Nhìn lại bốn năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI về xây dựng Đảng

Bước đột phá về công tác cán bộ

Thứ Sáu, 07/10/2016, 05:40:04
 Font Size:     |        Print
 

Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI. Ảnh: TRÍ DŨNG

Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI đã ban hành Nghị quyết “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”. theo tôi, Có thể khẳng định: đây là nghị quyết mang tính đột phá về công tác cán bộ vì cả ba vấn đề cấp bách được đề cập đều hướng chủ yếu vào giải quyết vấn đề cốt lõi này.

Đánh giá khách quan, trung thực và nghiêm túc

Từ thực tiễn của công cuộc đổi mới, Ban Chấp hành Trung ương đã có sự đánh giá căn bản về xây dựng Đảng và công tác cán bộ: “Bên cạnh kết quả đạt được, công tác xây dựng Đảng vẫn còn không ít hạn chế, yếu kém, thậm chí có những yếu kém, khuyết điểm kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ chậm được khắc phục, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng; nếu không được sửa chữa sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ” 1.

Trung ương đã nghiêm túc chỉ rõ những khuyết điểm lớn của cán bộ và công tác cán bộ. Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân. Đội ngũ cán bộ cấp Trung ương, cấp chiến lược rất quan trọng, nhưng chưa được xây dựng một cách căn bản; công tác đánh giá, quy hoạch, bố trí cán bộ chưa thật công tâm, khách quan. Nguyên tắc “tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách” trên thực tế ở nhiều nơi còn rơi vào hình thức do không xác định rõ chế độ trách nhiệm, mối quan hệ giữa tập thể và cá nhân, không rõ trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu.

Sự yếu kém của công tác cán bộ và suy thoái của một bộ phận cán bộ, đảng viên có nguyên nhân khách quan và chủ quan. Về khách quan, đó là: “chưa lường hết được những tác động của mặt trái cơ chế thị trường, hội nhập quốc tế; chưa có sự chuẩn bị thật kỹ về lập trường, tư tưởng và cả cách tiếp cận mới cho cán bộ, đảng viên”. Trong xây dựng, phát triển đất nước, “một bộ phận cán bộ lãnh đạo, quản lý nắm giữ khối lượng tài sản, nguồn vốn lớn của tập thể, của Nhà nước, đó là môi trường để chủ nghĩa cá nhân, vụ lợi, thực dụng phát triển”. Các thế lực thù địch tăng cường hoạt động chống phá với âm mưu và hoạt động “diễn biến hòa bình” thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Nhưng chủ yếu là do những nguyên nhân chủ quan. “Cán bộ, đảng viên thiếu tu dưỡng, rèn luyện, giảm sút ý chí chiến đấu, quên đi bổn phận trước Đảng, trước nhân dân”. “Các nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình ở nhiều nơi bị buông lỏng”. “Không kiên quyết thay thế người vi phạm, uy tín giảm sút, năng lực yếu kém”. “Công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống nhiều khi còn hình thức”. Công tác kiểm tra, giám sát, giữ gìn kỷ cương, kỷ luật không nghiêm túc. Vai trò giám sát của nhân dân chưa được phát huy, hiệu quả chưa cao.

Thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI với ba vấn đề cấp bách. Kiên quyết đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng cố niềm tin của đảng viên và của nhân dân đối với Đảng. Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, nhất là cấp Trung ương, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, chính quyền trong mối quan hệ với tập thể cấp ủy, cơ quan, đơn vị; tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng. Trong ba vấn đề trên, Trung ương xác định vấn đề thứ nhất là trọng tâm, xuyên suốt và cấp bách nhất.

Những kết quả và kinh nghiệm

Quá trình thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng.

Một là, đã tổ chức kiểm điểm tự phê bình và phê bình trong toàn Đảng kết hợp với công tác kiểm tra, kỷ luật của Đảng, kiên quyết xử lý những cán bộ, đảng viên sai phạm cả về kỷ luật Đảng và pháp luật Nhà nước. Đến hết năm 2014 đã thi hành kỷ luật 54.000 cán bộ, đảng viên. Những vụ án tham nhũng lớn đã được đưa ra xét xử nghiêm minh như vụ Dương Chí Dũng, Nguyễn Đức Kiên, Huỳnh Thị Huyền Như, Phạm Công Danh được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình. Gần đây, vụ việc Trịnh Xuân Thanh, nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang càng cho thấy sự bức xúc của công tác cán bộ. Điều đáng ghi nhận là Đảng không dừng lại ở đánh giá, phê phán, lên án những biểu hiện suy thoái trong nội bộ mà thẳng thắn chỉ rõ địa chỉ, con người cụ thể và làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, nhất là người đứng đầu để xảy ra những vụ việc nghiêm trọng đó. Những vấn đề về “chạy” chức quyền, “chạy” tội hay “chạy” dự án, khen thưởng, luân chuyển cũng đã được đặt ra để xem xét. Vấn đề lợi ích nhóm và hình thành nhóm lợi ích, quan hệ thân hữu trong công tác cán bộ cũng đã được nghiêm túc nhìn nhận trên thực tế. Đó là những việc làm tạo sự chuyển biến tích cực để củng cố niềm tin của nhân dân đối với quyết tâm chiến lược của Đảng về công tác cán bộ.

Hai là, xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, nhất là cấp trung ương đã được Trung ương Đảng, Bộ Chính trị đặc biệt quan tâm. Để chủ động tạo nguồn cán bộ, Trung ương đã mở sáu lớp bồi dưỡng dự nguồn cán bộ cao cấp với hơn 500 đồng chí; ở các tỉnh, thành phố, các cấp ủy cũng mở nhiều lớp dự nguồn và cập nhật kiến thức cho đối tượng ba và bốn. Việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đã được nhận thức là công việc gốc của Đảng theo chỉ dẫn của Bác Hồ và phải gắn liền với đánh giá, quy hoạch và sắp xếp, bố trí cán bộ. Điểm mới là những cán bộ đưa vào quy hoạch ở tất cả các cấp đều được lấy phiếu tín nhiệm rộng rãi trong cơ quan, đơn vị cán bộ đó công tác và trong các cấp ủy. Việc chuẩn bị nhân sự Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư khóa XII đã được các Hội nghị Trung ương khóa XI lần thứ 11, 12, 13, 14 tiến hành kỹ lưỡng, bài bản và có trách nhiệm thể hiện tinh thần dân chủ, công khai, minh bạch. Sự chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị là không để lọt vào Trung ương những cán bộ không kiên định lý tưởng cách mạng, thiếu bản lĩnh chính trị, có biểu hiện tham nhũng, vụ lợi, lợi ích nhóm, cá nhân chủ nghĩa, tham vọng quyền lực, cơ hội chính trị.

Đó là cơ sở rất quan trọng để Đại hội XII của Đảng lựa chọn và bầu được Ban Chấp hành Trung ương xứng đáng với mong muốn của toàn Đảng, toàn dân.

Ba là, đổi mới quan trọng cả về nội dung và phương pháp giáo dục chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong hệ thống trường Đảng và giáo dục quốc dân. Toàn Đảng và hệ thống chính trị và cả xã hội học tập và làm theo tư tưởng tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo Chỉ thị số 03, ngày 14-5-2011, của Bộ Chính trị. Ngày 15-5-2016, Bộ Chính trị khóa XII ban hành Chỉ thị số 05 đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Sự kết hợp thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 với thực hiện chỉ thị của Bộ Chính trị đã có ý nghĩa giáo dục căn bản về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, phong cách mà Bác Hồ đã nêu gương. Điều đó còn có ý nghĩa đối với việc tự tu dưỡng, rèn luyện của cán bộ, đảng viên. Thông qua việc học tập và làm theo tấm gương của Bác Hồ mà mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý tự sửa lỗi mình. Chỉ khi mỗi người nghiêm túc suy xét, tự sửa lỗi thì việc khắc phục khuyết điểm mới thật sự có hiệu quả và bền vững. Việc nêu những tấm gương tốt của tổ chức đảng, chính quyền và cá nhân cán bộ, đảng viên được chú trọng để cái đúng, cái tốt đẩy lùi cái sai, cái xấu. Công khai những sai lầm, khuyết điểm của cán bộ để người không mắc biết mà tránh, người đã mắc thì quyết tâm sửa chữa, làm sao cho công việc ngày càng tốt hơn, Đảng mạnh lên và xã hội hoàn thiện hơn.

Đại hội XII của Đảng (1-2016) nhận định toàn Đảng “đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 một cách bài bản, quyết liệt và đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng, tạo chuyển biến tích cực trong hệ thống chính trị, góp phần cảnh tỉnh, cảnh báo, răn đe, từng bước ngăn chặn và đẩy lùi tiêu cực, suy thoái trong Đảng” 2. Việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 đã có được những kinh nghiệm bước đầu. Cần có quyết tâm chính trị cao, kiên quyết, kiên trì thực hiện cả ba vấn đề cấp bách mà Nghị quyết đề ra, đồng thời xác định những nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm, có hình thức, bước đi thích hợp để mang lại hiệu quả thiết thực. Cần tránh cách làm hình thức, nể nang, né tránh, ngại va chạm, chung chung, không rõ người và tổ chức phải chịu trách nhiệm, đồng thời cũng tránh biểu hiện cực đoan, quy chụp, thiếu căn cứ gây căng thẳng, nặng nề trong nội bộ. Chú trọng sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của Đảng ở tất cả các cấp về công tác xây dựng Đảng và công tác cán bộ, bảo đảm thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc của Đảng nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ và tự phê bình, phê bình. Đề cao cảnh giác, không để các thế lực thù địch phá hoại nội bộ Đảng, lôi kéo cán bộ, đảng viên, gây mất đoàn kết giữa Đảng và nhân dân. Lắng nghe ý kiến của nhân dân, phát huy vai trò của nhân dân tham gia xây dựng Đảng và trong xem xét, đánh giá cán bộ.

------------------------------

1. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, Nxb CTQG, Hà Nội, 2012, trang 21-22.

2. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2016, trang 182.

PGS, TS NGUYỄN TRỌNG PHÚC

Chia sẻ