Đào tạo theo “đơn đặt hàng”

Thứ Sáu, 20/04/2018, 22:15:20
 Font Size:     |        Print
 

Học sinh trong đội tuyển Robocon Trường CĐ nghề Công nghệ cao Hà Nội.

Không thụ động chờ đợi, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã đi tìm đối tác liên kết, nâng cao chất lượng đào tạo. Khi gây dựng được uy tín, doanh nghiệp đã chủ động tìm đến tuyển người. Đây là thực tế đang góp phần giúp các cơ sở dạy nghề tăng sức sống và hơn thế, giúp nhiều học sinh có cơ hội việc làm ngay từ khi chưa ra trường.

Coi trường như doanh nghiệp

Nhiều doanh nghiệp đã đặt những đơn hàng nguồn nhân lực, cam kết nhận hàng nghìn học viên khi còn đang học trong hai năm 2017 và 2018. Đó là kết quả của những nỗ lực gắn kết giữa nhà trường và doanh nghiệp tại Trường cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội. Đi qua các phòng học, thực hành, tôi cảm nhận được không khí dạy và học rất chuyên nghiệp, học sinh tự tin trao đổi bài, kiến thức công nghệ với giáo viên. Em Trần Văn Hậu, lớp Cơ điện tử Chất lượng cao 1 (Khoa Cơ khí) vừa cùng các bạn thực tập mô hình robocon để chuẩn bị thi robocon quốc gia hào hứng tâm sự, em vừa được một doanh nghiệp mời sau khi học xong về làm việc nên cảm thấy vô cùng hãnh diện. Em và đội tuyển robocon của trường đã nỗ lực rất nhiều trong học tập. Em cũng vừa đạt Giải nhất Hội thi tay nghề thành phố Hà Nội, tổ chức hồi đầu năm 2018.

Nỗ lực vì học sinh, sự phát triển của trường, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh, Hiệu trưởng Trường cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội lúc nào cũng căng mình với công tác đổi mới, đặt mối quan hệ, gắn kết các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, các khu công nghiệp, khu chế xuất để tìm việc cho học sinh. “Chúng tôi đã thực hiện cam kết 85% học sinh có việc làm trước khi ra trường, 96% có việc làm sau khi ra trường. Muốn thực hiện được như thế thì nhà trường phải tự chủ, coi trường như một doanh nghiệp năng động mà sinh viên là sản phẩm của nhà trường. Nhà trường không chỉ cung cấp nhân lực cho doanh nghiệp, mà còn phải cung cấp cả sản phẩm nghiên cứu khoa học”, Tiến sĩ Khánh chia sẻ.

Cũng là cơ sở nhiều năm có tỷ lệ học sinh ra trường có việc làm cao, Trường cao đẳng Du lịch Việt Nam luôn đổi mới phương pháp đào tạo, đặc biệt là cởi mở để có thể hợp tác với các doanh nghiệp, công ty du lịch, nhà hàng, khách sạn… Thạc sĩ Trịnh Cao Khải, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Du lịch Hà Nội nêu một vấn đề rất đáng quan tâm đối với giáo dục nghề nghiệp: “Nếu dạy nghề mà chỉ dạy lý thuyết suông thì chất lượng cao làm sao được. Bởi thế chúng tôi tích cực gửi học sinh đi thực tập, học tập trực tiếp tại các đơn vị để các em được cọ sát, có thêm kinh nghiệm”.

“Đầu ra không khó như ta tưởng”

Hiện Trường cao đẳng Du lịch Hà Nội có 4.800 học sinh hệ cao đẳng, 700 học sinh hệ trung cấp. Có một điểm khá tự hào là có tới gần 100% học sinh của trường có việc làm ngay từ đầu năm thứ hai. Tâm sự với các học viên, nhận thấy các em ý thức rất tốt về học nghề, chủ động tìm tòi nghề nghiệp ngay khi mới nhập học. Thậm chí, ông Trịnh Cao Khải còn cho biết không ít đơn vị tuyển dụng đến trường không tuyển được người phù hợp với các vị trí vì các em đã có việc làm. Như thế để thấy tìm đầu ra không khó như ta tưởng.

Đồng quan điểm ấy, thầy Lã Đình Hội, chuyên gia nghề cơ điện - Trường cao đẳng nghề Công nghệ cao Hà Nội cho biết thêm, sẽ không khó khi các trường quan hệ tốt, tăng cường thực hành phân tán tại các doanh nghiệp, tăng các chuyên đề nghiên cứu khoa học ứng dụng vào thực tiễn, đào tạo nghề thị trường cần chứ không đào tạo nghề mình có. Rất nhiều học sinh của chúng ta có khả năng sáng tạo và nhờ thế, nhiều học sinh còn đang học đã được doanh nghiệp mời đi làm thêm, trả lương hậu hĩnh.

Để rõ hơn vấn đề này, chúng tôi đã tìm hiểu tại Khu Kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi) và nhận thấy hiệu quả của đào tạo nghề khi doanh nghiệp “bắt mạch” được nhu cầu của thị trường. Tại đây, Khu Kinh tế Dung Quất vừa ký kết với Trường cao đẳng Kỹ nghệ Dung Quất “đặt hàng” đào tạo và cung ứng gần 16.000 nhân lực cho doanh nghiệp tại Khu Kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp trên địa bàn. Những năm qua, Trường cao đẳng Kỹ nghệ Dung Quất đã cung cấp nhân lực cho Khu Kinh tế Dung Quất nhiều nhân lực hệ cao đẳng, trung cấp nghề theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp là 25.576 học sinh, trong đó, có 24.196 người đã có việc làm đúng nghề và ổn định. Riêng trong năm 2017, Trường Cao đẳng Kỹ nghệ Dung Quất đã cung ứng 2.165 học sinh, sinh viên cho 5 doanh nghiệp tại Quảng Ngãi.

Cũng phải nhìn nhận thực tế, không phải cơ sở dạy nghề nào cũng có khả năng “bơi” trong thị trường lao động, cung cấp những sản phẩm nhân lực tốt cho thị trường. Vì không ít học sinh đi học nghề là những em không thi đỗ vào đại học, mải chơi. Khi “rơi” vào môi trường đào tạo nghề thiếu thực tiễn, khi tốt nghiệp vẫn thiếu kỹ năng cơ bản, mất thời gian doanh nghiệp phải đào tạo lại.

Bởi vậy, việc các trường phải thay đổi phương pháp giáo dục, nâng cao năng lực để có những “đơn đặt hàng” thợ lành nghề. Nhưng theo lãnh đạo nhiều cơ sở dạy nghề, muốn nâng cao năng lực cần có sự tự chủ. Hiện nay, các trường đều vừa muốn tự chủ nhưng lại vừa sợ rời xa “bầu sữa” của Nhà nước sẽ không tồn tại được. Tự chủ sẽ không khó khăn lắm, khó khăn chính là cơ chế cho nhà trường tự chủ những gì, trách nhiệm đến đâu, thu chi thế nào, đầu tư thiết bị ra sao… “Có một nghịch lý là nhiều trường đang khó khăn về tài chính, thu không đủ chi. Thu lớn hơn hoặc bằng chi mới tự chủ được. Nguồn thu chính của các trường dạy nghề hiện nay là học phí. Nhưng có một mâu thuẫn là nếu muốn nâng cao chất lượng đào tạo thì phải tăng học phí, mà tăng vượt quá học sinh sẽ bỏ học. Đây là điều khiến rất nhiều trường trăn trở, lo lắng”, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh nhấn mạnh.

DIÊN KHÁNH