Nhiều thành công khoa học ngăn ngừa nCoV

THẾ PHONG

Thứ ba, 11/02/2020 - 06:57 PM (GMT+7)
Font Size   |         Print

Chủng virus corona mới được Viện Vệ sinh Dịch tễ T.Ư nuôi cấy và phân lập thành công. Ảnh: TTXVN

Tính đến chiều 9-2, Việt Nam ghi nhận thêm ca bệnh thứ 14 dương tính với virus corona chủng mới gây viêm đường hô hấp cấp (nCoV). Trên thế giới, dịch bệnh vẫn đang diễn tiến phức tạp. Tin vui cho công tác phòng, chống dịch bệnh tại Việt Nam là các nhà khoa học đã bước đầu nghiên cứu thành công nhiều giải pháp để ngăn chặn sự lây lan của virus nguy hiểm này.

Bộ kit thử nhanh nCoV made in Việt Nam

Mới đây, tại Hà Nội, hai nhà khoa học TS Lê Quang Hòa và TS Nguyễn Lê Thu Hà (Viện Công nghệ sinh học thực phẩm, Trường đại học Bách khoa, Hà Nội) thông báo kết quả đã nghiên cứu thành công kit thử nhanh nCoV sinh phẩm RT-LAMP.

Sinh phẩm RT-LAMP là một kỹ thuật khuếch đại đẳng nhiệt acid nucleic chuyên dùng để phát hiện RNA của các loại virus gây bệnh.

Trước đây, để xét nghiệm các trường hợp nhiễm và nghi nhiễm nCoV, Việt Nam áp dụng phương pháp xét nghiệm giải trình tự gene mất ba đến năm ngày. Sau đó, với mẫu thử của WHO kết hợp với phương pháp xét nghiệm sinh học phân tử, thời gian xét nghiệm rút xuống dưới 9 giờ.

Phản ứng RT-PCR thông thường trong mẫu thử của WHO phải mất 4 giờ (240 phút) cho cả quy trình. Nhưng với công trình nghiên cứu này sẽ cho ra kết quả chỉ sau 70 phút.

Tính đến hết ngày 7-2, thế giới chưa có nước nào phát triển được sinh phẩm chẩn đoán nhanh; chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cũng như vaccine phòng ngừa nCoV, các đặc điểm sinh học của loại virus này cũng chưa có đầy đủ.

Với công trình nghiên cứu này, có thể nói, Việt Nam là quốc gia đầu tiên đưa ra kết quả thử nCoV chỉ sau 70 phút.

Theo nhóm nghiên cứu, sinh phẩm RT - LAMP có các ưu điểm nổi bật là: thiết bị đơn giản, có khả năng ứng dụng tại hiện trường, độ nhạy và độ đặc hiệu cao (tương đương với Realtime RT-PCR). Tuy nhiên, việc phát triển sinh phẩm khá phức tạp.

TS Lê Quang Hòa cho biết: Công trình nghiên cứu kể từ khi bắt đầu gần một tháng trước với hơn 10 thành viên đã rất cố gắng nghiên cứu cả ngày và đêm để sớm đưa ra kết quả. Hiện tại, nhóm nghiên cứu rất mong Bộ Y tế và Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ kết quả nghiên cứu này để đưa vào thử nghiệm lâm sàng. Từ đó, sớm đưa ra sản xuất đại trà, đóng góp vào test nhanh nCoV đến bệnh viện các tuyến, đặc biệt là tuyến huyện. Việc ứng dụng test nhanh có ý nghĩa sàng lọc và cách ly bệnh nhân kịp thời và hiệu quả.

Nuôi cấy và phân lập thành công nCoV

Mới đây, Bộ Y tế cũng công bố Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư đã nuôi cấy và phân lập thành công chủng nCoV trong phòng thí nghiệm.

Các nhà khoa học của Viện đã sử dụng mẫu bệnh phẩm dương tính với virus corona chủng mới ở miền bắc cho quá trình nghiên cứu. Virus này được dùng để phân lập trên dòng tế bào vero do phòng thí nghiệm Hữu nghị của Đại học Nagasaki (Nhật Bản) cung cấp. Quá trình nghiên cứu diễn ra phòng thí nghiệm an toàn sinh học cấp ba - cấp độ an toàn sinh học áp dụng đối với các tác nhân gây bệnh nguy hiểm của Viện.

Các chuyên gia đã gây nhiễm tế bào vero, sau đó quan sát và theo dõi nó hằng ngày bằng kính hiển vi và xác định sự có mặt của virus bằng phương pháp Realtime RT-PCR mỗi ngày. Ngày 6-2, các chuyên gia đã phát hiện sự xuất hiện của virus trên tế bào cảm nhiễm sau 72 giờ gây nhiễm. Tiếp đó, ngày 7-2 virus corona chủng mới được nhận diện thông qua hình ảnh kính hiển vi điện tử truyền qua (TEM) bằng phương pháp nhuộm âm bản - soi mẫu trực tiếp (tại phòng thí nghiệm siêu cấu trúc của Viện Vệ sinh Dịch tễ T.Ư) và được xác định vật liệu di truyền của virus (Realtime RT-PCR).

GS, TS Đặng Đức Anh, Viện trưởng Vệ sinh Dịch tễ T.Ư cho biết, với thành công này, các nhà khoa học có thể tìm ra chính xác nguồn gốc của virus, độc lực, cơ chế gây bệnh, tính sinh miễn dịch của nCoV mới với tế bào chủ. Cùng với đó giúp các bác sĩ lựa chọn các phương pháp điều trị thích hợp. Đây cũng là nguồn nguyên liệu để phát triển các sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu và vaccine phòng bệnh.

Thành công ban đầu này sẽ giúp các chuyên gia nghiên cứu đặc tính của virus như sức chịu đựng của nó trong môi trường, hóa chất, chất cồn, nhiệt độ, khả năng miễn dịch…

Ông Kidong Park, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam cho biết, WHO đánh giá rất cao việc Việt Nam đã nuôi cấy và phân lập thành công chủng virus corona mới trong phòng thí nghiệm vì nó tạo điều kiện cho công tác xét nghiệm những trường hợp nhiễm và nghi nhiễm thông qua các mẫu thử. Nhờ đó, mỗi ngày Việt Nam sẽ có khả năng xét nghiệm hàng nghìn mẫu bệnh phẩm trong trường hợp cần thiết.

Về sản xuất vaccine phòng nCoV, TS Đỗ Tuấn Đạt, Giám đốc Công ty TNHH MTV vaccine và Sinh phẩm số 1 cho rằng, cần một quá trình ít nhất sau ba tháng để khẳng định tính khả thi. Công ty đã chủ động liên hệ với phía Anh, đề nghị giúp Việt Nam trong việc phát triển vaccine phòng bệnh.

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết, trên thế giới hiện chưa có quốc gia nào sản xuất thành công bộ thử nhanh phát hiện nCoV mới. Với thành công ban đầu này, Việt Nam kỳ vọng có thể làm tốt hơn công tác phòng dịch bệnh mới nổi.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa công bố 82% số ca nhiễm virus corona chủng mới được đánh giá là nhẹ, khả năng chữa khỏi cũng rất cao; 15% là ca nặng và 3% ở tình trạng nguy kịch trong tổng số 17.000 trường hợp. Con số này được các chuyên gia đánh giá là một tín hiệu đáng mừng trong công cuộc dập tắt dịch bệnh nCoV.