Chương trình Giáo dục phổ thông mới:

Băn khoăn tính khả thi

Thứ Bảy, 05/01/2019, 10:30:09
 Font Size:     |        Print
 

Chương trình GDPT mới có nhiều ưu điểm nhưng cũng còn nhiều khó khăn liên quan đến cơ sở vật chất và chất lượng GV.

Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) mới sẽ chính thức được áp dụng từ năm học 2020-2021, với kỳ vọng không lặp lại tình trạng “quá tải” cho học sinh và khắc phục nhiều bất cập hiện nay. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều băn khoăn về tính khả thi để triển khai chương trình này khi “bài toán khó” lại được... “đẩy” về phía người dạy, tạo áp lực lên nhà trường, trong lúc chất lượng giáo viên (GV) và cơ sở vật chất vẫn còn lắm lo toan.

Theo đánh giá của các chuyên gia giáo dục, nhà giáo, chương trình GDPT mới vừa được công bố có tính ưu việt là góp phần giảm số môn học và hoạt động giáo dục; giảm số tiết học; giảm kiến thức kinh viện; tăng cường dạy học phân hóa - tự chọn; thực hiện phương pháp dạy học mới; đổi mới đánh giá kết quả giáo dục... Tuy nhiên, chương trình này thật sự có giúp giảm “áp lực” cho học sinh và GV hay không vẫn là vấn đề còn nhiều bàn cãi.

Khó từ cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên...

Theo đánh giá của khá nhiều GV tại TP Hồ Chí Minh, chương trình GDPT mới có tính ưu việt vượt trội so với chương trình hiện hành. Tuy nhiên, nhìn chung về thời lượng dường như không thay đổi so với chương trình cũ. Theo cô giáo Nguyễn Hoàng Yến, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Thái Bình (quận 12, TP Hồ Chí Minh), điểm mới của chương trình GDPT mới là có thêm một số môn học trải nghiệm hay. Song, để có thể triển khai cho học sinh học 2 buổi/ngày xét trong điều kiện về cơ sở vật chất, quy mô trường lớp, về sĩ số học sinh thì rất khó thực hiện.

“Nếu áp dụng chương trình GDPT mới thì về mặt cơ sở vật chất, sẽ không thể đủ phòng học để sắp xếp thời lượng học sinh học 2 buổi/ngày. Hiện tại, với một số môn học phát triển năng lực như Kỹ năng sống, Tiếng Anh, học sinh lớp 3, 4, 5 đều phải học trái buổi ít nhất 1-2 buổi/tuần thì mới đáp ứng được các môn học theo yêu cầu của Sở chứ nói gì đến các môn học trải nghiệm, sẽ rất khó”, cô Yến thông tin.

Đồng quan điểm, cô Trương Thị Bích Thủy, Hiệu trưởng một trường THPT ở TP Hồ Chí Minh cho biết, đánh giá sơ bộ thì chương trình GDPT mới là một chương trình mở, tạo điều kiện cho học sinh được lựa chọn nội dung học tập và môn học phù hợp với nguyện vọng, sở trường của mình. Theo đó, các em học sinh được chọn những nội dung học tập phù hợp với nguyện vọng, sở trường, học sinh sẽ không bị ức chế, dẫn tới quá tải, mà ngược lại, sẽ học tập hào hứng, hiệu quả hơn...

“Để đáp ứng chương trình GDPT mới, cái lo nhất không phải là về đội ngũ GV bởi vì đội ngũ GV các trường học ở TP Hồ Chí Minh về cơ bản đã đủ chuẩn, khi áp dụng chương trình mới thì GV chỉ cần cập nhật khung chương trình mới là có thể dạy được. Còn về cơ sở vật chất thì không phải một sớm một chiều mà có thể thay đổi để đáp ứng được, nhất là ở các quận huyện vùng ven”, cô Thủy cho biết.

Trái ngược với những ý kiến trên, thầy P.T.Q, GV một trường THPT ở quận Bình Thạnh, thẳng thắn: “Tôi cũng chưa hiểu rõ hết các hướng dẫn liên quan đến chương trình GDPT mới, nhiều GV trường tôi cũng vẫn rất băn khoăn với khái niệm thế nào là tích hợp liên môn. Đặc biệt ở bậc THCS, THPT, mỗi GV chỉ đảm nhiệm một môn học và không dễ dạy tích hợp với môn học khác, làm gì có chuyện “3 thầy 1 sách” khi GV Vật lý kiêm nhiệm Hóa học, Sinh học, hay GV Lịch sử có thể dạy luôn Địa lý... sẽ rất khó để thực hiện yêu cầu này”.

Cũng theo thầy giáo P.T.Q: “Nên nhớ, GV là nhân tố quyết định thành công của quá trình đổi mới giáo dục. Khi GV còn lúng túng rõ ràng việc tích hợp chẳng những không đáp ứng mục tiêu giảm tải chương trình cho học sinh, mà có thể khiến cả thầy và trò đều tăng áp lực trong dạy và học”.

Còn theo TS Đặng Văn Sáng, một chuyên gia giáo dục, cho biết: “Quan trọng nhất vẫn là đổi mới và nâng cao chất lượng GV. Nhìn tổng thể chương trình GDPT mới, tôi thấy có nhiều ưu điểm nhưng cũng còn rất nhiều khó khăn liên quan đến cơ sở vật chất, chất lượng GV khi yêu cầu dạy tích hợp liên môn là khá khó khăn. Chưa kể, ngay cả GV ở thành phố còn than khó thì các GV ở vùng sâu, vùng xa, vùng nông thôn... sẽ rất áp lực với chương trình mới này”.

Đến băn khoăn về chương trình giảng dạy

TS Đặng Văn Sáng cũng chia sẻ băn khoăn về việc đưa Lịch sử vào môn học lựa chọn. Ở nhiều nước trên thế giới người ta còn đưa môn Lịch sử là môn bắt buộc thì tại sao ta lại xếp vào môn học tự chọn, nếu học sinh bỏ môn này thì chẳng lẽ dân ta lại... không biết sử ta?

“Có thể là môn Lịch sử rất khó với học sinh vì số liệu còn nặng, thậm chí còn khó với ngay cả GV. Tuy nhiên, nếu chúng ta có thể biên soạn được chương trình mới theo hướng giảm số liệu, để từ đó ngoài kiến thức thì có thể giúp các em hiểu được những bài học đằng sau sự kiện, bản chất là cả một vấn đề. Nói thật, ngay như bây giờ ở chương trình phổ thông hiện hành, Lịch sử đang là môn bắt buộc mà học sinh còn rất hờ hững thì nếu như trở thành môn tự chọn không biết sẽ như thế nào?”, ông Sáng nói.

Nhiều thầy cô khác thì cho rằng một số môn của chương trình GDPT mới vẫn còn nặng khi một số yêu cầu đặt ra còn cao hơn trình độ học sinh, một số bài thực nghiệm tương đối khó và vẫn nặng về kiến thức, dung lượng của một số bài chưa phù hợp với thời lượng dạy... Một GV Trường THPT Tân Phú (TP Hồ Chí Minh) nêu dẫn chứng: “Với môn Hóa học, ngay phần Nguyên tử ở lớp 10 đã bê nguyên chương trình Hóa học đại cương ở bậc đại học vào dẫn đến việc tiếp thu của học sinh sẽ nặng nề hơn bởi tính hàn lâm của môn học”.

Còn theo TS Lê Lâm, Hiệu trưởng Trường ĐH Đại Việt thì cho rằng, để thực hiện chương trình GDPT mới, phải bắt đầu từ phương thức đánh giá đến nội dung đánh giá, hình thức công bố kết quả đánh giá có những cải tiến nhằm bảo đảm độ tin cậy, khách quan, phù hợp với từng cấp học, không gây áp lực lên học sinh. Đó mới là mục tiêu của việc đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo như chủ trương của Đảng và Nhà nước.

THIÊN ANH - BÁ LÂM

Chia sẻ