Đừng chờ không khí “tự cải thiện”

Thứ Sáu, 20/12/2019, 17:55:35
 Font Size:     |        Print
 

Phát thải từ các phương tiện giao thông được xem là một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn. Ảnh: CHANGE cung cấp

Tình trạng ô nhiễm không khí liên tục ở mức nguy hại, kéo dài trong nhiều ngày qua tại Hà Nội và nhiều địa phương khu vực miền bắc đang gây lo ngại lớn trong cộng đồng. Điều đáng nói là, cơ quan chức năng, các cấp chính quyền đã tỏ ra chậm trễ trong ứng phó và thiếu hành động mang tính cấp bách trước tình trạng môi trường nguy hiểm, gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe của hàng chục triệu người dân.

Theo dự báo, từ nay đến tháng 3-2020, Thủ đô Hà Nội và các tỉnh phía bắc nước ta sẽ còn chịu nhiều đợt ô nhiễm không khí nghiêm trọng khi hiện tượng nghịch nhiệt tiếp tục. Vấn đề mà người dân trông đợi hiện nay là giải pháp tổng thể và hành động quyết liệt như thế nào từ phía chính quyền, cơ quan chức năng, thay vì chỉ cảnh báo rồi khuyến cáo người dân tự phòng vệ, hay trông chờ chất lượng không khí tự cải thiện.

Nhiều ý kiến chuyên gia đánh giá, đợt ô nhiễm không khí vừa qua cho thấy những cảnh báo của cấp chính quyền đưa ra có phần chậm trễ, trong khi chưa có những hành động giải quyết mang tính cấp bách. Một khi khuyến cáo không được đưa ra kịp thời thì rất khó để giúp người dân phòng tránh hiệu quả.

TS Hoàng Dương Tùng - Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, nêu quan điểm, khi xảy ra ô nhiễm nghiêm trọng thì trách nhiệm đầu tiên là của Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) phải công bố kịp thời về chất lượng không khí từng ngày, thậm chí dự báo diễn biến chất lượng không khí những ngày tới để người dân, địa phương chủ động sớm trong ứng phó. Tiếp đến là trách nhiệm của Bộ Y tế trong việc khuyến cáo các biện pháp giảm tác động từ ô nhiễm không khí tới sức khỏe, đặc biệt là những đối tượng nhạy cảm, như người già, trẻ em cần làm gì để giảm bớt bệnh lý về đường hô hấp. Phía Bộ Giáo dục và Đào tạo cần có sẵn phương án khi ô nhiễm không khí tới mức nào thì ban bố tình trạng các trường học cho học sinh nghỉ học.

Và quan trọng hơn cả là hành động của chính quyền, để người dân ghi nhận chính quyền đang có những hành động, thực thi các giải pháp kịp thời để giảm tác động xấu tới đời sống, sức khỏe của người dân. Hành động kịp thời đó có thể là thực hiện việc phun, rửa đường phố nhằm giảm bớt lượng bụi bẩn phát tán trong môi trường sống. Thực hiện cao điểm kiểm tra các công trình xây dựng, các điểm phá dỡ công trình, sẵn sàng dừng thi công những nơi không đáp ứng quy định về ngăn bụi. Kiểm tra bất thường các điểm quan trắc có chất lượng xấu đột biến, ngăn chặn kịp thời tình trạng đốt rác khiến chất lượng không khí xấu cục bộ. Kiểm soát chặt chẽ nguồn thải từ các làng nghề tái chế. Cần thiết thì có thể ban bố khuyến cáo đặc biệt, ngừng đun bếp than tổ ong, ngừng đốt rơm rạ... Khi những đợt ô nhiễm không khí xảy ra với tần suất dày hơn về số đợt, dài hơn về số ngày, mức độ ô nhiễm nghiêm trọng hơn về cấp độ, cần thúc đẩy các giải pháp kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm theo đúng tính chất cấp bách, khẩn cấp.

Về lâu dài, cần có các giải pháp tổng thể liên quan đến giao thông, xây dựng, dân sinh và các hoạt động công nghiệp, triển khai mạnh mẽ hơn nữa. Như cần kiểm soát ô nhiễm do xe cơ giới, kiểm soát ô nhiễm do nguyên liệu hóa thạch như than đá, kiểm soát các ngành công nghiệp gây ô nhiễm, kiểm soát ô nhiễm khói bụi, phục hồi các hệ sinh thái bị ô nhiễm, và ứng dụng các công nghệ mới vào bảo vệ môi trường, cũng như mở rộng giao thông công cộng và áp đặt tiêu chuẩn khí thải phương tiện nghiêm ngặt hơn.

Được biết, Bộ TN&MT đang phối hợp các cơ quan chức năng xác định nguyên nhân và đưa ra biện pháp nhằm kiểm soát chất lượng môi trường không khí tại các thành phố lớn sau đợt ô nhiễm không khí nặng nề thời gian qua. Hy vọng, động thái này sẽ sớm đưa đến những thông tin đầy đủ về nguyên nhân cũng như giải pháp nhằm cải thiện chất lượng không khí cả trước mắt và lâu dài.

HIẾU DÂN