Xử lý nghiêm gian lận xuất xứ trong xuất khẩu

Thứ Năm, 26/12/2019, 04:56:35

Bộ Thương mại Hoa Kỳ vừa ban hành phán quyết cuối về áp thuế lên tới hơn 456% đối với các sản phẩm thép nhập vào Hoa Kỳ từ Việt Nam có sử dụng nguyên liệu xuất xứ từ Hàn Quốc và Ðài Loan (Trung Quốc).

Về nguyên nhân, Bộ Thương mại Hoa Kỳ cho biết, đã phát hiện thấy một số sản phẩm thép chống ăn mòn và thép cán nguội sản xuất ở Việt Nam, nhưng sử dụng thép chất nền của Hàn Quốc hoặc Ðài Loan (Trung Quốc) vốn đã né thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ giá của Hoa Kỳ. Do đó, các mặt hàng bị Hoa Kỳ áp thuế là các loại thép có xuất xứ từ Hàn Quốc và Ðài Loan (Trung Quốc) được đưa sang Việt Nam, sau đó qua công đoạn gia công đơn giản rồi xuất khẩu sang Hoa Kỳ.

Các biện pháp phòng vệ thương mại (PVTM) hiện được xem là một phần quan trọng trong chính sách thương mại quốc tế của mỗi quốc gia, bởi đây là những công cụ chính sách được Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) cho phép để bảo vệ các ngành sản xuất trong nước tránh bị thiệt hại từ hàng hóa nhập khẩu.

Theo đánh giá của Cục PVTM (Bộ Công thương), thời gian tới, các vụ điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ toàn cầu và lẩn tránh biện pháp PVTM có ảnh hưởng đến Việt Nam từ các nước có thể tiếp tục tăng lên. Các chuyên gia cảnh báo, tác động của hành vi gian lận xuất xứ (GLXX), chuyển tải bất hợp pháp chỉ có thể đem lại lợi ích nhất thời cho một vài doanh nghiệp có hành vi bất chính, nhưng lại làm tăng chi phí và nguồn lực của các doanh nghiệp chân chính để chứng minh sự tuân thủ. Nghiêm trọng hơn, hành vi này còn có nguy cơ cản trở và ảnh hưởng uy tín hàng xuất khẩu của Việt Nam, giảm lợi ích mà đất nước có được từ các nỗ lực hội nhập kinh tế.

Ðể ngăn chặn tình trạng trên, trước hết các cơ quan quản lý nhà nước cần nâng cao hiệu quả quản lý đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, đầu tư nước ngoài. Bên cạnh đó, tập trung theo dõi, cảnh báo những mặt hàng có nguy cơ gian lận; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong nước cũng như hợp tác quốc tế với các cơ quan chức năng nước ngoài; ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi lẩn tránh biện pháp PVTM, GLXX hàng hóa. Cần tiếp tục rà soát, xây dựng, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về chống lẩn tránh biện pháp PVTM, GLXX, đồng thời triển khai các giải pháp giúp nâng cao nhận thức cho cộng đồng doanh nghiệp để bảo đảm sự tuân thủ.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng cần có trách nhiệm, chủ động hơn trong sản xuất, kinh doanh, không được tiếp tay cho các hành vi GLXX, chuyển tải bất hợp pháp; sẵn sàng hợp tác với các cơ quan chức năng, cung cấp thông tin về các hành vi nghi ngờ GLXX. Các doanh nghiệp cần có nhận thức đầy đủ về nguy cơ xảy ra các vụ việc điều tra PVTM, GLXX hàng hóa, có sự chuẩn bị để tránh ảnh hưởng bất lợi đối với hoạt động sản xuất, xuất khẩu của doanh nghiệp cũng như của cả ngành. Cụ thể, doanh nghiệp cần chủ động phòng tránh bằng cách đa dạng hóa thị trường cũng như mặt hàng, tập trung vào các mặt hàng có giá trị gia tăng; thu thập đầy đủ thông tin về thị trường nước nhập khẩu và lưu trữ sổ sách, chứng từ kế toán minh bạch, có hệ thống khi tiến hành hoạt động xuất khẩu.

THÁI LINH