Kích đầu tư bằng chính sách minh bạch

Thứ Sáu, 16/10/2015, 03:46:10
 Font Size:     |        Print
 

Hàng rau, củ, quả sạch được trồng bằng công nghệ cao của VinEco - Tập đoàn VinGroup đã đến tay người tiêu dùng.

Muốn thu hút đầu tư vào nông nghiệp cần phải làm an lòng nhà đầu tư. Đó là điều TS Nguyễn Đỗ Anh Tuấn (ảnh), Viện trưởng Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn nhấn mạnh với Báo Nhân Dân cuối tuần trong cuộc trả lời phỏng vấn về giải pháp phát triển nông nghiệp trong bối cảnh hội nhập TPP.

- Xin ông đánh giá ngắn gọn về cơ hội, thách thức đối với ngành nông nghiệp khi Việt Nam ký kết Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP)?

- TPP được ký kết mở ra cơ hội lớn chưa từng có cho xuất khẩu nông sản Việt Nam, đặc biệt là tại các thị trường mới. Bên cạnh đó, TPP còn tạo nên đòn bẩy cho việc thu hút đầu tư xuyên quốc gia. Khi đã ký kết TPP, một số nước cảm thấy không có lợi thế về nông nghiệp, lại bị ép giảm hàng rào bảo hộ nông nghiệp thì có thể họ sẽ chuyển nguồn đầu tư sang Việt Nam. Khi có đầu tư nước ngoài, bên cạnh việc tạo thêm việc làm, tăng thêm thu nhập, điều quan trọng nhất là nền nông nghiệp Việt Nam sẽ hấp thụ được khoa học kỹ thuật mới, thay đổi được cách làm truyền thống kém hiệu quả.

Tuy nhiên, khi TPP được ký kết, một số thách thức lớn đó là các nước tham gia có thể giảm thuế suất nhưng họ sẽ nâng cao các hàng rào kỹ thuật, hàng rào phi thuế quan nghiêm ngặt hơn. Ngoài ra còn hàng loạt tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm. Đặc biệt, trong quy định của TPP có một điểm rất nghiêm ngặt là câu chuyện bảo vệ bản quyền (liên quan đến giống, công nghệ…).

- Ông có thể lý giải gì về xu hướng dịch chuyển của các DN có tiềm lực tài chính sang lĩnh vực nông nghiệp? Một sự đón đầu cơ hội đầu tư, thưa ông?

- Quan điểm của tôi, đây là một xu hướng nhưng không phổ biến. Ở góc độ kinh tế học, khi thấy có lợi, ắt người đầu tư sẽ tìm cách nhảy vào cuộc chơi. Điều này hoàn toàn liên quan đến câu chuyện thị trường, khi cơ hội đầu tư ngắn hạn đã hết thì nguồn vốn buộc phải chảy sang lĩnh vực đầu tư bền vững, dài hơi hơn. Nông nghiệp hiện còn rất nhiều khoảng trống để đầu tư, đặc biệt, trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao và chế biến sau thu hoạch.

- Ông bình luận gì về ý kiến cho rằng, thu hút đầu tư vào nông nghiệp chưa đạt hiệu quả cao trong suốt giai đoạn vừa qua là do cơ chế chưa tạo động lực?

- Hiện nay nổi lên một số địa phương đã thành công trong việc thu hút các “đại gia” đầu tư vào nông nghiệp như TH True Milk ở Nghệ An, Vingroup đầu tư trồng rau củ quả tại Vĩnh Phúc, TP Hồ Chí Minh và Đồng Nai… Nhưng nhìn chung thì không phải địa phương nào cũng làm tốt công tác này. Đó là do những nguyên nhân như: Công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin chính sách đến các DN chưa hiệu quả; có độ trễ từ chính sách ban hành đến hướng dẫn thực hiện; một số chính sách thiếu công bằng giữa các DN có vốn Nhà nước, DN đầu tư nước ngoài với các DN tư nhân... Nhìn một cách bao quát hơn, khó khăn trong thu hút đầu tư có nguyên nhân chủ quan và khách quan. Muốn hóa giải được, cần tới sự thay đổi mang tính hệ thống...

- Vậy để tạo nên được những thay đổi quan trọng trong chính sách thúc đẩy phát triển nông nghiệp, cần phải tập trung vào đâu, thưa ông?

- Theo tôi, điều quan trọng nhất là Nhà nước phải có những cam kết rõ ràng, minh bạch về các định hướng chiến lược và chính sách trong dài hạn để các DN có thể yên tâm đầu tư...

Để làm được điều này cần triển khai một số giải pháp, chính sách đó là, cần xây dựng cơ chế nghiên cứu khoa học do DN đặt hàng, cùng đầu tư, nghiệm thu, sử dụng và thương mại hóa kết quả. Đẩy mạnh phát triển DN khởi nghiệp, DN vừa và nhỏ địa phương để làm cầu nối giữa nông dân chuyên nghiệp, hợp tác xã với các DN lớn, với thị trường. Mặt khác cần đẩy mạnh các công cụ tài chính mới để tạo nguồn lực đầu tư DN đổi mới sáng tạo, áp dụng công nghệ cao. Thúc đẩy cho vay theo chuỗi giá trị, cho nông dân vay qua liên kết với DN cũng như cải tiến cơ chế điều kiện vay vốn cho phép sử dụng tài sản đầu tư trên đất làm tài sản thế chấp vay vốn... Cuối cùng cần chuẩn hóa thực thi các chính sách về sở hữu trí tuệ theo hành lang luật pháp quốc tế về thực thi bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ...

- Xin cảm ơn ông!

LÊ ĐỨC NGHĨA (thực hiện)