Làm sao để vượt được hàng rào kỹ thuật?

Thứ Năm, 04/04/2019, 23:49:37
 Font Size:     |        Print
 

Sau thanh long, chôm chôm, nhãn, vải thiều và vú sữa, xoài là loại trái cây thứ sáu của Việt Nam được phép xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Song, Cục trưởng Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Hoàng Trung khuyến cáo, nông sản Việt Nam cần phải tìm được cách thức để có thể vượt qua được hàng rào kỹ thuật về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm ngày một khắt khe của các nước nhập khẩu.

- Được biết, để trái xoài của Việt Nam vào được thị trường Mỹ, Cục Bảo vệ thực vật đã nộp hồ sơ xin mở cửa thị trường từ năm 2009. Tại sao phải mất quá nhiều thời gian vậy, thưa ông?

- Thực ra việc đàm phán mở cửa thị trường xuất khẩu nông sản nói chung và mở cửa thị trường Mỹ cho quả tươi của Việt Nam nói riêng gặp được nhiều thuận lợi. Lớn nhất là sự ủng hộ, quan tâm của các cấp, các ngành, của các địa phương trong quá trình đàm phán. Mở cửa thị trường xuất khẩu cho quả tươi của Việt Nam đã được đưa vào nội dung chương trình nghị sự trong các chuyến thăm và làm việc tại Mỹ của các đồng chí lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Bộ NN và PTNT. Một thuận lợi nữa là chúng ta cũng đã có nhiều kinh nghiệm trong việc xây dựng hồ sơ kỹ thuật và đàm phán về kiểm dịch thực vật.

Tuy nhiên, khó khăn cũng không ít. Điều đầu tiên mà nông sản Việt bắt buộc phải vượt qua là quy định về kiểm dịch thực vật rất chặt chẽ của Mỹ. Cụ thể, bắt buộc phải thực hiện phân tích nguy cơ dịch hại với nhiều bước, các thủ tục phức tạp và đòi hỏi thời gian dài và tốn nhiều chi phí thực hiện. Trong khi các loại sinh vật gây hại mà phía Mỹ xác định là đối tượng kiểm dịch thực vật không cho phép đi theo hàng hóa nhập khẩu vào nước này lại rất phổ biến trên quả tươi của Việt Nam như ruồi đục quả, các loại rệp và một số loài nấm gây hại. Điều đó buộc chúng ta phải xây dựng được biện pháp quản lý chặt chẽ đối với sinh vật gây hại trong quá trình từ sản xuất, thu hoạch, đến đóng gói, đáp ứng quy định và được phía Mỹ chấp nhận, nhưng lại có chi phí phù hợp nhất. Cũng như để tuân thủ các quy định pháp luật về kiểm dịch thực vật của nước sở tại, chúng ta cần phải có các vùng sản xuất quy mô phù hợp, được cấp mã số để truy xuất nguồn gốc và quản lý sinh vật gây hại.

- Ông nhận định như thế nào về khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam khi vươn ra thị trường thế giới?

- Thực tế, những năm gần đây, uy tín hàng nông sản của Việt Nam ngày càng được nâng cao, xuất khẩu đến nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có những quốc gia có quy định khắt khe nhất về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, chúng ta có nhiều loại nông sản có lợi thế cạnh tranh khi xuất khẩu, thí dụ quả thanh long đã được xuất khẩu đến hầu hết các quốc gia trên thế giới bao gồm tất cả các thị trường quan trọng và khó tính, có giá trị cao như: Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Ca-na-đa, Ô-xtrây-li-a, Niu Di-lân…

Tuy nhiên, do các nước nhập khẩu đang dựng lên ngày một nhiều hàng rào kỹ thuật về kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm, chúng ta gặp khó khăn không ít. Trên thực tế, hộ sản xuất nông sản của chúng ta chủ yếu là quy mô nhỏ nên rất khó để chuẩn bị lô hàng xuất khẩu lớn có chất lượng, mẫu mã đồng đều. Việc truy xuất nguồn gốc, do vậy cũng sẽ khó khăn hơn. Chưa kể đến công nghệ bảo quản còn hạn chế, cước vận tải xuất khẩu cao, ảnh hưởng đến lợi thế khi cạnh tranh với sản phẩm cùng loại của các quốc gia khác và khó khăn khi xuất khẩu các loại quả tươi đi các thị trường cách xa về địa lý.

- Vậy, có những giải pháp nào để vượt qua các “rào cản” đó, thưa ông?

- Để khắc phục được những khó khăn nêu trên, trước hết, Việt Nam cần phải xây dựng và duy trì hàng rào kỹ thuật quy định về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm nhập khẩu chặt chẽ tương đồng với các quốc gia khác để bảo vệ nền sản xuất trong nước, bảo vệ sức khỏe của nhân dân và làm cơ sở pháp lý vững chắc khi trao đổi, đàm phán với các nước để mở cửa xuất khẩu cho thị trường nông sản Việt Nam.

Mặt khác cần xây dựng và củng cố các mối liên kết chặt chẽ, cùng có lợi giữa các DN xuất khẩu, chế biến và người nông dân sản xuất ra nông sản. Trong đó DN cần đóng vai trò trọng tâm và chủ động; tăng cường liên kết giữa các DN xuất khẩu cùng ngành hàng, giữa các nông dân để tăng quy mô sản xuất và sức mạnh khi đàm phán với các nhà nhập khẩu, tránh bị đối tác chi phối về giá cả. Đặc biệt, trong thời gian tới, chúng ta cũng cần đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ bảo quản mới, an toàn, hiệu quả để có thể bảo đảm chất lượng lâu hơn, tạo điều kiện cho vận chuyển và vươn xa đến tất cả các quốc gia trên thế giới.

- Xin cảm ơn ông!

Chế biến hạt điều xuất khẩu tại Công ty TNHH Thảo Nguyên (TX Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu). Ảnh: MINH TÂM

HÂN ANH (thực hiện)

Chia sẻ