Nhiếp ảnh gia Nicolas Cornet: Tôi muốn người xem hiểu sâu về văn hóa Việt Nam

Thứ Bảy, 08/12/2018, 12:21:18
 Font Size:     |        Print
 

Tự nhận mình là người có nhiều duyên nợ với Việt Nam, nhiếp ảnh gia người Pháp Nicolas Cornet vừa giới thiệu với công chúng Việt một số tác phẩm trong cuốn sách ảnh anh mới hoàn thành về chùa Việt Nam. Trò chuyện với chúng tôi, Nicolas Cornet nói rằng: Tôi có thể nói hàng giờ về những nét văn hóa đặc sắc của Việt Nam, và tôi luôn tự đặt cho mình nhiệm vụ giới thiệu những nét văn hóa đó với không chỉ những người nước ngoài, mà với chính những người Việt.

Tự nhận mình là cây cầu văn hóa

- Xin chào Nicolas. Ðã có hơn 30 năm gắn bó với Việt Nam, với rất nhiều duyên nợ, như anh tự nhận. Anh có nhớ mối duyên ấy được bắt đầu như thế nào không?

- Vợ tôi là người gốc Việt, nhưng cô ấy sinh ra và lớn lên ở Pháp nên hiểu biết về Việt Nam không nhiều lắm (vợ N.Cornet là cháu gọi học giả Hoàng Xuân Hãn là bác ruột- PV). Vì vậy, tôi có mong muốn tìm hiểu về Việt Nam để kể cho con mình. Năm 1987, tôi có một người bạn là chuyên gia về ảnh đen trắng muốn sang Việt Nam để thực hiện một cuốn sách ảnh, anh ấy đã nhờ tôi cùng sang Việt Nam, vì tôi chuyên làm ảnh mầu. Ðể thực hiện cuốn sách đó, chúng tôi phải trở lại Việt Nam nhiều lần, từ ba đến bốn tháng. Ðồng thời, tôi có làm việc với một số tờ báo của Pháp, Ðức, nên tôi cũng có thêm những cơ hội trở lại Việt Nam. Sau đó, tôi có mở một studio chuyên về quảng cáo, nên tôi lại có thêm những duyên cớ để trở lại Việt Nam. Hiện tại, mỗi năm tôi làm việc ở Việt Nam từ khoảng 3 đến 4 tháng. Bạn bè của tôi gần như một nửa ở Việt Nam. Tôi còn có nhiều công việc ở một số nước trong khu vực Ðông - Nam Á, và mỗi lần đến, tôi đều ghé Việt Nam.

- Cuốn sách ảnh đầu tiên về Việt Nam là do đơn đặt hàng hay ý tưởng của anh?

- Ðó là mong muốn của cá nhân tôi. Tôi đã đề xuất với nhà xuất bản của Pháp. Tại thời điểm đó, Việt Nam chưa được biết đến nhiều nên nhà xuất bản đó cũng có mong muốn giới thiệu diện mạo của đất nước các bạn với công chúng thế giới. Cuốn sách đó đã được dịch từ tiếng Pháp sang tiếng Anh và đã bán được 30 nghìn bản tại nhiều nước trên thế giới. Mục đích của tôi là muốn cho người dân các nước trên thế giới biết đến Việt Nam và góp phần phát triển du lịch, thu hút khách du lịch tìm đến Việt Nam. Tôi muốn giúp những người khách du lịch tìm đến Việt Nam hiểu về đất nước và con người Việt Nam từ góc độ văn hóa, chứ không đơn thuần chỉ là tham quan. Chính vì vậy, trong cuốn sách, tôi không chỉ giới thiệu những danh lam thắng cảnh của Việt Nam, mà còn đưa cả những nét đời thường, những hình ảnh đặc sắc qua đó làm bật lên những nét văn hóa đặc trưng của Việt Nam. Mỗi trang sách, tôi đều dành một số dòng để giới thiệu sâu với mọi người về một khía cạnh nào đó trong đời sống văn hóa, tinh thần của xã hội, con người Việt Nam. Tôi làm sách ảnh không phải chỉ để người ta yêu thích những bức ảnh tôi chụp, mà tôi muốn người đọc yêu sách, yêu ảnh của tôi và cũng hiểu rõ hơn về đất nước, con người Việt Nam.

- Xem sách ảnh của anh, cuốn đầu như của một người đi du lịch, cuốn thứ hai bắt đầu có câu chuyện cuộc sống, và cuốn mới nhất thì như một nghiên cứu chuyên sâu, về chùa Việt…

- Ðó thật sự là một nghiên cứu chuyên sâu về văn hóa, về tục thờ cúng, tín ngưỡng đa dạng của người Việt. Ðồng thời, trong cuốn sách, tôi cũng muốn thống kê tất cả những ngôi chùa đẹp của Việt Nam để những thế hệ sau, con cháu người Việt có thể biết đến và hình dung tổng thể về các ngôi chùa của đất nước mình.

Tôi không thích chụp những bức ảnh đẹp để làm bưu thiếp, mà tôi muốn tạo dấu ấn riêng trong các bức ảnh của mình. Chính vì vậy, khi mới nhìn vào bức ảnh người xem sẽ có thể nghĩ đó là những bức ảnh du lịch. Nhưng nếu dành thời gian để nhìn ngắm và ngẫm nghĩ nhiều hơn, sẽ cảm nhận được những điều ẩn chứa phía sau mà tôi muốn gửi gắm: đó là chất thơ, hoài niệm và nét đặc thù văn hóa.

- Anh đã đi đến nhiều nơi trên đất nước Việt Nam, gặp rất nhiều người, vì sao lại chọn Chùa để làm chủ đề cuốn sách thứ 5 của mình?

- Tôi chính thức bắt tay làm dự án này từ cách đây bốn năm, nhưng trước đó, đình chùa Việt là một địa điểm văn hóa tôi rất thích và thấy có sự thú vị, hấp dẫn riêng. Khác với đình, vốn chỉ có ở miền bắc, chùa Việt có ở cả ba miền. Chính vì vậy, khi chọn chủ đề chùa thì nó còn cho thấy sự gắn kết của các miền địa lý, văn hóa trên đất nước các bạn.

Năm tới, có thể cuốn sách của tôi sẽ được dịch sang tiếng Việt, và như vậy, cuốn sách có thể giúp cho những người Việt ở miền bắc khám phá các di sản văn hóa ở miền trung và ngược lại… Vì thế, tôi nghĩ, tôi không chỉ là cái cầu nối văn hóa giữa những người phương Tây với Việt Nam, mà đồng thời tôi cũng góp phần chuyển tải những thông điệp văn hóa, những nét đẹp giữa những người Việt Nam với nhau.

Ðối với tôi, chùa chiền là nơi chốn đẹp nhất, tĩnh lặng, thanh bình nhất ở Việt Nam trong cuộc sống phát triển nhộn nhịp hiện nay. Chùa Việt cũng là biểu tượng của nền văn hóa của Việt Nam, là một phần của di sản văn hóa Việt Nam, chính vì vậy, tôi muốn góp phần nâng cao ý thức của mọi người cùng gìn giữ, bảo vệ di sản văn hóa đó.

- Ðiều đó có gì mâu thuẫn với việc trước kia anh từng nhìn nhận sự thú vị của cuộc sống đời thường sôi động ở Việt Nam? Cũng như nhiều du khách đang nhận xét về Việt Nam như vậy?

- Cách đây 30 năm, khi lần đầu sang Việt Nam, tôi đã có những cảm nhận đặc biệt về cuộc sống đời thường ở đây. Theo thời gian, cuộc sống ở Việt Nam đã có nhiều thay đổi. Lấy một thí dụ từ hình ảnh cái nón lá, thời đó, rất nhiều người đội và tôi thấy rất đẹp, rất quyến rũ. Nhưng hiện nay thì tất cả mọi người đều đội mũ bảo hiểm rồi, vẻ đẹp đó đã không còn nữa.

"Ðối với tôi, chùa chiền là nơi chốn đẹp nhất, tĩnh lặng, thanh bình nhất ở Việt Nam hiện nay".

Vì tôi quá gắn bó với Việt Nam

- Ðã từng đến nhiều nước trong khu vực Ðông - Nam Á, và có nhiều quan sát về văn hóa, ấn tượng của anh về văn hóa Việt Nam có gì khác biệt?

- Nhiều điều lắm. Vì tôi quá gắn bó với Việt Nam nên tôi có thể nói hàng giờ về những nét văn hóa đặc sắc của đất nước các bạn. Thí dụ, tôi có thể đơn cử: chùa ở Việt Nam không chỉ là nơi thờ Phật, mà còn có cả các vị thần, cả bàn thờ tổ tiên… như vậy, chùa Việt là nơi tiếp nhận đa dạng. Và điều đó cũng thể hiện nét đặc trưng của văn hóa - nó cho thấy Việt Nam là đất nước có khả năng tiếp nhận nhiều giá trị văn hóa của cả các dân tộc khác. Người Việt không ngại tiếp xúc và tiếp nhận người nước ngoài, đồng thời vẫn biết cách gìn giữ bản sắc văn hóa của riêng mình.

- Anh có nhiều bạn người Việt, thậm chí, đã có một số người chịu ảnh hưởng phong cách chụp của anh. Anh giao lưu nghề nghiệp với những nhà nhiếp ảnh Việt như thế nào?

- Tôi có tổ chức những workshop, và giao lưu với nhiều nhà nhiếp ảnh của Việt Nam. Như trong dự án I love my city, đã có nhiều bạn làm nhiếp ảnh Việt Nam tham gia cùng chúng tôi. Trong thời gian đầu khi tham gia workshop, có thể có những tác phẩm họ chụp chịu ảnh hưởng hơi hướng sáng tác của tôi, nhưng sau đó, họ sẽ tự tìm được con đường đi, bản sắc riêng của mình.

- Sau cuốn sách ảnh và triển lãm, anh đã dự tính cho dự án tiếp theo?

- Tôi có nhiều dự định. Ðầu tiên là một cuốn sách ảnh về ẩm thực Việt Nam. Tôi cũng có dự định về chương trình workshop tương tự như dự án I love my city, nhưng không chỉ ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh như lần trước, mà ở tất cả các địa phương trên cả nước. Và có thể tổ chức một festival ảnh ở TP Hồ Chí Minh.

- Xin cảm ơn anh. Và xin chúc các dự án của anh tiếp tục tạo nên những ấn tượng đặc biệt!

LUÂN VŨ (thực hiện)