Diễn biến phức tạp trong phá rừng:

Trách nhiệm của kiểm lâm?

Thứ Bảy, 16/09/2017, 04:47:57
 Font Size:     |        Print
 

Liên tiếp các vụ phá rừng nghiêm trọng xảy ra tại các tỉnh Phú Yên và Bình Định trong năm nay cho thấy công tác bảo vệ rừng hiện còn nhiều bất cập. Ông Đoàn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Kiểm lâm, Tổng Cục Lâm nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) trả lời phỏng vấn Báo Nhân Dân cuối tuần về việc làm thế nào để nâng cao năng lực của lực lượng chức năng trong quản lý, bảo vệ rừng?

- Ông nhìn nhận thế nào về tình trạng rừng, đặc biệt là rừng phòng hộ bị xâm phạm nghiêm trọng hiện nay?

- Nếu căn cứ vào số liệu thống kê trong tám tháng vừa qua, có thể nói, số vụ phá rừng trái pháp luật giảm 20,1% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả đó có được do sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương và một phần do có sự vào cuộc tích cực của chính quyền địa phương. Thí dụ như tại Ðác Nông, nơi xảy ra nhiều vụ phá rừng, lãnh đạo tỉnh đã quyết liệt chỉ đạo bắt, khởi tố, nhiều chủ rừng và đối tượng vi phạm, đồng thời xử lý kỷ luật, kiểm điểm hơn 100 cán bộ kiểm lâm nên tình hình được cải thiện.

Tuy nhiên, vẫn còn một số điểm nóng nghiêm trọng ở các tỉnh Ðác Nông, Lâm Ðồng, Bắc Cạn… Ðặc biệt mới đây, tại vị trí thuộc các khoảnh 7, 8, tiểu khu 1 xã An Hưng, Bình Ðịnh đã bị các đối tượng phá rừng trái pháp luật khoảng 43,7 ha, trong đó có 13,2 ha rừng quy hoạch chức năng phòng hộ, 30,5 ha rừng có quy hoạch chức năng sản xuất. Ðây là vụ phá rừng trái pháp luật có quy mô lớn, mức độ nghiêm trọng, đối tượng ngang nhiên sử dụng phương tiện cơ giới và có tính chất manh động, coi thường pháp luật.

- Trách nhiệm của chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm trong vụ việc này cần phải làm rõ thế nào, thưa ông?

- Rõ ràng, chính quyền địa phương, cơ quan chức năng tại nơi đây đã buông lỏng quản lý, chưa thực hiện đầy đủ chức trách nhiệm vụ trong công tác quản lý bảo vệ rừng và tham mưu. Vậy nên, theo tôi cần sớm điều tra, đấu tranh làm rõ đối tượng vi phạm để xử lý nghiêm theo pháp luật. Trong đó cần xác định rõ trách nhiệm của kiểm lâm phụ trách địa bàn đã để xảy ra tình trạng phá rừng. Ðặc biệt mới đây Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu UBND tỉnh Bình Ðịnh chỉ đạo các cơ quan chức năng điều tra, làm rõ những vụ việc phá rừng tự nhiên trên địa bàn xã An Hưng.

- Ngoài việc làm rõ trách nhiệm cá nhân, phải chăng còn cần đến việc soi chiếu lại những lỗ hổng trong cơ chế chính sách liên quan đến rừng?

- Trong hai năm qua, Bộ đã đề xuất với Chính phủ để sửa đổi Luật Bảo vệ phát triển rừng 2014 như tăng cường mạnh hơn cơ chế, chính sách, trách nhiệm quản lý bảo vệ rừng… Tuy vậy, vẫn tồn tại những bất cập trong quản lý như: thành lập tổ liên ngành gặp khó khăn về kinh phí, chất lượng, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ điều tra hình sự của cán bộ kiểm lâm còn yếu… Do chính sách chưa đồng bộ nên tạo ra những kẽ hở hạn chế trong cơ chế giao rừng cho người dân. Hiện nay, những diện tích rừng chưa giao thì tạm thời giao cho UBND xã quản lý, cho dù đây không phải là một chủ thể được giao quản lý rừng và cũng không đủ điều kiện quản lý cả về năng lực và kinh phí. Trong thời gian qua, việc chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác còn nhiều bất cập, hạn chế… (hơn 70% mất rừng do chuyển đổi).

Ðể tháo gỡ những bất cập trong một số chính sách về chủ rừng - chủ sở hữu, Bộ NN&PTNT đang xây dựng đề án Quản lý rừng bền vững và Chứng chỉ rừng để sớm trình Chính phủ phê duyệt.

- Ông nghĩ gì về sự thiếu hụt trong cơ chế chính sách để người dân sở tại trở thành người giữ rừng và hưởng lợi chính đáng từ rừng?

- Ðúng vậy, quản lý rừng cần phải có sự chia sẻ trách nhiệm gắn với quyền lợi trong cộng đồng người dân trên địa bàn có rừng, qua đó tạo cơ hội để phát triển bền vững, tái tạo rừng. Trong thời gian qua, Tổng cục Lâm nghiệp đã tham mưu cho Bộ, Chính phủ ban hành những cơ chế, chính sách hỗ trợ cho chính quyền địa phương, nhất là UBND xã và chủ rừng bảo đảm tốt công tác bảo vệ rừng như kinh phí hỗ trợ 50 nghìn đồng/ha/năm; hỗ trợ kinh phí từ nguồn chi trả dịch vụ môi trường rừng ở những khu vực được chi trả...

- Ðể có được sự thay đổi về chất trong công tác bảo vệ rừng, về phía trách nhiệm của Cục Kiểm lâm, sẽ cần phải tập trung vào những điểm gì ?

- Trước hết, cả hệ thống chính trị các cấp phải vào cuộc, xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết 71/NQ-CP ngày 8-8-2017 của Chính phủ về Chương trình hành động Chỉ thị số 13-CT/TW ngày 12-1-2017 của Ban Bí thư về Tăng cường sự lãnh đạo của Ðảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Hơn nữa, cần chỉ đạo các địa phương khẩn trương rà soát, điều chỉnh quy hoạch ba loại rừng, lập quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng; kiểm soát chặt chẽ các quy hoạch, dự án phát triển kinh tế - xã hội có tác động tiêu cực đến diện tích, chất lượng rừng, nhất là đối với rừng tự nhiên, rừng phòng hộ. Ðặc biệt, cần đẩy mạnh phân cấp, giao trách nhiệm cụ thể đến từng xã, huyện để quản lý bảo vệ rừng, trong đó đề cao vai trò người đứng đầu chịu trách nhiệm nếu có xảy ra phá rừng. Một điều kiện quan trọng là cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền cơ sở, có như vậy mới tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động, nâng cao ý thức tuân thủ, tôn trọng pháp luật của toàn dân tích cực tham gia công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Cần đẩy mạnh xã hội hóa công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng...

- Xin cảm ơn ông!

NGHĨA THÀNH (Thực hiện)