Khi trường chuẩn quốc gia... rơi chuẩn

Thứ Năm, 09/08/2012, 04:10:00
 Font Size:     |        Print
 

Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm (TP Hồ Chí Minh) rơi chuẩn vì sĩ số đông.        
Việc xây dựng hệ thống các trường chuẩn quốc gia từ lâu được xem là một trong những tiêu chí hướng đến một nền giáo dục chất lượng cao. Tuy nhiên, trong khi số lượng các trường được công nhận đạt chuẩn vẫn còn khá hạn chế, thì nhiều trường chuẩn quốc gia lại đang phải đối mặt với tình trạng "rơi chuẩn", nhất là ở các đô thị lớn, nguyên nhân chủ yếu từ áp lực di dân, dẫn tới sĩ số học sinh ngày một tăng cao.

Áp lực từ sĩ số tăng nhanh

Theo Bộ Giáo dục và Ðào tạo (GD-ÐT) cho biết, năm học 2011-2012, cả nước có thêm 600 trường được công nhận đạt chuẩn quốc gia, nâng tổng số trường đạt chuẩn lên 10.999, tức gần 27% tổng số trường học hiện có. Trong đó, cấp tiểu học có tỷ lệ trường đạt chuẩn cao nhất trong số các cấp học với 38,9% (5.912 trường), tỷ lệ trường mầm non đạt chuẩn quốc gia là 18,9% (2.454 trường).

Song, công tác giữ chuẩn trong những năm qua, ở cả hai cấp học này đều gặp nhiều khó khăn. Nếu như không khí "yên ả" thuộc về hầu khắp trường chuẩn ở các tỉnh, thì ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh lại đang chịu áp lực giữa việc lựa chọn giữ chuẩn với việc bảo đảm chỗ học cho học sinh. Theo phản ánh của nhiều thầy giáo, cô giáo ở một số trường chuẩn đã nhiều năm "rơi chuẩn", nguyên nhân chính là do gia tăng sĩ số học sinh quá nhanh so với tốc độ xây dựng và quy mô trường lớp hiện có, nên nhiều quận, huyện nội thành luôn có nguy cơ "vỡ lớp", ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục.

Tại thành phố Hà Nội, số trường chuẩn quốc gia ở bậc học mầm non đã lên tới 128/866 tổng số trường, bậc tiểu học là 319/687 trường. Nhưng thực chất, một số trường thuộc các quận nội thành như Ba Ðình, Hoàn Kiếm, Ðống Ða,... đã bị "rơi chuẩn" từ nhiều năm nay, do khó kiềm chế được sĩ số tăng nhanh. Ðiển hình như Trường tiểu học Hoàng Diệu (Ba Ðình) hiện số học sinh đã lên tới trên 1.785 với 36 lớp học mà chỉ có 31 phòng. Hiệu trưởng Tiểu học Hoàng Diệu, cô Nguyễn Thị Vân Anh cho biết: "Ðã nhiều năm nay trường không giữ chuẩn được bởi sĩ số học sinh tăng nhanh rất khó kiểm soát, hơn 50 em một lớp, số phòng học lại có hạn nên chúng tôi đã phải tăng cường dạy cả thứ bảy".

Phó Trưởng phòng Giáo dục trung học (Sở GD-ÐT Hà Nội), ông Phạm Khắc Lợi cho biết: Sở GD-ÐT Hà Nội chưa thể kiểm tra rà soát được hết các trường chuẩn, song hiện tượng "rơi chuẩn" thì khó có thể tránh được. Ðây cũng không phải là tiêu chí thi đua, nên các trường cần đặt yêu cầu bảo đảm chất lượng dạy và học cho trẻ là chính.

Còn tại TP Hồ Chí Minh, theo thống kê của Sở GD-ÐT, toàn thành phố hiện có hơn 75 trường mầm non, 40 trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia, nhưng hầu hết lại thuộc các quận vùng ven và là những trường mới được xây dựng sau này. Ðây là con số quá "khiêm tốn" nếu không muốn nói là quá thấp so với các địa phương khác trên cả nước. Ngay như quận 1 được xem là quận trung tâm, với rất nhiều điều kiện thuận lợi, nhưng nếu xét tiêu chí tỷ lệ diện tích đất/học sinh thì đến nay chưa có một trường tiểu học nào đạt chuẩn. Nếu tính một cách khắt khe hơn với một số trường ở cả những tiêu chí khác, số lượng trường chuẩn quốc gia ở bậc mầm non và tiểu học của TP Hồ Chí Minh rớt chuẩn đã đến hơn 40%.

Trường mầm non 19-5 (quận 1) đạt chuẩn quốc gia năm 2005, có quy mô chăm sóc và dạy dỗ 650 học sinh. Ðến thời điểm này, số học sinh của trường đã gần 1.100 cháu, trong khi trường chỉ có 18 lớp, vì vậy trung bình mỗi lớp sĩ số lên tới từ 51 đến 53 cháu. Ðặc biệt nhiều khối lớp (chồi, lá), số học sinh lên tới 60 học sinh/lớp. Trước áp lực gia tăng trẻ quá nhanh và nhiệm vụ phải bảo đảm trẻ em đến tuổi được đến trường, ban giám hiệu nhà trường đã tận dụng tất cả các phòng để các cháu có chỗ học. Song, do trường không còn quỹ đất để cơi nới, xây dựng thêm phòng học nên tình trạng quá tải vẫn không thể giải quyết. Hiệu trưởng Trường mầm non 19-5, cô Trần Thị Thu Hằng cho biết: "Chúng tôi luôn thống nhất quan điểm là giữ vững chất lượng giáo dục và giải quyết nhu cầu đến trường của trẻ nhỏ. Không phải vì danh hiệu trường chuẩn mà đẩy trẻ em qua quận, huyện khác".

Chờ giải pháp...

Nhận ra vấn đề đang phải đối mặt, nhưng từ các hiệu trưởng cho đến cán bộ quản lý ngành giáo dục vẫn không thể đưa ra một giải pháp tháo gỡ cụ thể nào. Những trường nằm tại khu vực trung tâm gần như đã không thể mở rộng thêm để giãn học sinh. Ðiều đó dẫn đến một thực tế, số lượng trường đạt chuẩn mức độ II sẽ không thể theo kế hoạch. Bởi theo quy định, khi công nhận trường đạt chuẩn quốc gia mức I thì sau năm năm, các trường đánh giá lại, lập hồ sơ trình các cấp có thẩm quyền để công nhận mức II. Tuy nhiên, ngay khi tiêu chí đạt chuẩn mức độ I nhiều trường đã không thể giữ nổi, thì cũng chẳng mặn mà gì với kế hoạch xin công nhận đạt chuẩn mức độ II.

Góp ý cho giải pháp tháo gỡ, PGS Văn Như Cương nêu rõ: "Cả hai thành phố cần khẩn trương dành các quỹ đất sạch để xây mới các trường học nhằm đáp ứng cho việc gia tăng cơ học dân số hằng năm. Bên cạnh đó cần có biện pháp khắc phục hiệu quả những tiêu cực như chạy trường, chạy lớp, dẫn tới tình trạng học trái tuyến".

Thực tế trên cũng được ông Lê Ngọc Ðiệp, Trưởng phòng Giáo dục tiểu học (Sở GD-ÐT TP Hồ Chí Minh) thẳng thắn nhìn nhận, trong điều kiện thực tế hiện nay, để có nhiều trường đạt chuẩn mức độ II là cực khó. Muốn giữ vững danh hiệu chuẩn quốc gia cho các trường đã đạt, biện pháp thiết thực nhất không cách nào khác là xây dựng thêm trường học. Mục tiêu trước mắt là không để trẻ em nào trong độ tuổi đi học lại không được đến trường, còn danh hiệu trường chuẩn quốc gia thì Sở và các trường luôn phấn đấu nhưng không nhất thiết chạy theo số lượng hoặc giữ danh hiệu để rồi khiến các em không được đi học.

Mới đây, tại kỳ họp thứ tư HÐND TP Hà Nội cũng đã thông qua Quy hoạch mạng lưới trường học trên địa bàn thành phố đến năm 2020 và tầm nhìn 2030. Theo đó, thành phố sẽ ưu tiên dành quỹ đất xây dựng trường học, giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu trường, thiếu lớp mầm non và phổ thông. Ðây là một tín hiệu đáng mừng, nhưng quan trọng hơn cả, xã hội vẫn đang chờ đợi những hành động cụ thể và hiệu quả.

* Theo quy định của Bộ GD-ÐT, tiêu chí quan trọng nhất để xét các trường đạt chuẩn quốc gia là bảo đảm số học sinh trong lớp không quá 35, không quá 30 lớp/trường (đối với bậc tiểu học) và 15 lớp/trường (đối với bậc mầm non). Diện tích đất bình quân cho một học sinh không dưới 6m2 ở khu vực nội thành và 10m2 khu vực ngoại thành.

HỒNG THIỆN - ANH TÚ
Theo: