Ðổi mới đào tạo nhân lực y tế

Thứ Bảy, 27/07/2019, 05:12:28

Nhân lực y tế ở nước ta hiện nay được đào tạo ở bốn cấp (trung cấp, cao đẳng, đại học, sau đại học) với các loại hình đào tạo cấp bằng gồm: trung cấp, cao đẳng, đại học, thạc sĩ, tiến sĩ, nội trú, chuyên khoa 1, chuyên khoa 2.

Thống kê của Bộ Y tế, cả nước hiện có 15 cơ sở đào tạo chuyên khoa lĩnh vực y tế (cả trường công lập và tư thục) và 43 cơ sở đào tạo trình độ đại học khối ngành sức khỏe. Ở hai loại hình đào tạo trung cấp và cao đẳng đã ổn định và định hình rõ, hai loại hình đại học và sau đại học vẫn còn bộc lộ nhiều bất cập.

Những bất cập trong đào tạo nhân lực y tế hiện nay được chỉ rõ là: Chưa phân định rõ hai hướng đào tạo (hàn lâm và thực hành) cho nên chương trình đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ còn nhiều nội dung lẫn với chương trình đào tạo chuyên khoa. Và cũng vì chưa có chuẩn đầu ra cho đào tạo chuyên khoa dẫn đến chương trình đào tạo chuyên khoa 1 và chuyên khoa 2 có sự trùng lặp. Việc phân định đào tạo y đa khoa, y học dự phòng, y học cổ truyền được thực hiện ngay từ đầu, cho nên phát triển nghề nghiệp sau đại học cho những người học y học dự phòng, y học cổ truyền bị hạn chế. Ðáng chú ý, quy hoạch, quy mô đào tạo chưa gắn với nhu cầu nhân lực của hệ thống y tế và chưa tương ứng với năng lực thực tế của cơ sở đào tạo.

Một bất cập lớn nữa được nêu ra và thảo luận tại nhiều diễn đàn, đó là hiện nay nước ta vẫn chưa có quy định về kỳ thi quốc gia trước khi cấp chứng chỉ hành nghề để bảo đảm người hành nghề đạt được năng lực cần thiết. Trong khi đó, phần lớn các nước trên thế giới đã tổ chức kỳ thi quốc gia như vậy từ lâu. Mặt khác, việc chưa có quy định về đào tạo chuyên khoa để xác định đặc thù trong đào tạo nhân lực y tế; chưa có văn bản quy phạm pháp luật quy định về tương đương trình độ nên quyền lợi của người học và người lao động chưa được bảo đảm. Trong khi đó sự gắn kết và thống nhất giữa cơ sở đào tạo và cơ sở thực hành, bệnh viện trong xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo và đánh giá kết quả thực hành bước đầu được cải thiện nhưng cần được quan tâm hơn nữa. Ngoài ra, chuẩn đầu ra của các cơ sở đào tạo y khoa vẫn do các trường tự công bố. Công tác kiểm định chất lượng đào tạo mới thực hiện theo tiêu chí chung cho tất cả các cơ sở đào tạo ở tất cả các lĩnh vực, đang thực hiện kiểm định chất lượng theo chương trình đào tạo, không có các tiêu chí đặc thù cho khối ngành sức khỏe như thông lệ quốc tế.

Thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Bộ Y tế đã chủ trì xây dựng và trình cấp có thẩm quyền ban hành nhiều quy định mới trong tổ chức đào tạo khối ngành sức khỏe, nhằm đổi mới căn bản, toàn diện nhân lực y tế. Phối hợp xây dựng khung cơ cấu giáo dục quốc dân trong lĩnh vực y tế, trong đó xác định về mô hình đào tạo nhân lực y tế; xây dựng khung trình độ quốc gia, trong đó xác định số năm tốt nghiệp các chương trình đào tạo. Ban hành hướng dẫn đào tạo liên tục trong lĩnh vực y tế và đang xây dựng chiến lược về đào tạo liên tục cán bộ y tế giai đoạn đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030...

Nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân là rất lớn. Ðể có nguồn nhân lực tốt thì công tác đào tạo đóng vai trò quyết định. Như vậy, công tác đào tạo phải tiếp tục được đổi mới, khắc phục những bất cập, với những thay đổi mang tính toàn diện và có tính tới yếu tố đặc thù. Chúng ta cũng cần học tập mô hình đào tạo như nhiều nước đang triển khai, đó là phân biệt rạch ròi trong việc đào tạo theo hướng hàn lâm (thạc sĩ, tiến sĩ) và thực hành (bác sĩ nội trú, chuyên khoa), đồng thời sớm thành lập Hội đồng Y khoa quốc gia, tổ chức kỳ thi năng lực quốc gia trước khi cấp chứng chỉ hành nghề để bảo đảm chất lượng nhân lực y tế.

TRUNG HIẾU