Quảng Ninh: Nỗi lo sập nhà trên nền đất rỗng

Thứ Năm, 16/02/2017, 09:05:59
 Font Size:     |        Print
 

Gia đình anh Giỏi sống trong lo lắng vì nhà nứt nhiều năm qua.

Bên cạnh những tác động tiêu cực tới môi trường, khai thác than trái phép còn gây ra những hậu quả và hệ lụy khôn lường, thậm chí xâm hại tới sức khỏe, tính mạng của người dân khu vực Cao Xanh (TP Hạ Long, Quảng Ninh). Một mùa mưa lũ lại sắp về, trong khi phương án di dời, tái định cư cho người dân vẫn treo đó!

Sống bên… hố “tử thần”

Mặc dù tình trạng khai thác thổ phỉ diễn ra từ cách đây hàng chục năm nhưng hệ lụy của nó vẫn kéo dài, thậm chí đe dọa tới sức khỏe, tính mạng người dân mỗi khi xảy ra hiện tượng sụt lún bất thường.

Còn nhớ năm 2011, hơn 750 hộ dân cả bốn khu phố 3, 4, 5, 6 của phường Cao Xanh thất kinh vì trời không mưa gió mà đất dưới chân mình lún thụt. Mặt đất biến dạng, nứt nẻ, hình thù như tia chớp ngoạm cả vào khu dân cư. Dân sợ hãi gọi là hố “tử thần”. Miệng hố rộng hơn 20m2, sâu 5 - 15m, “nuốt” chửng nhà cửa, vườn tược, làm biến dạng mặt đất, kéo đổ các công trình xây dựng, nguy hiểm tính mạng con người.

Các nhà khoa học đã làm rõ, vùng đất lún sụt bởi hệ lụy của việc làm than hầm lò, không hoàn nguyên lòng đất. Trung bình cứ đào bới 5 m3 đất đá, mới lấy được 1 tấn than. Vậy nên, than được moi lên mặt đất bao nhiêu thì lòng đất ung ruỗng bấy nhiêu. Vậy nên, nhà cửa xây cất trên đường lò cũ cũng như xây trên tổ mối, có thể thình lình đất sụt, kéo đổ nhà cửa. Năm năm qua, người dân luôn phải sống trong cảnh nơm nớp nỗi lo về hố tử thần bởi tình trạng nứt, lún ở các công trình xây dựng trong khu dân cư vẫn xảy ra.

Anh Trần Đức Giỏi, khu 5, phường Cao Xanh cho biết: “Gia đình tôi đã từng bị sập công trình phụ và khu phòng ngủ, chúng tôi không biết đến bao giờ mới thoát được cảnh này vì thành phố không cho xây lại nhà, bán cũng không được phép. Cả gia đình sáu người luôn sống trong cảnh nơm nớp lo âu. Mỗi khi có bão hay mưa lớn là chúng tôi phải sơ tán ra ở tạm trường học của phường vì nhà có thể sập bất kỳ lúc nào”.

Không chỉ gia đình anh Giỏi, hầu hết hộ dân nằm trong dự án khu đô thị Đồi Chè, phường Cao Xanh đều có chung tâm trạng như vậy. Họ đa phần là dân lao động nghèo. Cả đời mới gom góp xây căn nhà để cư trú thế nhưng nhiều hộ không ở được vì nhà nứt đành bỏ không hoặc dựng tạm lán gần đó ở cho qua ngày. Hay như gia đình ông Phạm Văn Mộng, tổ 4, có ngôi nhà mới xây hơn một tỷ đồng, được hai năm bị sụt lún, nghiêng nứt móng buộc phải chuyển ra phường Hà Khánh ở tạm.

Rất nhiều cảnh đời khốn khó nơi khu dân cư đang bị sụt lún và có nguy cơ cao về hố tử thần này. Chính quyền tỉnh Quảng Ninh đã di dời được 104 hộ ra khỏi nơi hiểm nguy nhưng vẫn còn hơn 700 hộ vẫn đang sống trên những miệng hố.

Theo bà Đỗ Thị Thanh Thủy, Tổ trưởng tổ 42, khu 4A, phường Cao Xanh, hiện nay người dân ở phường Cao Xanh đang rơi vào tình trạng hoang mang, chỉ cần nghe tiếng động lớn vào ban đêm, là nhà nào cũng phải hô con cái bỏ chạy ra đường vì nghĩ ngay tới việc sập nhà. Tuy nhiên, việc sang tên đổi chủ đất hay việc xây dựng, cải tạo nhà đều không được phép, người dân rơi vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan” nên mong muốn chính quyền và các cơ quan chức năng khẩn trương tiến hành cải tạo hay di dời tái định cư để bảo đảm sự an toàn cho bà con khu vực này.

Dân ngóng, tỉnh yêu cầu, tái định cư vẫn… treo

Để khắc phục triệt để tình trạng này, năm 2011 UBND tỉnh Quảng Ninh đã đưa ra chủ trương đầu tư xây dựng đô thị mới tại khu dân cư 3, 4, 5, 6 và khu Đồi Chè thuộc các phường Hà Khánh, Cao Xanh, TP Hạ Long, nằm trong khoáng sàng Bình Minh do Tập đoàn Than- Khoáng sản (TKV) quản lý. Dự án này có tổng diện tích khoảng 155 ha, do các Công ty CP Minh Anh và Công ty cổ phần Doanh nghiệp trẻ Quảng Ninh nghiên cứu phương án xây dựng, thăm dò, khảo sát và lập dự án đầu tư. TKV thực hiện di dời dân cư vùng sụt lún, tận thu than, xây dựng đô thị đồng bộ.

Đầu năm 2013, UBND tỉnh Quảng Ninh đã có Văn bản 1057/UBND-QH1 yêu cầu TKV khẩn trương thực hiện các dự án khai thác tại khu khoáng sàng Bình Minh và phối hợp với UBND thành phố Hạ Long tổ chức di chuyển 750 hộ dân bị ảnh hưởng bởi sụt lún trong khu vực trên ngay trong năm 2013.

Tuy nhiên, gần bốn năm trôi qua, đến nay, việc di dời các hộ dân bị ảnh hưởng do Tập đoàn TKV triển khai vẫn rất ì ạch, kéo theo cả dự án khu đô thị mới phải treo lại. Hàng nghìn người dân những tưởng có thể an cư lạc nghiệp tại khu mới vẫn phải sống trong thấp thỏm, lo âu và mất an toàn. Trước thực trạng này, UBND tỉnh Quảng Ninh đã nhiều lần gửi văn bản đôn đốc TKV đưa ra phương án di dân đến nơi tái định cư, khắc phục tình trạng sụt lún cũng như tận thu than để trả lại mặt bằng xây dựng khu đô thị.

Ông Đặng Huy Hậu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết: “UBND tỉnh xác định đây là việc cần phải giải quyết trước mùa mưa năm 2017 để người dân không phải sống trong tình trạng nơm nớp lo âu trong những ngôi nhà sắp sập. Ngày 30-11-2016, chúng tôi đã có văn bản đôn đốc TKV báo cáo phương án khắc phục tình trạng sụt lún và tận thu than trước ngày 31-12-2016. Nhưng đến nay, vẫn chưa có câu trả lời. Chúng tôi đề nghị Tập đoàn TKV sớm có văn bản trả lời, nếu vướng mắc, khó khăn ở đâu cùng bàn với UBND tỉnh có phương án giải quyết tốt nhất. Dự án khu đô thị mới Đồi Chè không chỉ đơn thuần là dự án khai thác than và phát triển đô thị mà còn là nhiệm vụ chính trị, là dự án mang tính xã hội”, ông Hậu khẳng định.

VY VY

Chia sẻ