vùng khơi và với khung thời gian hai năm là quá ít để ngư dân có thể chuyển đổi, xoay xở. Theo quy định mới này, Đà Nẵng có 523 tàu đánh bắt ở vùng khơi, và 177 tàu có chiều dài dưới 15 m phải đánh bắt vùng lộng và ven bờ. Những tàu này sẽ không được mua bán hay cải hoán để đạt chiều dài trên 15 m. Và nếu muốn đánh bắt ở vùng lộng theo đúng quy định thì phải tìm kiếm bạn thuyền có tàu trên 15 m, việc thay đổi ngư trường từ vùng khơi vào vùng lộng đã khiến ngư dân gặp nhiều khó khăn.

Theo số liệu thống kê mới nhất của Chi cục Thủy sản TP Đà Nẵng, hiện tại Đà Nẵng có 685 tàu công suất trên hoặc bằng 90 CV, 192 tàu trên hoặc bằng 90 CV và dài dưới 15 m, 509 tàu dài trên 15 m. Trao đổi với chúng tôi, ông Cao Văn Minh, Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá phường Nại Hiên Đông, quận Sơn Trà cho biết, hiện nay có nhiều quy định mới đối với ngành thủy sản nhưng trong đó hai nội dung không phù hợp và gây khó khăn cho ngư dân. Đó là không cấp phép cho tàu dưới 15 m hoạt động ở vùng biển khơi và không cấp phép cho việc thuê và mua tàu, đồng nghĩa với việc không cho ngư dân bán tàu. Nghiệp đoàn nghề cá phường Nại Hiên Đông có 72 tàu có chiều dài dưới 15 m thì đến nay cả 72 chiếc đều nằm bờ. Với ngư dân Đà Nẵng, ngư trường Hoàng Sa là ngư trường truyền thống của ngư dân nơi đây. Bây giờ không cho ngư dân đánh bắt xa bờ là điều khó khăn đối với họ. Lao động của tàu dưới 15 m bỏ tàu vì từ vùng khơi vào vùng lộng không hiệu quả. Cuộc sống của ngư dân vốn đã bấp bênh và khó khăn, bây giờ tiếp tục chồng chất khó khăn. Đề nghị Đảng, Nhà nước, Quốc hội can thiệp để chúng tôi có đủ niềm tin ra khơi, vừa tham gia bảo vệ biển đảo, vừa làm kinh tế biển ổn định cuộc sống gia đình.

Đã hai tháng nay, tàu cá ĐNa 90502 của ngư dân Nguyễn Bi (trú phường Nại Hiên Đông) phải nằm bờ vì quy định mới này. Ngư dân Nguyễn Bi cho biết, tàu của anh có chiều dài 14,5 m nên không đủ tiêu chuẩn để ra khai thác vùng khơi. Trong khi đó, vùng lộng gần quá không có gì để đánh bắt cả. Đây là tàu khai thác lưới vây, chuyên hoạt động ngoài khơi, đánh bắt các loại cá lớn. Nếu buộc phải chuyển vào vùng lộng thì không làm được gì cả, trong khi, lao động không có, tiền mua nhu yếu phẩm để đi biển cũng là tiền vay, rất khó. “Trước đây Nhà nước động viên ngư dân đóng mới tàu thuyền công suất lớn để vươn khơi, bám biển, bám ngư trường. Nay thì cần quy định mới này, tàu của gia đình nằm bờ, đồng nghĩa với việc nợ chồng chất nợ. Đối với những quy định mới này, đề nghị các cấp chính quyền, ban, ngành liên quan cần thực hiện khảo sát lại, có hỗ trợ cho ngư dân chứ nếu cứ áp xuống thế này thì nhiều ngư dân sẽ gặp khó khăn”, ông Bi nói.

Cần kịp thời hỗ trợ ngư dân

Nói về những khó khăn của ngư dân, ông Trần Văn Lĩnh, Chủ tịch Hội nghề cá Đà Nẵng phân tích: Trước đây khi ngư dân đóng tàu theo chương trình của Nhà nước thì không ai đề cập đến kích thước. Vì thế, ngư dân họ căn cứ vào nghề của họ, vùng đánh bắt, thời tiết để đóng tàu cho phù hợp. Bây giờ, quy định kích thước họ không biết thế nào. Nếu đánh bắt ven bờ thì không phù hợp với cái nghề trước đây họ đã sắm sửa. Nếu đánh ra ngoài thì vi phạm pháp luật. Bộ NN&PTNT không cho các tàu được cải hoán, tạm thời dừng việc mua bán tàu nên ngư dân phải chờ. Để tạo thuận lợi cho ngư dân trong lúc này, đề nghị Bộ NN&PTNT cho ngư dân được cải hoán tàu và thậm chí là cho ngư dân vay tiền để cải hoán tàu.

Hiện, Sở NN&PTNT TP Đà Nẵng đã có công văn đề nghị Bộ NN&PTNT xem xét cho phép 700 tàu cá đang hoạt động của ngư dân Đà Nẵng được đánh bắt ở vùng khơi và tạo điều kiện cho phép 177 tàu cá có chiều dài dưới 15 m được cải hoán thành tàu có chiều dài từ 15 m trở lên nhằm gỡ khó cho ngư dân trước tình trạng hiện nay. Hiện Bộ vẫn chưa có văn bản trả lời.

Được biết, tại kỳ họp thứ 11 HĐND TP Đà Nẵng khóa IX, nhiệm kỳ 2016 - 2021 vừa qua, Đà Nẵng đã ban hành Nghị quyết số 255/2019/NQ-HĐND Về quy định chính sách hỗ trợ phát triển khai thác hải sản xa bờ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2019 - 2025. Cụ thể, ngoài mức hỗ trợ 50% theo Nghị định số 17 của Chính phủ, chính quyền Đà Nẵng sẽ hỗ trợ thêm 40% kinh phí mua bảo hiểm thân tàu khai thác hải sản hoặc dịch vụ khai thác hải sản. Mức hỗ trợ này dành cho tổ chức, cá nhân có tàu cá công suất 90 CV trở lên và phải là thành viên của các tổ đoàn kết sản xuất trên biển, thành viên HTX, hoặc thành viên Nghiệp đoàn nghề cá. Các đối tượng trên cũng được hỗ trợ 100% kinh phí để mua thiết bị giám sát hành trình và kinh phí thuê bao năm đầu tiên tính từ thời điểm kết nối thiết bị phục vụ trong khai thác hải sản, dịch vụ khai thác hải sản đối với tổ chức, cá nhân có tàu cá công suất 90 CV trở lên… Với tổng kinh phí thực hiện các mức hỗ trợ trong giai đoạn 2019 - 2025 là trên 165 tỷ đồng.

Nhưng trước khi những hỗ trợ này đến được tay ngư dân, thì các quy định mới đang tạo nên những bất cập khiến tàu cá nằm bờ phơi mưa nắng.