Thận trọng trong cấp chứng chỉ hành nghề y

BẠCH DƯƠNG

Chủ nhật, 04/08/2019 - 05:32 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Bộ Y tế kiến nghị thay đổi đào tạo y khoa và cấp chứng chỉ hành nghề cho bác sĩ. Ảnh: TL

Trong khi công tác đào tạo nhân lực ngành y tế vẫn còn nhiều bất cập, chất lượng kiểm định bị thả nổi thì việc cấp chứng chỉ hành nghề một lần vĩnh viễn đã tạo ra nhiều “góc khuất” trong công tác khám, chữa bệnh.

Không kiểm soát được chất lượng chứng chỉ

PGS, TS Tăng Chí Thượng, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết, Luật Khám bệnh, chữa bệnh hiện hành quy định việc cấp chứng chỉ hành nghề cho một bác sĩ không có thời hạn xác định, nên đã xảy ra tình trạng người được cấp chứng chỉ hành nghề không còn đủ khả năng, điều kiện để hành nghề đã cho thuê, mướn lại chứng chỉ hành nghề của mình. Ông Thượng nêu thực tế: “Qua kiểm tra của Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, có những trường hợp đã ra nước ngoài từ lâu nhưng vẫn có tên đăng ký hành nghề y tại Việt Nam. Hay có trường hợp dù mắc bệnh nặng, không thể trực tiếp khám, chữa bệnh, thậm chí là nằm liệt giường nhưng vẫn tiếp tục có tên trong danh sách đăng ký hoạt động khám, chữa bệnh”.

Vì thế, nên sửa đổi Luật Khám bệnh, chữa bệnh trong việc cấp chứng chỉ hành nghề có thời hạn cho từng chức danh tương ứng, như với bác sĩ, thời hạn của chứng chỉ hành nghề có thể là 5 năm; điều dưỡng, hộ sinh có thể là ba năm và được xem xét gia hạn khi vượt qua các kỳ sát hạch sau đó.

Đồng tình với quan điểm này, TS Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Pháp chế (Bộ Y tế) cho rằng, Luật Khám bệnh, chữa bệnh quy định việc cấp chứng chỉ hành nghề theo hình thức xét hồ sơ dựa vào các bằng cấp, chứng chỉ, chứng nhận chuyên môn nên không xác định được phạm vi hành nghề cụ thể của người hành nghề (không xác định được người hành nghề được cung cấp dịch vụ kỹ thuật nào hay không được phép cung cấp dịch vụ kỹ thuật nào). Bên cạnh đó, việc cấp chứng chỉ hành nghề theo hình thức xét hồ sơ không đánh giá được thực chất năng lực chuyên môn của người hành nghề cũng như chất lượng đào tạo của cơ sở đào tạo.

Đặc biệt, Luật Khám bệnh, chữa bệnh không quy định thời hạn giá trị của chứng chỉ hành nghề, do vậy không phù hợp với pháp luật cũng như thông lệ quốc tế, gây khó khăn cho việc hội nhập của y tế Việt Nam với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Ông Quang cho biết: “Đến nay, có lẽ chỉ còn Việt Nam và một số rất ít quốc gia trên thế giới cấp chứng chỉ hành nghề một lần và có giá trị vĩnh viễn. Việc cấp một lần và vĩnh viễn như vậy sẽ khiến những người hành nghề không có ý thức nâng cao kỹ năng thực hành y khoa cũng như cơ chế giám sát sự cố y khoa hoặc vấn đề liên quan đạo đức nghề nghiệp. Các quốc gia khi cấp chứng chỉ hành nghề có thời hạn bao giờ cũng coi trọng các tiêu chí đó. Việt Nam hiện cấp chứng chỉ hành nghề trên giấy (xét hồ sơ) chứ không phải thi, chính vì thế, chứng chỉ hành nghề của bác sĩ Việt Nam không có giá trị khi ra nước ngoài. Thậm chí, chứng chỉ này mang sang Campuchia cũng không được công nhận, vì nước bạn đã áp dụng các thông lệ của quốc tế”.

“Thả nổi” kiểm định đào tạo y dược

Bác sĩ Võ Đức Chiến, Giám đốc Bệnh viện Nguyễn Tri Phương TP Hồ Chí Minh cho biết, trong thời gian gần đây đã xuất hiện bằng giả bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên y tế. Thậm chí, có bác sĩ có bằng đại học giả nhưng bằng cấp sau đại học lại là bằng thật, làm mất lòng tin cho nhiều người. Bên cạnh đó, hiện nay đầu vào trong định hướng chuyên khoa y sau đại học chưa có sự thống nhất. Chẳng hạn như bằng đại học là y học cổ truyền nhưng bằng chuyên khoa sau đại học là chẩn đoán hình ảnh, gây khó khăn cho các đơn vị tuyển dụng.

TS Nguyễn Huy Quang cho rằng, hiện Việt Nam đang đào tạo bác sĩ tương đối “thoải mái”. Theo đó, y sĩ chỉ học ba năm có thể ra làm bác sĩ khám, chữa bệnh. Với thời gian đào tạo rất ngắn thì không đủ trình độ và năng lực khám, chữa bệnh. Chính vì vậy, Bộ Y tế có chủ trương năm nay sẽ không đào tạo y sĩ, chỉ đào tạo bác sĩ y khoa trên cơ sở đổi mới đào tạo y khoa. Theo đó, sau khi đào tạo 4 - 5 năm, cử nhân y khoa sẽ tiếp tục được đào tạo hai năm để thành bác sĩ y khoa. Học xong bác sĩ y khoa phải thi tuyển kỳ thi quốc gia, đạt được chứng chỉ hành nghề phải học thêm chuyên khoa ba năm. Có như vậy mới bảo đảm chất lượng tay nghề của bác sĩ cũng như chứng chỉ hành nghề.

TS Nguyễn Ngô Quang, Phó Cục trưởng phụ trách Khoa học, Công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) cho biết, hiện cả nước có 181 cơ sở đào tạo y khoa với nhiều hình thức đào tạo như: chính quy tập trung, liên thông, đào tạo theo địa chỉ, cử tuyển, hệ vừa học vừa làm và các chương trình liên kết đào tạo… phần nào đã đáp ứng nhu cầu của người học cũng như cung ứng nguồn nhân lực cho hệ thống y tế. Tuy nhiên, ông Nguyễn Ngô Quang nhìn nhận, công tác đào tạo nhân lực y tế vẫn còn những bất cập, như việc mở rộng quy mô đào tạo khiến khó kiểm soát chất lượng đào tạo.

Hiện vẫn chưa có bộ tiêu chí riêng cho các trường y - dược, chưa có sự kiểm định chương trình đào tạo, đào tạo vẫn chưa gắn với nhu cầu của hệ thống y tế. Chương trình đào tạo cũng chưa phân định rõ giữa đào tạo hàn lâm (thạc sĩ, tiến sĩ) với đào tạo chuyên khoa, trong khi ngành y là một ngành khá đặc thù rất cần chú trọng vào đào tạo chuyên khoa…