Dưới một chiếc ô cũ

Thứ Sáu, 21/02/2020, 16:36:35
 Font Size:     |        Print

Nhờ có vũ khí hạt nhân của Mỹ và Anh, châu Âu đã, đang và vẫn sẽ được bảo vệ dưới một “chiếc ô hạt nhân” hiệu quả và lâu dài - đó là lời khẳng định của Tổng Thư ký khối Hiệp ước Bắc Ðại Tây Dương (NATO) G.Xtôn-ten-béc (Jens Stoltenberg). Ðiều đáng nói là quan điểm này được sử dụng như câu trả lời để phản bác đề nghị mở cuộc đối thoại chiến lược về vai trò vũ khí hạt nhân của nước Pháp - đoạn tiếp nối của một mâu thuẫn đã xuất hiện từ lâu.

Nước Anh đã chính thức “dứt áo” với Brexit, và Pháp trở thành cường quốc hạt nhân duy nhất còn lại trong Liên hiệp châu Âu (EU).

Có lẽ, bối cảnh đó khiến đương kim Tổng thống Pháp E.Ma-crông (Emmanuel Macron) cảm thấy cần phải khơi lại câu chuyện xoay quanh tính “tự chủ chiến lược” về an ninh - quốc phòng của châu Âu một lần nữa, điều có nghĩa là các quốc gia thành viên EU cần phải giảm bớt sự phụ thuộc vào sức mạnh quân sự của NATO và Mỹ.

Và bên cạnh đó, cũng chính bối cảnh này khiến cho câu trả lời từ NATO, rằng 28 quốc gia thành viên của khối đã và đang sở hữu các phương tiện răn đe bằng vũ khí hạt nhân - điều không chỉ là cam kết mà đã trở thành hiện thực suốt nhiều thập niên qua, lại càng khó có thể giải quyết triệt để những mâu thuẫn trong quan điểm của hai phía.

Cả nước Pháp lẫn nước Ðức - trái tim kinh tế của EU - đều đang rất không thoải mái với hiện trạng “được bảo hộ”, như cách mô tả của ông Xtôn-ten-béc.

Cũng mới đây thôi, đúng ngày lễ Tình yêu (14-2), tại Hội nghị An ninh Muy-ních (Munich) - một hội nghị quan trọng và có sự tham dự của đông đảo đại diện các cường quốc, Tổng thống Ðức Ph.O.Xten-mai-ơ (Frank Walter Steinmeier) cho rằng thế giới mỗi năm lại càng rời xa mục tiêu tạo ra một thế giới hòa bình hơn thông qua hợp tác quốc tế. Ông cảnh báo rằng chiến lược “Nước Mỹ trên hết” của đương kim Tổng thống Mỹ Ð.Trăm (Donald Trump) làm gia tăng bất ổn, và làm đảo lộn trật tự thế giới. Ông chỉ trích việc Mỹ - “đối tác gần gũi nhất” của châu Âu - đã rút khỏi các hiệp ước đa phương trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa các cường quốc quân sự. Và bởi vậy, theo ông, châu Âu cần tăng cường kiểm soát an ninh của chính mình.

Quan điểm đó gần như trùng khớp với quan điểm của Pa-ri (Paris), qua đó bộc lộ tương đối rõ ràng tư tưởng trên thượng tầng chính trị châu Âu. EU, đã đến lúc, cảm thấy quá chật chội dưới một chiếc ô cũ.

Thật ra, câu chuyện này không mới đối với giới quan sát quốc tế. Ðó chỉ là những vết rạn mới tiếp tục nảy sinh trong lòng một khe nứt cũ, đã bắt đầu xuất hiện kể từ khi ông chủ Nhà trắng hiện tại đắc cử. Tổng thống Mỹ Ð.Trăm, kể từ đầu nhiệm kỳ, đã không ít lần khiến các đồng minh châu Âu truyền thống mếch lòng, khi chỉ trích họ là đã đóng góp quá ít vào nhiệm vụ bảo vệ quốc phòng chung. Ðáp lại, ý tưởng về một “quân đội châu Âu” độc lập với NATO cũng đã được trục Pháp - Ðức đề cập nghiêm túc.

Bây giờ, khi Brexit đã diễn ra, chuyện “an ninh của châu Âu đã được bảo vệ bởi vũ khí hạt nhân Mỹ và Anh”, có lẽ, lại càng trở nên khó chấp nhận. Nhưng không chỉ vậy. Trong tình hình hiện tại, để EU vẫn còn là một trung tâm quyền lực hàng đầu trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu, nước Pháp cũng như nước Ðức có nhu cầu tự thân là không ngừng nâng cao vị thế của riêng mình.

“Chúng ta cần một châu Âu có chủ quyền. Nếu chúng ta muốn bảo vệ công dân của mình, thì chúng ta cần phải nhìn vào khía cạnh đó” - Tổng thống Pháp nhấn mạnh. Ðồng vọng với ông, Bộ trưởng Ngoại giao Ðức H.Ma-át (Heilko Maas) kêu gọi nước Ðức và EU can dự mạnh mẽ hơn vào các cuộc xung đột quốc tế, khi nước Mỹ đang rút dần khỏi các điểm nóng. Và theo ông, đó chính là nhiệm vụ kiến tạo chính sách đối ngoại mới của EU trong thế kỷ 21.

NATO sẽ khó có thể chấm dứt hoàn toàn những ý tưởng “độc lập” này của EU, theo cách mà họ muốn. Khi đầy trời là giông bão ngoài kia…

ÐÔNG PHONG