Giảm thiểu bất cập trong thông tuyến khám chữa bệnh

Chủ Nhật, 12/03/2017, 06:23:13
 Font Size:     |        Print
 

Thông tuyến khám, chữa bệnh BHYT đã làm gia tăng mức độ hấp dẫn của chính sách BHYT. Ảnh: NHƯ Ý

Việc mở thông tuyến khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) giữa tuyến xã và tuyến huyện từ đầu 2016 là một trong những giải pháp nhằm tạo sự công bằng và bình đẳng cho người dân trong khám, chữa bệnh (KCB) BHYT. Tuy nhiên, một chính sách hay lại đang bị lợi dụng để trục lợi.

Vẫn còn nhiều kẽ hở

Theo Sở Y tế TP Hà Nội, thực hiện thông tuyến KCB BHYT theo Luật BHYT (sửa đổi), từ ngày 1-1-2016, thành phố thông tuyến KCB BHYT tại các tuyến quận/huyện và xã/phường, nhờ đó, tạo thuận lợi cho người dân đăng ký KCB BHYT tại tuyến y tế cơ sở trở xuống được tiếp cận cơ sở KCB gần nhất, nhanh nhất và giúp người dân giảm được các thủ tục hành chính rườm rà.

Tuy nhiên, bàn về những bất cập trong thực hiện chính sách này tại các cơ sở KCB, ông Uông Đình Uyên, Giám đốc bệnh viện (BV) đa khoa huyện Thường Tín (Hà Nội) cho biết, do BV tuyến huyện thiếu nhân lực, trang, thiết bị y tế, cho nên người dân không mặn mà KCB tại BV. “Số bệnh nhân vượt tuyến quá nhiều khiến chúng tôi vượt quỹ BHYT. Trong khi mỗi đơn thuốc của tuyến dưới chỉ được phép chi 100 đến 200 nghìn đồng thì ở BV tuyến trên mạnh tay chi gấp 10 lần, đương nhiên bệnh nhân thích lên tuyến trên. Nghịch lý là BV tuyến dưới đã nghèo, lại phải chi tiền BHYT cho tuyến trên” - ông Uyên chia sẻ.

Điều tồn tại đáng lưu ý khác, theo đại diện BV đa khoa huyện Thạch Thất là thông tuyến nhưng chưa thay đổi cơ chế quản lý sử dụng quỹ KCB BHYT, điều này đẩy một số cơ sở KCB ban đầu rơi vào tình trạng thiếu hụt quỹ do đơn vị KCB khác sử dụng quỹ KCB BHYT ban đầu. Một ngày, một người bệnh có thẻ BHYT có thể khám nhiều nơi dẫn đến tình trạng BV không kiểm soát được chi phí KCB của người bệnh có thẻ BHYT đăng ký tại BV. Chi phí này hiện vẫn rất lớn, có những đơn vị chiếm hơn 50% tổng quỹ KCB của BV. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng vượt quỹ KCB BHYT tại các cơ sở y tế trong năm 2016. Chính sách thông tuyến cũng gây khó khăn cho một số cơ sở KCB BHYT không có vị trí địa lý thuận lợi, chưa được đầu tư trang, thiết bị, nhân lực... khiến họ gặp khó khăn, do người bệnh không lựa chọn BV của họ để đến khám và điều trị.

Nhìn rộng ra cả nước, theo BHXH Việt Nam, việc thông tuyến có ảnh hưởng đến công tác KCB tại các cơ sở KCB tuyến xã. Cụ thể lượng người có thẻ BHYT sử dụng dịch vụ y tế tại trạm y tế đã giảm hẳn (năm 2016 giảm 14,1% so với năm 2015). Việc giảm số lượt người KCB tại các trạm y tế xã không chỉ ảnh hưởng đến chính sách của Nhà nước là hướng về y tế cơ sở, mà còn làm gia tăng chi phí KCB (do tăng số lượt KCB ở tuyến trên, trong khi chi phí tại tuyến xã không giảm), làm lãng phí về nguồn lực của xã hội. Bên cạnh, tình trạng lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT tiếp tục gia tăng từ phía cơ sở KCB, như tăng chỉ định số lượng xét nghiệm cận lâm sàng, chụp X-quang, thuốc... Nhiều người bệnh có thẻ BHYT đi KCB nhiều lần trong ngày, tuần, tháng để “lấy” thuốc do phần lớn giữa các BV với BV, giữa các BV với cơ quan BHYT chưa liên thông được dữ liệu đầy đủ và thường xuyên.

Cần sự linh hoạt và đổi mới trong quản lý

Để hóa giải những thách thức như đã đề cập ở trên, theo TS Nguyễn Văn Tiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội, thực hiện thông tuyến theo Luật BHYT (sửa đổi) là góp phần đẩy mạnh BHYT toàn dân, bởi vậy đòi hỏi các bộ, ngành có liên quan cần xúc tiến chuẩn bị các công việc cần thiết để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân KCB BHYT. Cùng đó, Bộ Y tế cần sớm ban hành các quy định chuyên môn cho y tế xã quản lý điều trị bệnh không lây nhiễm (tăng huyết áp, tiểu đường…), quy định chuyên môn về việc KCB của người dân mỗi ngày để hạn chế lạm dụng quỹ BHYT; sửa đổi về khoán kinh phí BHYT đối với cơ sở y tế có nhận đăng ký KCB ban đầu. Có giải pháp về kiểm soát chất lượng dịch vụ y tế, hạn chế việc lưu giữ bệnh nhân để điều trị, mặc dù cơ sở không đáp ứng đủ điều kiện nguồn lực.

Bà Phạm Khánh Phong Lan, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho rằng, quy chế, cách làm của chúng ta cần phải làm sao đặt quyền lợi người dân lên trên hết. Cần nâng cao chất lượng y tế cơ sở để người tham gia BHYT có lòng tin tìm đến. Đối với vấn đề trục lợi, lạm dụng quỹ BHYT, bà Lan phân tích, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giám định, quản lý chi phí KCB BHYT là rất quan trọng và hữu hiệu. Cho nên các cấp, các ngành cần tăng cường giám định điện tử, ứng dụng công nghệ thông tin trong thực hiện chi trả BHYT, cũng như tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đánh giá việc chỉ định điều trị đối với người bệnh BHYT, xử phạt nghiêm các cơ sở y tế và người sử dụng thẻ BHYT cố tình lạm dụng quỹ BHYT.

Ngoài ra, các chuyên gia còn cho rằng, với thông tuyến - một chính sách được coi là ưu việt, vì quyền lợi người bệnh, thiết nghĩ cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức thực hiện, đi đôi với tuyên truyền để người dân hiểu, đồng thuận thực hiện đúng chính sách. Điều này đòi hỏi phía các cơ quan chức năng tổ chức thực hiện cũng cần linh hoạt, tự đổi mới mình và đổi mới tư duy trong cung ứng dịch vụ y tế, và trong quản lý quỹ BHYT.

LINH VŨ