Tạo cơ chế vững chắc bảo vệ trẻ em

Thứ Sáu, 07/06/2019, 03:09:04

Quốc hội khóa XIV vừa biểu quyết tại kỳ họp thứ bảy thông qua Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2020, trong đó có nội dung giám sát tối cao chuyên đề phòng, chống xâm hại trẻ em được đông đảo đại biểu Quốc hội và cử tri rất quan tâm.

Nội dung giám sát nêu trên xuất phát từ một vấn đề bức xúc, cấp bách trong đời sống kinh tế - xã hội. Qua thảo luận, nhiều đại biểu Quốc hội cảnh báo, thực trạng liên tục xảy ra các vụ việc xâm hại trẻ em gần đây đang gióng lên “hồi chuông cảnh báo”, cho rằng cần xem xét tạo một cơ chế “lá chắn vững chắc hơn” để bảo vệ trẻ em. Số liệu báo cáo tình hình trẻ em bị bạo lực, xâm hại trong hai năm 2017, 2018 và quý I-2019 cho thấy, cả nước xảy ra gần 3.500 vụ với gần 3.600 trường hợp trẻ em bị xâm hại được phát hiện, trong đó tỷ lệ trẻ em bị xâm hại tình dục chiếm hơn 60%. Nhiều người cho rằng trên thực tế, con số này có thể còn lớn hơn. Bởi lẽ, trong nhiều trường hợp các em nhỏ và thân nhân gia đình nạn nhân vì lý do tế nhị, lo sợ ảnh hưởng tới gia đình nên không tố giác với chính quyền địa phương, cơ quan bảo vệ pháp luật những hành vi phạm tội cũng như kẻ phạm tội.

Ở nước ta, từ lâu vấn đề bảo vệ và chăm sóc trẻ em luôn được Đảng và Nhà nước, cộng đồng xã hội, nhà trường và gia đình hết sức coi trọng. Việt Nam là nước đầu tiên ở châu Á, nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước quốc tế về quyền trẻ em. Đến nay có hơn 20 văn bản quy phạm pháp luật của các cấp, các ngành về lĩnh vực trẻ em, liên quan trẻ em...

Tuy nhiên, tại kỳ họp nhiều đại biểu Quốc hội thẳng thẳn chỉ ra rằng, quá trình thực hiện bảo vệ trẻ em còn nhiều hạn chế, bất cập. Nhiều vụ việc bức xúc, nghiêm trọng gần đây diễn ra ở nhiều nơi, được dư luận xã hội và các phương tiện thông tin đại chúng đề cập. Trong đó, trẻ em vừa là nạn nhân của hành vi bạo lực trong gia đình, vừa bị bạo lực trong nhà trường và ngoài xã hội, thậm chí có không ít vụ việc các bậc cha mẹ, thầy cô, bạn bè lại là thủ phạm trực tiếp...

Ở nhiều trường hợp khác, trẻ em còn bị bóc lột sức lao động, phải lao động trước tuổi, lao động quá thời gian trong môi trường lao động nặng nhọc, độc hại, dễ bị tai nạn lao động, lạm dụng; ngoài ra còn là nạn nhân của hành vi mua bán người, là đối tượng bị bỏ rơi...

Những bất cập, hạn chế vừa qua xuất phát từ nguyên nhân do công tác bảo vệ trẻ em ở nhiều nơi chưa được quan tâm đúng mức, nhiều vụ việc, hành vi xâm hại trẻ em chưa được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, có vụ việc đã được phát hiện nhưng xử lý chưa nghiêm, chưa triệt để. Một số văn bản quy phạm pháp luật còn có những khoảng trống nhất định, thiếu các quy định triển khai chính sách về bảo vệ trẻ em. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác trẻ em còn thiếu, kỹ năng, kinh nghiệm còn yếu. Nguyên nhân nữa được các đại biểu Quốc hội chỉ ra là sự thiếu quan tâm trong giám sát về lĩnh vực trẻ em của các cơ quan dân cử tại một số địa phương.

Thực hiện Chương trình giám sát năm 2020 đối với chuyên đề này sẽ giúp rà soát, đánh giá lại các quy định của pháp luật để kịp thời sửa đổi, bổ sung và tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật liên quan bảo vệ trẻ em nói chung, phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em nói riêng. Đồng thời thông qua giám sát sẽ giúp các cơ quan tố tụng xây dựng quy trình xử lý hiệu quả hơn với các hành vi vi phạm pháp luật cũng như tội phạm bạo lực gia đình và xâm hại trẻ em.

Thái Trung