Những sáng chế đặc biệt cho hải đảo

Thứ Năm, 13/09/2012, 07:25:00
 Font Size:     |        Print
 

"Chiếc hộp thần kỳ".
Từ một lời hứa với những người lính biển, CLB Các nhà khoa học trẻ (Thành đoàn Hà Nội) đã sáng tạo nên một thiết bị hữu ích, có thể hấp thụ năng lượng mặt trời để tạo nên nước ngọt phục vụ cuộc sống những người lính đảo.

Từ một lời hứa

"Với những người sống trên đất liền, nước ngọt là thứ rất bình thường. Nhưng với lính đảo, đó là "giọt vàng", nhiều khi còn quý hơn máu. Hãy ra đảo xa, sống với những người lính đảo, bạn mới thấy nỗi khát khao nguồn nước ngọt đối với họ lớn đến mức nào - TS Ngô Anh Quân, tác giả của "chiếc hộp thần kỳ" biến nước mặn thành nước ngọt tâm sự. Theo anh Quân, ý tưởng ban đầu khi bắt tay thực hiện nghiên cứu chiếc hộp này là từ một người bạn - anh Lê Duy Hưng Thịnh (cán bộ Thành Ðoàn Hà Nội). Trở về từ chuyến công tác đến huyện đảo Bạch Long Vĩ, anh Thịnh không khỏi day dứt bởi cuộc sống khó khăn, thiếu thốn của các chiến sĩ nơi đây. Vốn sẵn lửa nhiệt huyết của Người làm công tác Ðoàn, anh Thịnh hứa liều với "lính đảo": nhất định sẽ tìm ra cách giải quyết.

Chia sẻ lời hứa đó với bạn, anh Thịnh nhận được sự đồng cảm và ủng hộ hết mình. Chưa biết bắt đầu từ đâu và sẽ làm như thế nào, nhưng TS Ngô Anh Quân thầm ra quyết tâm: Phải làm cho bằng được. "Cũng may, mình xuất thân là dân kết cấu thuộc Viện Thủy công, Viện Khoa học Thủy lợi, cho nên cũng có lợi thế về tài liệu nghiên cứu và kiến thức"- TS Quân tâm sự.

Sàng lọc tất cả những phương pháp biến nước biển thành nước ngọt hiện có, TS Quân đúc kết ra: Nếu làm công suất lớn thì có phương pháp hóa học và khử bằng các thiết bị ngưng tụ hoặc lọc. Nhưng điều kiện chiến sĩ ở đảo xa, lấy đâu ra kinh phí hàng chục triệu đồng để đầu tư? Ðó là chưa kể đến chi phí xăng, dầu, và để vận hành cả một dây chuyền còn cần những người được đào tạo, có kinh nghiệm... Những khó khăn đó khiến Quân hướng đến ý tưởng về một thiết bị nhỏ gọn, dễ vận hành. "Và những gì mà chiếc hộp này thực hiện được, bạn có thấy nó quá đơn giản không?"- Không giấu nổi niềm tự hào, TS Ngô Anh Quân vừa nói, vừa chỉ tay vào "chiếc hộp biến nước biển thành nước ngọt".

Ðơn giản đến không ngờ

"Nhiều khi, kiến thức khoa học trừu trượng với những phép tính dài dằng dặc, khó hiểu lại không đem lại hiệu quả thiết thực bằng những điều quan sát từ thực tế", một kinh nghiệm mà TS Ngô Anh Quân rút ra khi tiến hành nghiên cứu. Theo đó, anh sử dụng phương pháp ngưng tụ tự nhiên, nghĩa là dùng ánh sáng mặt trời. Chỉ với một chiếc hộp bằng kính, phía trên có đặt tấm cản vật liệu trong suốt (kính hoặc nhựa trong), hơi nước sẽ bốc lên, ngưng tụ thành những giọt nước bám ở dưới tấm kính. Những hạt nước bám ở tấm kính lớn dần lên, và tới lúc nào đó sẽ tách ra, trượt xuống dưới. Ðó là nước ngọt.

Anh thẳng thắn thừa nhận: "Ðây chẳng phải là sáng kiến, phát minh gì to tát, mà dựa vào phương pháp cơ học đã được những thủy thủ Hy Lạp áp dụng từ thời cổ xưa. Ðiểm mấu chốt mà mình đưa kiến thức khoa học vào chính là tấm thu hơi nước và thiết kế độ nghiêng hợp lý để có thể tận thu nước bốc hơi".

Sản phẩm có hình dáng một chiếc hộp với kích thước 30 x 30 cm (có thể thay đổi tùy nhu cầu sử dụng). Phía trên là tấm thu nước bằng kính trong. Nhóm nghiên cứu đã tiến hành thí nghiệm kiểm chứng tại đảo Bạch Long Vĩ. Kết quả, cứ trên bề mặt 1m2 hấp thụ nhiệt, dưới nhiệt độ của ánh nắng mặt trời (hơn 30oC) trong một ngày, thiết bị có thể thu được từ tám đến 10 lít nước ngọt. Tuy nhiên, theo TS Ngô Anh Quân, thiết bị này chỉ phù hợp với khu vực vùng sâu, vùng xa, những nơi nhu cầu sử dụng nước không nhiều, nhất là với vùng đảo xa. Nếu biết chọn góc nghiêng tấm kính hợp lý sẽ thu được nhiều nước hơn.

CLB Các nhà khoa học trẻ cũng đã hoàn thành thí nghiệm "vườn rau trên biển" và tặng bộ đội Trường Sa 10 bồn rau Composite. Một nghiên cứu nữa cũng rất thiết thực là khử mùi chất thải và chuyển hóa thành phân vi sinh cũng đang được triển khai. Nếu thành công, qua từ bảy đến 10 ngày, chất thải sẽ không còn mùi, có thể được sử dụng như nguyên liệu để bón cây và thay thế đất trồng rau trên đảo.

"Hãy đón chờ nhiều sản phẩm khoa học hữu ích nữa của chúng tôi!" - TS Ngô Anh Quân hào hứng. "Gần nhất sẽ là máy phát điện chạy bằng sóng biển. Ðã có mô hình hoàn thiện rồi, chỉ chờ đưa ra đảo thí nghiệm nữa thôi. Hy vọng, có nó, những người lính đảo sẽ không phải lo lắng về chuyện mất điện nữa!". Trong ánh mắt nhà khoa học trẻ tràn trề nhiệt huyết, và một tấm lòng hướng về những người lính biển.

MINH CHÂU
Theo: