Tăng tính tự chủ cho tổ chức công lập

Thứ Sáu, 30/10/2015, 03:07:26
 Font Size:     |        Print
 

Quan tâm đầu tư phát triển đội ngũ các nhà khoa học trẻ là yêu cầu bức thiết của thực tiễn, đòi hỏi Nhà nước cần có những cơ chế, chính sách hữu hiệu trong cả khâu đào tạo và nghiên cứu. Để làm rõ hơn vấn đề này, phóng viên Báo Nhân Dân cuối tuần đã có cuộc trao đổi với TS Trần Đắc Hiến, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ - Bộ Khoa học và Công nghệ (KH-CN).

- Ông có đồng ý với nhận định, sở dĩ các nhà khoa học trẻ chưa cống hiến được nhiều trong NCKH là do cơ chế, chính sách hiện hành còn bất cập?

Phải nói, những năm gần đây, Nhà nước đã có một số chính sách hỗ trợ khuyến khích các nhà khoa học trẻ trong hoạt động KH-CN, không ít thành tích khoa học tiêu biểu đã được tạo ra từ sự khích lệ này. Tuy nhiên, nhìn chung, thành tích cũng như đóng góp của các nhà khoa học trẻ chưa thật sự nổi bật; công tác thu hút, sử dụng cán bộ khoa học trẻ vào làm việc tại các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công còn nhiều hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu là do môi trường, điều kiện làm việc và bản thân chính sách thu hút chưa đủ mạnh, chưa đủ hấp dẫn so với khu vực ngoài nhà nước. Công tác đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng nhân lực KH-CN còn bất cập.

Đã đến lúc cần có sự gắn kết chặt chẽ hơn nữa giữa hai Bộ KH-CN và GD-ĐT, cùng sự phối hợp của các bộ ngành, địa phương - nhất là trong lĩnh vực đào tạo đại học và sau đại học. Bên cạnh đó, cần huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội.

- Ông vừa nhắc đến vai trò nòng cốt, vậy trách nhiệm của Bộ KH-CN thì sao?

Bộ KH-CN đã và đang triển khai một số chương trình, đề án, dự án và hai Quỹ trong lĩnh vực KH-CN. Những năm qua, Quỹ Phát triển KH-CN quốc gia đã tài trợ cho nhiều nhà khoa học trẻ tham dự hội nghị, hội thảo quốc tế và NCKH; từ đó, đã có nhiều công bố quốc tế của các nhà khoa học trẻ được hình thành. Bộ cũng đã trình Chính phủ ban hành một số chính sách ưu đãi sử dụng, trọng dụng cá nhân hoạt động KH-CN, trong đó có chính sách ưu đãi đặc biệt đối với nhà khoa học trẻ tài năng. Đồng thời, Bộ đang xây dựng Đề án đào tạo, bồi dưỡng nhân lực KH-CN đến năm 2025, dự kiến trình Chính phủ vào cuối năm nay.

Hướng dẫn nghiên cứu sinh tại phòng thí nghiệm khoa Khoa học vật liệu tiên tiến và công nghệ NANO (Đại học KH - CN Hà Nội). Ảnh: HẢI THANH

- Nhiều ý kiến cho rằng, các đơn vị làm NCKH ở nước ta còn thiếu cơ chế tự chủ đúng nghĩa; đã vậy thủ tục hành chính đối với việc giải quyết hỗ trợ cho nhà khoa học còn rườm rà. Làm sao để tháo gỡ những rào cản này, thưa ông?

Từ năm 2005, Chính phủ đã ban hành Nghị định 115 quy định về cơ chế tự chủ của các tổ chức KH-CN công lập. Tuy nhiên, cũng có một số quy định của Nghị định này chưa thực hiện được chủ yếu do vướng mắc với quy định tại các văn bản pháp luật chuyên ngành khác có hiệu lực pháp lý cao hơn (như Luật Đất đai, Luật Cán bộ công chức, Luật Viên chức...). Hiện nay, Bộ KH-CN đang xây dựng Nghị định mới để thay thế Nghị định 115, trong đó sẽ cố gắng tháo gỡ một số vướng mắc trong việc thực hiện cơ chế tự chủ của tổ chức KH-CN công lập, đồng thời xóa bỏ tư tưởng bao cấp, bảo đảm công bằng và bình đẳng. Còn về việc thủ tục hỗ trợ các nhà khoa học, nhất là thủ tục phê duyệt nhiệm vụ KH-CN cũng như thủ tục tài chính thì đúng là còn những bất cập cần phải sớm khắc phục. Bộ rất nỗ lực khắc phục những bất cập này trong thời gian qua và sẽ tiếp tục nghiên cứu, phối hợp với các cơ quan liên quan để giải quyết triệt để trong thời gian tới nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cộng đồng khoa học, sớm xóa bỏ mọi rào cản trong hoạt động KH-CN.

Các nhà khoa học trẻ cũng cần chủ động hơn nữa trong tìm hiểu, tiếp cận và đề xuất tài trợ từ Quỹ, hoặc tham gia các chương trình, dự án, nhất là các dự án về hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp.

- Xin cảm ơn ông!

HÀ THÂN (Thực hiện)

Chia sẻ