Bình ổn giá thịt lợn

Không thể buông lỏng quản lý

Thứ Bảy, 25/04/2020, 06:53:36
 Font Size:     |        Print
 

Nhiều kiến nghị cho rằng, để giải quyết được khủng hoảng giá thịt lợn, cần phải đẩy mạnh hơn nữa việc quản lý Nhà nước về vấn đề giá cả theo đúng quy định pháp luật. Ảnh: THANH TÂN

Làm sao để giảm giá thịt lợn trở thành một trong những nội dung chính của cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá ngày 21-4. Kết luận cuộc họp, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc một lần nữa yêu cầu sớm giảm giá thịt lợn về khoảng trên dưới 60 nghìn đồng/kg. Để thực hiện được điều này, đòi hỏi phải có các giải pháp đồng bộ, hữu hiệu và cần đến sự điều tiết của cơ quan quản lý.

Lợi nhuận vào túi ai?

Lý giải cho việc sau gần một tháng Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo kiên quyết đưa giá thịt lợn xuống dưới 60 nghìn đồng/kg, nhưng giá trên thị trường vẫn leo thang, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) cho rằng, nguyên nhân chính vẫn là tốc độ tái đàn chậm. Với khả năng sản xuất dự kiến, tổng sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng cả năm 2020 tương đương năm 2018, tính theo quý thì quý II-2020 đạt hơn 900 nghìn tấn, quý III đạt hơn 1 triệu tấn, quý IV gần 1,1 triệu tấn. Như vậy, Bộ này dự báo, đến quý III, quý IV sẽ cơ bản đáp ứng được phần lớn nhu cầu thịt lợn. Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, đến nay, chúng ta đã nhập khẩu hơn 45 nghìn tấn thịt lợn.

Ở góc độ của Bộ Công thương, nguyên nhân được chỉ ra là do giá lợn hơi tăng cao kéo theo giá bán lẻ thịt lợn thành phẩm cũng leo thang tương ứng. Giá lợn hơi giai đoạn đầu tháng 4 này ở mức 73 - 78 nghìn đồng/kg, giá thịt lợn thành phẩm tại chợ phổ biến ở mức 130 - 150 nghìn đồng/kg. Ở thời điểm hiện tại, giá lợn hơi ở mức 80-90 nghìn đồng/kg và giá thịt lợn thành phẩm tại chợ phổ biến ở mức 145-165 nghìn đồng/kg.

Cho rằng giá lợn hơi hiện ở mức hơn 90 nghìn đồng/kg là “quá đáng”, Thủ tướng đặt vấn đề, “người dân chăn nuôi có hưởng không hay chỉ một bộ phận được hưởng?”. Không khó để trả lời câu hỏi này khi mà Tổng cục Thống kê cũng đã chỉ ra, chi phí trung gian trong giá thành thịt lợn còn ở mức cao, chiếm từ 70 - 90%. Lượng hóa tỷ lệ này, Báo cáo của Ban Chỉ đạo điều hành giá xác định, chi phí trung gian hiện tại so với thời điểm trước khi có dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) vào khoảng 23 - 28 nghìn đồng/kg.

Ở góc độ doanh nghiệp (DN), ông Vũ Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Chăn nuôi C.P Việt Nam chỉ ra, khâu trung gian vẫn đang chiếm tỷ lệ lợi nhuận quá cao. Điều này không chỉ khiến giá lợn hơi từ trang trại tới tay người tiêu dùng chênh lệch, mà còn làm cho Nhà nước thất thoát nguồn thuế thu nhập DN.

Như vậy, mấu chốt của việc kéo giá thịt lợn xuống nằm ở việc làm sao rà soát, tổ chức lại hệ thống thị trường theo hướng tinh gọn, giảm bớt các kênh trung gian, phân phối và phải bảo đảm hài hòa lợi ích của các khâu chăn nuôi, chế biến, phân phối, lưu thông, tiêu dùng.

Để làm được điều đó, các cá nhân, ngành liên quan đến bình ổn giá thịt lợn cần tập trung vào kiểm tra giá thành, đặc biệt là các DN chăn nuôi quy mô lớn để có biện pháp hữu hiệu. “Chúng ta động viên các DN, nhưng phải phân bổ lợi nhuận một cách hợp lý”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Đưa thịt lợn vào diện bình ổn giá?

Muốn bảo đảm được nguồn cung, điều quan trọng là cần phải đẩy mạnh nguồn cung. Tái đàn, tăng đàn là nhiệm vụ cấp bách đặt ra đối với Bộ NN&PTNT. Tuy nhiên, trên thực tế hiện vấn đề này cũng không đơn giản bởi phần lớn các hộ chăn nuôi còn chưa mặn mà do còn chưa gượng dậy nổi sau thiệt hại nặng bởi đợt DTLCP vừa qua. Hơn nữa, tâm lý lo ngại rủi ro dịch bệnh có thể bùng phát trở lại cũng là lực cản không nhỏ.

Các hộ dân đã vậy, còn các DN thì sao? Còn nhớ, ngày 1-4 vừa qua, 15 DN lớn trong ngành chăn nuôi đã cam kết đưa giá lợn xuất chuồng xuống 70 nghìn đồng/kg… Đây là mức giá chênh lệch đáng kể so với mức giá bán của các hộ giết mổ nhỏ, lẻ hoặc các DN nhỏ, từ đó góp phần tạo dư địa hạ giá thịt lợn trên thị trường. Bởi theo tính toán, chi phí sản xuất bình quân của DN hiện vào khoảng 45 nghìn đồng/kg lợn hơi, do đó, việc giảm giá trên là hoàn toàn có cơ sở. Tuy nhiên, do chỉ chiếm không quá 35% thị phần của ngành chăn nuôi trong nước nên thực tế cam kết này chỉ mang tính ước lệ mà thôi!

Vậy làm cách nào để giải quyết được bài toán cung - cầu? Giải được bài toán này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành liên quan. Chẳng hạn như, đi liền với tăng nguồn cung ứng thịt lợn trong nước thì cần tính toán tăng nhập khẩu để bảo đảm cân đối cung - cầu mặt hàng thịt lợn cả trước mắt và lâu dài. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền cho người dân thay đổi thói quen tiêu dùng, từ chọn thịt “nóng” sang thịt “mát”...

Là một người có nhiều năm kinh nghiệm hoạt động trong chuỗi bán lẻ, ông Vũ Vinh Phú đề xuất, cần đưa mặt hàng thịt lợn vào diện bình ổn giá để có cơ chế điều chỉnh giá, dự trữ quốc gia. Bởi khi đó, DN chỉ tăng 5% cũng phải báo cáo và kê khai với cơ quan quản lý nhà nước theo đúng quy định của Luật Giá, hạn chế tối đa sự tăng giá vô lý. Về kiến nghị này, Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Công thương, các bộ, ngành nghiên cứu kỹ, đánh giá rõ tác động, ảnh hưởng, có đề án cụ thể báo cáo cấp thẩm quyền theo quy định.

Không phải đến lúc chịu tác động từ dịch Covid-19, thì những bất hợp lý gây nên khủng hoảng giá thịt lợn mới được phân tích. Tất cả những kiến nghị tháo gỡ đều đã từng được đưa vào các chương trình hoạt động của cơ quan chức năng. Tuy nhiên, hiệu quả thực thi chậm cho thấy một thực tế, chúng ta cần phải đẩy mạnh hơn nữa việc quản lý Nhà nước về vấn đề giá cả theo đúng quy định pháp luật, kiên quyết chống đầu cơ, nâng giá, phá thị trường, làm giàu bất chính. Nếu buông lỏng quản lý là một sai lầm - điều này đã được người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh trong kết luận tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo điều hành giá. Xét đến cùng, tăng trưởng tốt chỉ có ý nghĩa khi giá cả ổn định, cuộc sống nhân dân, nhất là người có hoàn cảnh khó khăn, được bảo đảm.

Dự báo gia tăng sản lượng lợn hơi các quý trong năm 2020 theo kịch bản của Bộ NN&PTNT (Đơn vị triệu tấn). Đồ họa LÊ BỀN

Ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Vụ trưởng Thị trường trong nước (Bộ Công thương):

Để hạ nhiệt giá lợn, trước hết cần thực hiện đồng thời ba nội dung: Thứ nhất, tái đàn theo hướng bền vững, chăn nuôi theo mô hình khép kín và an toàn sinh học. Thứ hai, nhập khẩu thịt lợn, đa dạng hóa nguồn cung thực phẩm. Thứ ba, cần tái cơ cấu mạnh mẽ hơn nữa ngành chăn nuôi theo hướng giảm số lượng cơ sở chăn nuôi và lò mổ nhỏ lẻ chuyển sang chăn nuôi quy mô lớn và giết mổ tập trung, đồng thời phải nâng cao chất lượng an toàn thực phẩm đối với mặt hàng thịt lợn. Bên cạnh đó, cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, ngăn chặn việc vận chuyển, kinh doanh lợn thịt và thịt lợn không rõ nguồn gốc...

Tổ chức chuyên đề:

VŨ MAI HOÀNG, LƯU HƯƠNG, PHƯƠNG THẢO, ĐỨC NGHĨA

BẢO LÂM - HƯƠNG TRÀ

Chia sẻ