Niềm hy vọng vắc-xin Việt

Thứ Năm, 27/09/2018, 13:39:32
 Font Size:     |        Print
 

Với bước tiến của ngành sản xuất vắc-xin, Bộ Y tế vừa công bố sản xuất thành công hai loại vắc-xin cúm dạng tiêm, dự kiến sẽ được cấp phép lưu hành vào năm 2019.

Theo đại diện Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, vắc-xin ComBe Five được nhập về Việt Nam, đang trong giai đoạn thử nghiệm, sẽ cung ứng tiêm phòng cho trẻ thay thế QuiNvaxem trong thời gian tới. Tuy nhiên, về dài hạn, chúng ta cần đẩy mạnh nghiên cứu, sản xuất vắc-xin 5 trong 1 để không phải phụ thuộc vào việc nhập ngoại.

Khan hiếm 5 trong 1

Theo ghi nhận, gần đây không ít trạm y tế ở TP Hồ Chí Minh treo biển thông báo hết vắc-xin 5 trong 1 Quinvaxem. Nhiều cơ sở y tế tạm ngưng tiêm ngừa Quinvaxem. Một số ít gia đình có điều kiện chấp nhận chi phí dịch vụ tiêm ngoài loại vắc-xin khác thay thế với giá thành cao.

Quinvaxem nằm trong chương trình Tiêm chủng mở rộng, dùng tiêm cho trẻ em lúc 2, 3, 4 tháng tuổi, ngừa bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và viêm phổi/viêm màng não mủ do vi khuẩn. BS Nguyễn Trí Dũng, Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng TP Hồ Chí Minh cho biết: Không chỉ tại TP Hồ Chí Minh mà ở các tỉnh, thành khác trên cả nước, Quinvaxem đã hết hàng trong những tuần đầu tháng 9. Thậm chí, nhiều tỉnh hết Quinvaxem từ hồi tháng 7. “Cũng như những tỉnh, thành khác, TP Hồ Chí Minh sẽ phải chờ nguồn phân phối từ Bộ Y tế, nhưng thời điểm nào có vẫn chưa xác định. Do vậy, trong thời gian chờ đợi, các bậc cha mẹ có con trong độ tuổi chủng ngừa đưa trẻ đến trạm y tế uống OPV (ngừa bại liệt) theo lịch hằng tháng và lập danh sách trẻ chờ để khi có vắc-xin thay thế cho Quinvaxem sẽ mời trẻ ra tiêm bù”, ông Dũng nói.

Lý do khan hiếm Quinvaxem, theo GS, TS Ðặng Ðức Anh, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, là bởi phía Hàn Quốc ngưng sản xuất nên Bộ Y tế sẽ sử dụng ComBe Five của Ấn Ðộ để thay thế. Thời điểm sử dụng ComBe Five lẽ ra được triển khai sớm hơn, nhưng lùi lại đến nay, do khi đưa ComBe Five vào tiêm chủng mở rộng cần dành thời gian để bên cung ứng có đủ thời gian giải quyết các thủ tục hành chính, thủ tục thông quan… Mặt khác, phía Việt Nam cũng có thêm thời gian để kiểm định kỹ lưỡng loại vắc-xin mới này. “Hiện, ComBe Five đã được nhập về Việt Nam và đang trong giai đoạn test thử nghiệm. Có thể phải đến cuối tháng 9 sẽ cung ứng tiêm phòng cho trẻ thay thế Quinvaxem. Ðể bảo đảm an toàn, vắc-xin nhập khẩu dù đã được thử nghiệm nhưng phải test thử nghiệm lại. Với trẻ nhỏ đang tiêm Quinvaxem mà hết hàng có thể chờ đợi tiêm muộn hơn. Những trẻ đến tuổi tiêm phòng 5 trong 1 từ 2 tháng trở lên chờ đợi đợt mới đến cuối tháng, cha mẹ không nên quá lo lắng”, GS Ðặng Ðức Anh cho biết.

Giải bài toán chủ động nguồn vắc-xin

Câu chuyện thiếu vắc-xin 5 trong 1 không phải bây giờ mới xảy ra, cơn khủng hoảng khan hiếm loại 5 trong 1 Pentaxim do thay đổi nhà cung cấp diễn ra cách đây không lâu. Việc phải phụ thuộc vào nguồn cung cấp từ nước ngoài đang đặt ra cho cơ quan chức năng áp lực cần phải đẩy nhanh tiến độ trong nghiên cứu và sản xuất chủng loại này.

Nhiều chuyên gia nhận định, việc Việt Nam sản xuất vắc-xin 5 trong 1 trong thời gian hai năm nữa là điều có thể khả thi, không quá xa vời. Bởi, trong 33 năm thực hiện chương trình Tiêm chủng mở rộng (từ 1985), hiện Việt Nam đã sản xuất được 10 loại vắc-xin phòng bệnh lao, sởi, rubella, rota, tả, thương hàn, bạch hầu, ho gà, uốn ván, sởi - rubella…, trong đó có 8 loại đã được đưa vào chương trình Tiêm chủng mở rộng Quốc gia. Trong năm 2018, sản phẩm MR kết hợp sởi - rubella do Trung tâm Nghiên cứu, sản xuất vắc-xin và Sinh phẩm Y tế (POLYVAC) Việt Nam sản xuất đã được sử dụng trên quy mô toàn quốc cho trẻ từ 18 đến 24 tháng tuổi, thay thế cho loại sởi - rubella nhập khẩu lâu nay. Tháng 5 vừa qua, đề tài nghiên cứu sản xuất vắc-xin ngừa cúm thế hệ hai, giá thành thương mại rẻ chỉ bằng 1/2- 2/3 so với cùng loại ngoại nhập đã được hội đồng của Bộ Y tế nghiệm thu, được biết sẽ đưa ra thị trường thời gian tới.

Ông Nguyễn Ngô Quang - Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Ðào tạo, Bộ Y tế cho biết: Tất cả vắc-xin của Việt Nam hiện nay đều được sản xuất trên dây chuyền công nghệ đạt tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt (GMP) của WHO. Cơ quan quản lý về vắc-xin của Việt Nam (NRA) đã được WHO đánh giá và công nhận đạt yêu cầu của WHO vào năm 2015. Những sản phẩm thế mạnh của Việt Nam hiện nay, như sởi, vắc-xin phối hợp sởi - rubella, rota, cúm mùa, viêm não Nhật Bản… không những đáp ứng nhu cầu sử dụng trong nước mà còn có tiềm năng xuất khẩu lớn.

Theo BS Trương Hữu Khanh - Trưởng khoa Nhiễm - thần kinh, Bệnh viện Nhi Ðồng 1 (TP Hồ Chí Minh), thực tế đã chứng minh nhiều năm nay chương trình Tiêm chủng mở rộng Quốc gia đã sử dụng nhiều loại vắc-xin do Việt Nam sản xuất và tỷ lệ bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, sốt bại liệt, viêm gan siêu vi B, viêm não Nhật Bản giảm xuống rất nhiều. Ðiều này chứng tỏ vắc-xin do trong nước sản xuất có hiệu quả. Nay, Việt Nam đang tự sản xuất được càng nhiều loại vắc-xin thì chương trình Tiêm chủng mở rộng Quốc gia càng chủ động được trong công tác tiêm chủng. Khi trong nước sản xuất được vắc-xin thì không cần nhập khẩu và sẽ duy trì được độ phủ. Giá thành tự sản xuất trong nước rẻ hơn so với sản phẩm nhập ngoại. Nhập khẩu về phải qua nhiều khâu kiểm định, còn đối với vắc-xin sản xuất trong nước, khâu kiểm định cũng thuận tiện hơn, sẽ không chỉ có lợi cho người dân mà cả phía doanh nghiệp.

Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2024 sẽ sản xuất được 12 loại vắc-xin, năm 2030 có 14 loại cung cấp cho tiêm chủng mở rộng. Hy vọng với sự đầu tư mạnh mẽ, cùng với đội ngũ các nhà khoa học tập trung nghiên cứu, nhiều vắc-xin chất lượng mới như Hib cộng hợp, loại ngừa ho gà vô bào, sản phẩm 5 trong 1 có thành phần ho gà vô bào… sẽ sớm ra thị trường, giải được bài toán không phải nhập vắc-xin ngoại.

Theo Bộ Y tế, các chuyên gia kỳ vọng có thể hoàn thành sản xuất vắc-xin 5 trong 1 (gồm: bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và Hib) vào năm 2020. Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết: Việt Nam đang tiến hành nghiên cứu sản phẩm này trên động vật và chuẩn bị phối trộn.

HẢI ANH

Chia sẻ