Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế:

Thiệt hại với tháng nóng nhất

NGUYỄN ĐẮC THÀNH

Thứ năm, 15/08/2019 - 12:24 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Đập Hòa Mỹ, huyện Phong Điền (Thừa Thiên - Huế) khô cạn đáy.

Chưa bao giờ Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế rơi vào cảnh nắng nóng kéo dài như năm nay. Đập thủy lợi, thủy điện khô cạn. Đồng lúa đứng trước nguy cơ mất trắng vì thiếu nước. Rừng cháy liên tục ở nhiều nơi.

Những “biển hồ” cạn vơi

Đập Hòa Mỹ (dân địa phương vẫn thường gọi là đập Quao), xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền là một trong những đập thủy lợi có dung tích khá lớn. Từ con đập này, nước cung cấp cho sản xuất lúa, rau màu của ba xã miền núi huyện Phong Điền. Tuy nhiên, khi mùa màng đang giữa giai đoạn chính thì đập cạn khô, xác cá chết dạt vào bờ.

15 năm nuôi cá ở đập, vợ chồng bà Đỗ Thị Kim Thương chưa bao giờ thấy đập nước cạn giữa mùa như năm nay. Một dãy lồng nuôi cá của gia đình bà buộc phải dịch chuyển theo con nước để tìm điểm sâu nhất, neo lại chờ mưa. “Năm nào cũng xong vụ mùa, lúa gặt hết thì mới xả đập để đón lũ. Nhưng năm nay thì khô cạn đáy, cá chết hết. Thời tiết bây giờ khó đoán định để nuôi cây trồng, vật nuôi quá”, bà Thương nói.

Mực nước hiện tại chảy qua cửa đập chỉ còn chưa đến 30 cm, nước chảy yếu, nếu không mưa thì cũng chỉ duy trì được vài ngày. “Đập cấp nước cho cả ba xã mà hiện mực nước như thế này thì rất nguy”, anh Hoàng Văn Trưng, công nhân Công ty Quản lý khai thác công trình thủy lợi Thừa Thiên - Huế cho biết.

Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh cho thấy tình hình hạn hán năm nay xảy ra khắc nghiệt là do nhiệt độ luôn ở mức cao từ đầu năm, có thời điểm lên đến 41ºC. Lượng mưa chỉ đạt được 52%, thấp hơn trung bình nhiều năm cùng với đó là lượng dòng chảy thủy văn giảm.

Lâm vào tình cảnh tương tự, sông Vĩnh Phước, nơi cung cấp nước sinh hoạt cho khoảng 70% dân số của TP Đông Hà, tỉnh Quảng Trị cũng khô kiệt, trơ đáy. Công ty Nước sạch Quảng Trị cũng đã huy động công nhân để nạo vét đất đá, tạo luồng dẫn nước chảy về trạm bơm. Công việc được triển khai một cách khẩn trương dưới nắng gắt. Đồng thời sử dụng phương tiện cơ giới đắp đê giữ nước để bơm chuyển, cung cấp cho Trạm bơm cấp 1. “Mực nước trên ở sông Vĩnh Phước đang xuống rất nhanh, mỗi ngày hạ khoảng 7 đến 10 cm. Nếu những ngày tới trời không có mưa, chắc chắn TP Đông Hà sẽ mất nước trên diện rộng”, thông báo từ Công ty Nước sạch Quảng Trị phát đi nêu rõ.

Ông Nguyễn Văn Nam (phường 5, TP Đông Hà) kể, hơn tháng nay, hệ thống nước sạch sinh hoạt của gia đình chảy rất thất thường. “Gia đình tôi phải tốn thêm chi phí để trả tiền điện khi bơm nước từ giếng khoan vào bể chứa dự phòng”, ông Nam cho hay.

Rừng cháy, ruộng nẻ

Đập cạn khiến tình hình của những cánh đồng lúa trở nên cấp bách hơn. Người dân chờ mưa như “con nít chờ mẹ đi chợ về”. Mấy tháng nay, ông Phan Ngọc Doanh trú tại xã Phong Sơn, huyện Phong Điền luôn ngóng chờ bản tin thời tiết, ông cầu mong một phép màu nào đó đến với những đồng ruộng nơi ông sinh sống. Tám sào lúa của ông Doanh đang vào độ trổ nhưng nước không đủ cung ứng. Đập Hòa Mỹ là nơi cung ứng nước cho đồng lúa của ba xã Phong Mỹ, Phong Xuân, Phong Sơn. Những năm trước, con đập này chưa bao giờ khô cạn khi đang giữa vụ lúa. Thế nhưng, năm nay tình hình lại khác hẳn. Ông Doanh nhẩm tính, con đập Hòa Mỹ sẽ cung ứng đủ nước cho tám sào lúa của mình như những năm trước nên ông chỉ cắt giảm không sản xuất ở những thửa khác. Nhưng, người tính không bằng trời tính!

Người dân và chính quyền huy động nhân lực, vật lực chở máy ra chạy nước. Cỗ máy lớn được chuyển ra, bắt bên khe nước, một giờ tốn hết gần hai lít dầu. Nhưng rồi, máy chỉ chạy được bốn ngày thì cạn hết khe, nước chưa kịp chảy qua đủ mặt ruộng thì đã phải dừng lại, đậy bạt, chờ mưa. Theo báo cáo của Sở NN&PTNT tỉnh Thừa Thiên - Huế, tình hình nắng nóng đã khiến hơn 2.000 ha diện tích lúa bị ảnh hưởng, trong đó tập trung nhiều nhất ở khu vực huyện Phong Điền với 933 ha. “Nếu không mưa thì đồng ruộng mất trắng là chắc chắn rồi đó. Khe cũng cạn nước rồi, giờ chỉ còn biết trông trời”, ông Doanh ngậm ngùi.

Tỉnh Quảng Trị có hơn 2.800 ha lúa của các huyện Vĩnh Linh, Gio Linh, Cam Lộ, Triệu Phong và TP Đông Hà rơi vào tình trạng thiếu nước trầm trọng. Để cứu lúa, nhiều địa phương đang tập trung lực lượng, khẩn trương nạo vét sông hồ để bơm nước vào đồng ruộng.

Trong khi ruộng đồng đang khắc khoải chờ mưa, thì Quảng Trị và Thừa Thiên - Huế lại phải hứng chịu thêm tình trạng cháy rừng gây hậu quả lớn. Cuối tháng sáu vừa rồi, chỉ trong một buổi chiều, bốn cánh rừng ở Thừa Thiên - Huế bùng cháy dữ dội thiêu rụi hơn 100 ha rừng tràm và rừng thông. Và, liên tiếp các ngày sau đó, lửa lại bùng cháy ở nhiều cánh rừng khác. Giữa cao điểm nắng nóng, tỉnh Quảng Trị xuất hiện 25 điểm cháy, trong đó có hai vụ cháy lớn gây thiệt hại 19,06 ha rừng. Mọi phương tiện, vật lực được huy động để chống với lửa.

Trước những diễn biến phức tạp của hạn hán, Sở NN&PTNT tỉnh Thừa Thiên - Huế kiến nghị chính quyền tỉnh báo cáo Bộ NN&PTNT trình Chính phủ quan tâm hỗ trợ địa phương kinh phí điện, dầu vượt định mức và sửa chữa các công trình thủy lợi, nước sạch để bảo đảm nguồn nước. Chính quyền tỉnh Quảng Trị huy động người dân, lực lượng nhằm nạo vét khơi thông dòng chảy, lắp các trạm bơm dã chiến lấy những khối nước còn sót lại, cứu ruộng đồng.