Tinh giản chương trình học

Tiến thoái lưỡng nan

Thứ Bảy, 04/04/2020, 14:53:31
 Font Size:     |        Print
 

Giáo viên Trường THPT Nguyễn Tất Thành (Trường đại học Sư phạm Hà Nội) hướng dẫn học sinh trong một giờ học Thể dục trực tuyến.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học học kỳ II năm học 2019-2020 đối với các cấp THPT, THCS và cả Tiểu học. Đây là giải pháp tình thế trong điều kiện dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, tuy nhiên, vấn đề đặt ra là, làm sao để học sinh (HS) bảo đảm tiếp thu kiến thức, đủ năng lực hoàn thành năm học?

Các cấp phổ thông đều được “giảm tải”

Theo nội dung tinh giản này, ở cấp tiểu học có chín môn học từ lớp 1 đến lớp 5 được điều chỉnh nội dung dạy học học kỳ II, gồm: Toán, Tiếng Việt, Khoa học, Đạo đức, Tự nhiên và Xã hội, Lịch sử và Địa lý, Âm nhạc, Thủ công/Kỹ thuật, Thể dục, thực hiện ở những nội dung nâng cao, yêu cầu vận dụng và vận dụng cao. Việc tinh giản được hướng dẫn cụ thể theo từng tuần dạy học của chương trình, để bảo đảm các nhà trường thuận lợi trong triển khai việc thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước. Trong các môn nằm trong danh sách tinh giản, thì môn Tiếng Việt lớp 1 được lưu ý rất rõ: “Căn cứ vào trình độ HS và giáo viên (GV), các nhà trường chủ động phân phối nội dung, thời lượng dạy học, bảo đảm HS đạt được các yêu cầu cơ bản về kiến thức, kỹ năng môn Tiếng Việt lớp 1 một cách chắc chắn. Không để tình trạng HS không biết đọc, không biết viết tiếng Việt khi lên lớp 2”.

Trong khi đó, đối với các cấp học lớn hơn như THCS, THPT, việc tinh giản áp dụng với các nhóm môn học và các địa phương căn cứ vào hướng dẫn cụ thể để chủ động điều chỉnh nội dung dạy học tương ứng, phù hợp theo đặc thù môn học. Các môn như: Mỹ thuật, Âm nhạc, Thể dục - cơ sở giáo dục trung học chủ động điều chỉnh nội dung và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với điều kiện thực tiễn. Bộ GD&ĐT đề nghị “không kiểm tra, đánh giá đối với những nội dung kiến thức đã tinh giản” và các nội dung “không dạy”, “không làm”, “không thực hiện”, “khuyến khích HS tự học (tự đọc, tự xem, tự làm, tự thực hiện)”. Giải thích rõ hơn về chủ trương tinh giản, ông Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Giáo dục Trung học (Bộ GD&ĐT) cho hay, tinh giản nhưng trên tinh thần bảo đảm kiến thức nền tảng cốt lõi, có đủ năng lực để học tiếp các lớp học sau. Do đó, lần tinh giản này, Bộ thực hiện tinh giản đối với từng môn học, trong đó nói rõ những gì “không làm”, “không dạy”, “không thực hiện” đối với một số nội dung.

Phát huy tính chủ động của mỗi địa phương

Trước thông tin tinh giản chương trình học của Bộ GD&ĐT, ông Cao Xuân Hùng, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Nam Định cho biết, trong kế hoạch tính toán của tỉnh, nếu như HS nghỉ học không quá 10 tuần thì Nam Định không cần phải dạy chương trình mới. Hiện tại, Nam Định giữ nền nếp học tập cho HS và bảo đảm chương trình theo nội dung tinh giản của Bộ thông qua dạy học trên truyền hình và in-tơ-nét. Nhưng, nếu HS nghỉ hơn 10 tuần, địa phương này đang tính tới phương án dạy hoàn toàn trực tuyến. Sở sẽ rà soát kỹ xem HS nào có đủ điều kiện, phương tiện để học trực tuyến, nếu HS nào không đủ điều kiện sẽ có giải pháp phù hợp. “Việc này chúng tôi cũng đã tính toán, nếu HS không đủ điều kiện học trực tuyến, sẽ hỗ trợ những em đó vào một điểm trường nào đấy có máy tính, bảo đảm từ 5 đến 10 HS/phòng và giữ khoảng cách an toàn”, ông Hùng cho biết.

Qua tìm hiểu, nhiều địa phương bày tỏ lo lắng, dịch Covid-19 có thể kéo dài, khi đó, kể cả dạy theo chương trình tinh giản mới cũng khó bảo đảm chất lượng kiến thức cho HS, nhất là HS cuối cấp. Với tỉnh Bình Định, ngành giáo dục địa phương này đã “có vốn” ba tuần vẫn học trên lớp trong tháng ba. Điều đó khiến lãnh đạo Sở GD&ĐT tỉnh này bớt căng thẳng hơn. Tuy nhiên, địa phương này lại có nỗi lo khác. Chia sẻ với chúng tôi, ông Đào Đức Tuấn, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Bình Định cho biết, hiện để phòng, chống dịch, địa phương đang tiến hành dạy và học qua truyền hình và in-tơ-nét, nhưng với hạ tầng mạng chưa ổn định thì rất khó triển khai đồng bộ trong thời gian tới, chưa kể học trực tuyến thông tin thường một chiều, và cũng khó bảo đảm kiến thức cho HS. “Chúng tôi đang trình UBND tỉnh để sớm có phương án. Trên thực tế chúng tôi vẫn còn một tuần dự phòng năm học, thêm ba tuần đã dạy trong tháng ba, vậy là chỉ gián đoạn nghỉ mất tháng hai và nửa đầu tháng tư. Trong khi đó cơ sở vật chất của tỉnh cũng tương đối bảo đảm, do vậy tỉnh sẽ có phương án dạy bù để làm sao HS THPT kịp chương trình; với cấp THCS và tiểu học đã thống nhất trong toàn ngành giảm tải theo hướng dẫn của Bộ, tinh thần không giảm theo cơ học”, ông Tuấn cho biết và nói thêm, quan điểm của tỉnh đối với cấp THCS và tiểu học, do năm nay học theo chương trình tinh giản nên có thể kiến thức “chưa chín”. Riêng lớp 9, sau này lên lớp 10, ngành giáo dục tỉnh sẽ tính toán bổ sung kiến thức mà ở lớp 9 các em đã “học vội” do dịch bệnh.

Trong khi đó, theo ý kiến của thầy giáo Thịnh Văn Nam, GV Trường THPT Đoàn Kết (quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội), việc tinh giản chương trình chắc chắn sẽ ảnh hưởng nhiều tới kiến thức của HS. Tuy nhiên, để hạn chế tối đa ảnh hưởng, theo thầy Nam cần giảm phần kiến thức chuyên sâu, đó là những kiến thức mà HS có thể tự tìm hiểu; giữ lại những phần kiến thức là nền tảng, kiến thức cốt lõi.

Cũng theo một số chuyên gia giáo dục, hướng dẫn của Bộ GD&ĐT là tinh thần chung nhằm bảo đảm chương trình đồng bộ, thống nhất trên cả nước. Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra, cùng với cuộc “thử lửa” bất ngờ này của dịch Covid-19, đòi hỏi mỗi địa phương, mỗi cơ sở giáo dục phát huy hơn nữa tinh thần chủ động sáng tạo, đổi mới phương thức dạy và học. Bởi hơn ai hết, mỗi nhà trường đang hiểu rõ vấn đề của mình và của học sinh.

Như Quỳnh