Hòa bình trong tầm mắt

Thứ Sáu, 21/12/2018, 15:47:32
 Font Size:     |        Print

Những tia hy vọng đích thực đã bắt đầu lóe lên ở phía chân trời. Có lẽ chưa bao giờ, tiến trình tìm kiếm hòa bình cho Xy-ri (Syria) lại đến gần với hiện thực như vậy, khi kế hoạch thành lập Ủy ban Hiến pháp mới của quốc gia đã chìm trong binh lửa suốt bảy năm qua ấy nhận được nhiều phản ứng tích cực đến thế.

Ủy ban Hiến pháp ấy sẽ được triệu tập đầu năm 2019, theo tuyên bố chung của Bộ trưởng Ngoại giao các nước Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và I-ran (Iran) cùng Đặc phái viên Liên hợp quốc (LHQ) về Xy-ri X.Đơ Mi-xtu-ra (Staffan De Mistura), ngày 18-12. Ủy ban này sẽ được vận hành “theo hướng thỏa hiệp và mang tính xây dựng”, và việc thành lập nó sẽ do LHQ đảm nhiệm, chứ không phụ thuộc vào bất cứ quốc gia nào.

Dự kiến, Ủy ban Hiến pháp Xy-ri sẽ bao gồm 150 thành viên, chia đều thành ba nhóm: do chính phủ lựa chọn, do phe đối lập lựa chọn, và do đặc phái viên LHQ về Xy-ri lựa chọn. Những thành viên này sẽ tập trung xây dựng các nội dung chủ chốt như: Quyền lực của tổng thống, cách thức tổ chức bầu cử và sự phân chia quyền lực.

Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ là viên gạch đầu tiên trên hành trình tái thiết Xy-ri, khôi phục sức sống cho đất nước ấy để sẵn sàng đưa những người vượt biển tị nạn trở về quê hương.

Mới chỉ một ngày trước đó thôi, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ R.T.Éc-đô-gan (Rêcp Tayipp Erdogan) còn tuyên bố: Thổ Nhĩ Kỳ có thể mở một chiến dịch quân sự mới tại Xy-ri “vào bất cứ lúc nào”.

Nhưng, cũng trong ngày 17-12, từ bên kia Đại Tây Dương, đại diện đặc biệt về Xy-ri, ông G.Gie-phrây (James Jeffrey) hé lộ: nước Mỹ sẽ thay đổi quan điểm chủ đạo xuyên suốt của mình những năm qua, nghĩa là đương kim Tổng thống Xy-ri B.An Át-xát (Bashar Al Assad) không nhất thiết phải bị loại bỏ khỏi tương lai chính trị của quốc gia ấy nữa.

Vấn đề là, vẫn có những thách thức ngấm ngầm được đặt ra, kể cả khi mọi chuyện có vẻ như đã đi vào quỹ đạo tích cực.

Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ, bên cạnh việc nhấn mạnh rằng đất nước của mình “để ngỏ cánh cửa cuối cùng cho các cơ hội tìm kiếm giải pháp chính trị cho vấn đề về Xy-ri”, vẫn duy trì quyết tâm chống lại các lực lượng nổi dậy người Cuốc (Kurd) đóng quân trên lãnh thổ Xy-ri, bao gồm đảng Công nhân người Cuốc (PKK) và Các đơn vị bảo vệ nhân dân người Cuốc (YPG).

Trong khi đó, Oa-sinh-tơn (Washington) cũng khẳng định: “Chúng tôi muốn chứng kiến một chính quyền có sự thay đổi về bản chất chứ không phải thay đổi chế độ - chúng tôi không tìm cách loại bỏ Tổng thống Xy-ri An Át-xát”. Điều này có nghĩa là gì? Là khi theo ước tính, Xy-ri cần khoảng từ 300 đến 400 tỷ USD để tái thiết đất nước, thì Mỹ và các cường quốc phương Tây cũng như các định chế tài chính - tiền tệ quốc tế sẽ không sẵn lòng tài trợ cho tiến trình đó, nếu không “nhận được vài dấu hiệu cho thấy rằng chính phủ Đa-mát (Damascus) sẵn sàng thỏa hiệp”.

Ngoài ra, Mỹ cũng kêu gọi trục xuất các lực lượng binh sĩ I-ran khỏi Xy-ri. Đồng thời, các cáo buộc ban đầu dành cho Đa-mát vẫn được giữ nguyên một cách tinh tế, với lời kết luận của đại diện đặc biệt G.Gie-phrây: “Mỹ muốn thấy một Xy-ri không phát động các cuộc tiến công bằng vũ khí hóa học, và không tra tấn các công dân của mình”.

NHỮNG lời cảnh báo đó cho thấy rằng khoảng cách từ việc thành lập được một Ủy ban Hiến pháp đến khung cảnh thanh bình đích thực tại Xy-ri xa đến thế nào. Vẫn còn tồn tại quá nhiều khúc mắc có thể trở thành cái cớ để mọi chuyện trắc trở hoặc đổ vỡ, nhất là khi mức độ tin tưởng lẫn nhau giữa các phía là rất hạn chế, trong cuộc xung đột đã trở thành bàn cờ tranh giành ảnh hưởng quốc tế khá lâu này.

Hòa bình trong tầm mắt, nhưng thực ra, hòa bình vẫn còn ở tận chân trời. Nhìn thấy nó và chạm vào nó là hai việc hoàn toàn khác nhau.

VÕ HOÀNG