Hoạt động Đoàn cơ sở trước áp lực đổi mới

Thứ Sáu, 24/03/2017, 03:42:17
 Font Size:     |        Print
 

Hội tụ sức trẻ đóng góp vào sự nghiệp phát triển của đất nước.         Ảnh: DUY LINH

Lực lượng đoàn viên, thanh niên (TN) hiện nay chiếm đến 25,6% dân số cả nước. Đã có nhiều hoạt động của tổ chức Đoàn ghi dấu ấn đậm nét trong quá trình phát triển của toàn xã hội. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, việc nâng cao chất lượng Tổ chức cơ sở Đoàn (TCCSĐ) đang được đặt ra cấp bách.

Đòi hỏi từ thực tế

Hiện nay lực lượng đoàn viên, thanh niên trên cả nước lên đến con số 23.731.482 người. Đây là lực lượng đông đảo, chủ lực trong xã hội để các phong trào, hoạt động của Đoàn như phong trào TN tình nguyện, các hoạt động vì an sinh xã hội, TN tham gia xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh,... ghi dấu đậm nét đối với cộng đồng.

Tuy nhiên, công tác Đoàn hiện đứng trước nhiều khó khăn thách thức. Trước tiên, đó là sự tác động ngày càng mạnh mẽ từ mặt trái của nở rộ thông tin truyền thông và của nền kinh tế thị trường đã dẫn đến những tiêu cực trong xã hội, tệ nạn xã hội có ảnh hưởng đến tư tưởng, tâm lý của một bộ phận TN. Đáng nói, vẫn còn một bộ phận TN chưa có chí hướng rõ ràng, lười lao động, lười học tập, ngại khó, ngại khổ, chưa làm tròn trách nhiệm và nghĩa vụ của mình ở gia đình, địa phương, đơn vị; không có ý chí vươn lên làm giàu cho bản thân và xã hội, có những TN có biểu hiện giảm sút niềm tin, bản lĩnh non kém, dễ bị lôi kéo, kích động tham gia vào các hoạt động vi phạm pháp luật. Năm qua, có 14.964 TN chậm tiến được các cơ sở đoàn giáo dục, giúp đỡ trở nên tiến bộ.

Một thách thức nữa đến từ chính việc chậm đổi mới nội dung, phương thức giáo dục của Đoàn ở cơ sở nhiều nơi do đó chưa đủ sức thu hút và tác động sâu sắc đến đông đảo đoàn viên TN. Việc tổ chức các phong trào hành động tuy diễn ra đều khắp nhưng vẫn có những nơi cách thức tổ chức yếu, còn mang tính hình thức, thiếu tính bền vững, chưa hiệu quả. Một số phong trào thi đua trong các đối tượng TN triển khai chưa đạt hiệu quả rộng khắp, việc triển khai chiến dịch tình nguyện “Hoa phượng đỏ”, “Kỳ nghỉ hồng”, “Hành quân xanh” trong Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè mới dừng lại ở cấp tỉnh và hoạt động theo thời điểm, chưa được chú trọng tổ chức thường xuyên, tính lan tỏa còn thấp. Việc thành lập câu lạc bộ TN làm kinh tế, tổ hợp tác, hợp tác xã của TN còn lúng túng và chậm. Trong khi đó thì, tỷ lệ tập hợp TN ở một số nơi còn chưa cao, có những hoạt động chỉ đến được với TN tích cực, chưa đến được rộng khắp các đối tượng TN. Trong công tác cán bộ, nhiều nơi còn thiếu nguồn cán bộ có chất lượng; đội ngũ cán bộ đoàn nhất là cán bộ đoàn cơ sở và cán bộ chi đoàn còn hạn chế về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng công tác; chất lượng cán bộ đoàn ở khu vực dân tộc thiểu số, tôn giáo, vùng sâu, vùng xa còn thấp, còn tình trạng cán bộ làm việc chỉ dựa vào kinh nghiệm, một bộ phận cán bộ cơ sở năng lực hạn chế, chưa thể hiện vai trò thủ lĩnh trong TN… Có thể nói, những khó khăn thách thức nêu trên đang là rào cản gây ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của TCCSĐ và công tác Đoàn.

Đa dạng hóa hoạt động giáo dục Đoàn

Để củng cố, nâng cao chất lượng TCCSĐ trong tình hình hiện nay, trước hết các cấp bộ đoàn, nhất là TCCSĐ cần nghiên cứu đổi mới nội dung giáo dục của Đoàn theo hướng đa dạng các nội dung nhằm phù hợp với lứa tuổi, nhận thức, đặc điểm, điều kiện học tập, lao động của đoàn viên TN. Các hoạt động giáo dục của tổ chức Đoàn phải phù hợp với nhu cầu, tâm lý của đoàn viên TN, đặc biệt là ở Chi đoàn; tập trung thực hiện hiệu quả Cuộc vận động xây dựng các giá trị mẫu hình TN của mỗi địa phương, đơn vị, xem đây là nội dung nền tảng để thực hiện công tác giáo dục, góp phần hình thành mẫu hình TN trong giai đoạn mới; bám sát nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội của từng địa phương, đơn vị. Kết hợp chặt chẽ các vấn đề thời sự, các sự kiện và định hướng, dự báo các hiện tượng, trào lưu của giới trẻ trong đời sống xã hội với những nội dung giáo dục về lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh, thiếu nhi để nội dung giàu tính thực tiễn, sinh động, thiết thực và thuyết phục.

Bên cạnh đó, cần nghiên cứu đổi mới phương thức giáo dục theo hướng đa dạng hóa các hình thức giáo dục, như thông qua các phong trào hành động cách mạng, thường xuyên đúc kết thực tiễn để điều chỉnh các nội dung và cách thức tổ chức các hoạt động cho phù hợp với tình hình TN trong từng thời kỳ, từng giai đoạn; giáo dục thông qua việc nêu gương của cán bộ Đoàn, Hội, mời các cá nhân có uy tín, có sức ảnh hưởng tích cực trong cộng đồng tham gia các hoạt động của tổ chức Đoàn, qua đó phát hiện, giới thiệu, tôn vinh, nhân rộng các điển hình tiên tiến đã được tuyên dương trong các giải thưởng, danh hiệu.

Trong năm 2016 có 61/67 Đoàn cấp tỉnh, 259/1.505 Đoàn cấp huyện sử dụng mạng xã hội để tuyên truyền, giáo dục, đoàn kết, tập hợp đoàn viên, TN, tuy nhiên chưa đạt như chỉ tiêu đề ra. Do đó ngoài sử dụng internet, mạng xã hội còn cần nắm bắt tình hình, đoàn kết, tập hợp, vận động, giáo dục TN và có những hình thức tuyên truyền trực quan, tuyên truyền miệng, tuyên truyền trên hệ thống báo chí, xuất bản, các trang tin điện tử, bản tin và các phương tiện truyền thông hiện đại và giáo dục thông qua hoạt động của các thiết chế văn hóa của Đoàn.

Để phong trào trở nên thực chất, cần thiết

Đối với chi đoàn, cần hướng dẫn xác định nhiệm vụ chính của chi đoàn phải phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nhiệm vụ địa phương, đơn vị trong từng giai đoạn. Đoàn cấp tỉnh và cấp huyện tăng cường chỉ đạo đoàn cơ sở tích cực tham mưu, phối hợp với cấp ủy ở cơ sở chỉ đạo công tác TN, phối hợp với các chi bộ có cơ chế giao ban, làm việc định kỳ với chi đoàn, nhất là chi đoàn tại thôn, xóm, ấp, khu dân cư, tổ dân phố. Nâng cao chất lượng hoạt động của chi đoàn theo hướng tăng cường sinh hoạt theo chủ đề, chủ điểm gắn với các sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, hoặc sự kiện kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương, đơn vị, sự kiện có ý nghĩa đối với thanh thiếu nhi hoặc đối với các thành viên trong tập thể, qua đó gắn kết các thành viên thành một tập thể vững mạnh. Nhưng cần tiến hành một cách sáng tạo, thuyết phục.

Với công tác phong trào, nên tiếp tục triển khai hiệu quả các “phong trào nhánh” theo hướng đa dạng tại cơ sở. Hiện nay cả nước có 7.333 câu lạc bộ TN làm kinh tế hoặc tổ hợp tác, hợp tác xã TN, gồm 4.696 câu lạc bộ TN phát triển kinh tế; 286 hợp tác xã TN theo Luật Hợp tác xã năm 2012; 2.351 tổ hợp tác TN. Nên tăng cường định hướng cho các cấp bộ đoàn, đoàn viên TN đăng ký đảm nhận thực hiện các công trình, phần việc TN góp phần tham gia phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, đơn vị, đồng thời tiếp tục chỉ đạo triển khai phong trào phù hợp theo mỗi khối đối tượng TN để trong mỗi khối đối tượng TN đều có những phong trào mang tính điển hình. Song song với yếu tố phong trào cần hướng tới tính thiết thực và hiệu quả hơn để tạo nên sự bền vững. Có như vậy các hoạt động của Đoàn mới thực sự “sống” trong lòng thanh niên và xã hội.

Có thể khẳng định, việc củng cố, nâng cao chất lượng TCCSĐ là nhiệm vụ quan trọng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong mọi giai đoạn phát triển. Nhiệm vụ này đòi hỏi sự cộng hưởng của nhiều yếu tố và sự quyết liệt trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện của các cấp bộ đoàn, trong đó có sự tham gia hưởng ứng, chung tay xây dựng tổ chức của mỗi đoàn viên thanh niên, sự đồng tình, ủng hộ của cả hệ thống chính trị.

Theo báo cáo của BCH T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, năm 2016 cả nước có 962.008 đoàn viên mới được kết nạp (năm 2015 kết nạp 1.006.888 đoàn viên mới), có 557 tổ chức cơ sở Đoàn trong doanh nghiệp ngoài nhà nước được thành lập mới (năm 2015 là 565 đơn vị được thành lập mới).

HOÀNG VĂN HÒA