Rào cản trên lối thoát

Thứ Sáu, 30/11/2018, 17:02:49
 Font Size:     |        Print

Vừa kịp thở phào nhẹ nhõm với việc đạt được một thỏa thuận sơ bộ mà Liên hiệp châu Âu (EU) tỏ ý tán đồng, Thủ tướng Anh T.Mây (Theresa May) đã lập tức vấp phải những làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ nội bộ chính trường. Và không chỉ vậy, bên kia Ðại Tây Dương, đồng minh hùng mạnh của họ - nước Mỹ - cũng đã lên tiếng.

Đó thật sự là một lời cảnh báo gay gắt, thậm chí mang hàm ý đe dọa, khi đương kim Tổng thống Mỹ Ð.Trăm (Donald Trump) nhận xét: Thỏa thuận sơ bộ về việc đưa nước Anh rời khỏi Liên hiệp châu Âu (hay còn gọi là Brexit) có quá nhiều lợi ích nghiêng về phía EU, và nước Mỹ sẽ phải đánh giá thật nghiêm túc về khả năng tự quyết các vấn đề thương mại của nước Anh. Bởi vì, nhìn vào bản thỏa thuận sơ bộ này, Anh có khả năng sẽ không thể thực hiện các thỏa thuận thương mại độc lập của mình với Mỹ, và đó là điều không ổn, một "điểm trừ rất lớn".

Thực ra, cũng như Tổng thống Mỹ, rất nhiều nghị sĩ Anh tuyên bố rằng họ sẽ phản đối đến cùng các điều khoản mới được đưa ra và ký kết ngày 25-11. Theo đó, Anh sẽ ở lại Liên minh thuế quan EU, trong khi vùng Bắc Ai-len (Ireland) sẽ tiếp tục được duy trì trong thị trường chung châu Âu cho tới khi đàm phán về thỏa thuận thương mại tương lai chính thức hoàn tất.

Những điều khoản đó bị phe đối lập nghị trường Anh đánh giá rằng, có khả năng khiến nước Anh "mắc kẹt mãi mãi" trong các quy định về thị trường của EU, mà không thể tách ra trọn vẹn như mong muốn ban đầu.

Thủ tướng Anh T.Mây đã phải nhân nhượng quá nhiều trước sự cứng rắn của phái đoàn đàm phán EU, kể cả khoản "phí chia tay" trị giá khoảng 39 tỷ bảng mà Anh sẽ phải thanh toán, cùng việc duy trì biên giới mở giữa Bắc Ai-len (thuộc Vương quốc liên hiệp Anh) và Cộng hòa Ai-len (thuộc EU). Bà không còn nhiều thời gian nữa, và bà cũng phải chịu những áp lực nặng nề, trong việc tìm kiếm một lối thoát cho tình trạng "mắc kẹt" của quá trình đàm phán đã kéo dài 17 tháng qua.

Song, như thực tế đã và đang chứng minh, khi thiết lập được những "điểm thỏa hiệp" để thúc đẩy lộ trình này, bà cũng vẫn không thể làm hài lòng những người phản đối mình. Ðiểm mấu chốt ở đây vẫn là việc nước Anh chưa bao giờ thật sự đồng thuận về Brexit.

Không chỉ vậy, việc khiến nước Mỹ cảm thấy phải lo ngại về lợi ích của mình cũng là một thách thức rất lớn. Sau Brexit, Luân Ðôn không giấu giếm ý định hướng tới các mối quan hệ thương mại rộng mở và tự quyết. Ðương nhiên, ở bối cảnh đó, việc trao đổi thương mại với Mỹ - cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới – có vai trò quyết định. Nhưng bây giờ, thực tế đang cho thấy không dễ gì có được cơ hội như mong muốn.

Tổng thống Mỹ Ð.Trăm hy vọng Thủ tướng Anh T.Mây sẽ "tháo gỡ được vấn đề này". Nhưng, người đứng đầu Chính phủ Anh có thể làm điều đó như thế nào?

Ngày 29-3-2019, theo kế hoạch, Brexit sẽ chính thức diễn ra. Song, trước đó, ngay sắp tới thôi, ngày 11-12, thỏa thuận sơ bộ ký với EU sẽ phải được Quốc hội Anh bỏ phiếu thông qua. Nếu không, mọi chuyện sẽ trở lại vạch xuất phát.

Nghĩa là, ở kỳ họp Quốc hội ấy, bà T.Mây sẽ phải thuyết phục được những ý kiến đối lập đồng tình với dự thảo của mình - điều gần như là "nhiệm vụ bất khả thi". Song song, bà cũng phải thuyết phục được nước Mỹ về tính độc lập của nền kinh tế Anh "hậu Brexit", bằng những cam kết, công khai hoặc bí mật. Nhưng, những cam kết này lại phải được bảo đảm rằng sẽ không xung đột với những điều khoản mà EU đã "gật đầu".

Những rào cản quá khắc nghiệt, trong bối cảnh Chính phủ Anh của bà khó khăn lắm mới tìm thấy được một lối thoát. Cánh cửa mới chỉ vừa kịp hé mở, đã có những trận gió sẵn sàng đóng sầm nó lại…

Ðông Phong