Thập niên mới, sức mạnh và tầm vóc mới

Thứ Bảy, 08/02/2020, 11:19:59
 Font Size:     |        Print
 

Cảng Cát Lái mùa xuân 2020 (TP Hồ Chí Minh). Ảnh: Tiến Lực (TTXVN)

Sớm xuân nay cảm nhận “thời gian qua kẽ tay”, mây nước cỏ cây đã hồng hào gương mặt. Một mùa xuân trong nghìn mùa xuân náo nức và bình yên. Ấy là nhìn vào chiều sâu trong đời sống kinh tế, chính trị đất nước chứ không chỉ nhìn ở sự chuyển động theo quy luật của đất trời. Chuẩn bị cho số “ra giêng”, chúng tôi có niềm hứng khởi, có sự thôi thúc từ con số 20. Là vì bỗng nhớ đến mùa xuân năm 2000 viết bài “Lời chia tay thế kỷ” đăng trên Báo Nhân Dân số Tết. Hai mươi năm như một giấc mơ.

Thật không thể nào hình dung nổi những thay đổi đến chóng mặt trước những sự kiện chính trị, khoa học kỹ thuật, văn hóa, ngoại giao trong hai thập niên qua. Mới ngày nào cánh cửa thiên niên kỷ thứ hai bật mở, dân số thế giới 6,5 tỷ người, nay đã 7,7 tỷ người. Dân số Việt Nam từ 78 triệu, nay là gần 98 triệu, trung bình mỗi năm tăng một triệu người. Thử tính một cách cơ học đã thấy những ông chủ của Trái đất lớn lên mạnh mẽ như thế nào! Nhưng cái đáng nói hơn là trí tuệ con người đã vượt lên một tầm vóc mới. Tầm vóc ấy được đánh giá bởi nhiều tiêu chí, nhưng dễ thấy là nhân loại đã đi từ cuộc cách mạng công nghệ với sự phát triển mạnh mẽ của in-tơ-nét những năm đầu thế kỷ 21 đến cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư khi thế giới tiến vào “khoảng giữa” thế kỷ này. Giờ đây, đi đâu về đâu cũng nghe nhắc đến cách mạng công nghiệp 4.0, cuộc cách mạng mở ra nhiều cơ hội, đồng thời cũng đặt ra không ít thách thức đối với mỗi quốc gia.


Thế giới cũng bao phen rung chuyển. Một quốc gia nào đó toan biến mình thành một “thành phố trên đỉnh đồi” để ai cũng phải ngước nhìn, là điều đi ngược văn minh nhân loại. Những ngày cuối năm 2019, tại cuộc họp báo lớn lần thứ 15 trong những năm đầu thế kỷ này, Tổng thống Nga V.Pu-tin nói trước gần 2.000 nhà báo trong nước và quốc tế rằng: “Sự phát triển kinh tế toàn cầu đã dẫn tới sự xuất hiện của trật tự thế giới đa cực”. Và: “Một thế giới đa cực là kết quả của các mối quan hệ kinh tế”. Như thế, quan điểm thế giới đơn cực của phương Tây sau Chiến tranh Lạnh đã hết thời. Điều này, với tầm nhìn xa, sự phân tích khách quan, khoa học, Đảng ta đã nhận định trong Báo cáo Chính trị từ Đại hội lần thứ XII: “Cục diện thế giới theo xu hướng đa cực, đa trung tâm diễn ra nhanh hơn”.

Không chỉ có chính trị, kinh tế, khoa học - công nghệ, văn học - nghệ thuật cũng có những thay đổi đáng kinh ngạc cả về nội dung và hình thức. Năm 2019, lần đầu một nhóm nghiên cứu quốc tế đã chụp được hình ảnh của hố đen vũ trụ. Nhóm các nhà khoa học có tên Event Horizon, từ nhiều nơi trên thế giới, đã công bố bức ảnh hố đen ở trung tâm thiên hà M87. Thành tựu chói sáng này phá vỡ sự hiểu biết từ trước đến nay của con người về vũ trụ. Một trào lưu mới, một hiện tượng mới thường được đánh giá không giống nhau, nhưng về cơ bản là khuyến khích sự làm mới, sự sáng tạo, khác biệt và độc đáo. Một thí dụ: Cuốn tiểu thuyết Solar Bones (Xương Mặt trời) dài 223 trang, của nhà văn Mike McCormack (Mỹ) được viết bằng… một câu. Có lẽ đây là câu văn dài nhất thế giới? Theo tác giả, nhân vật chính trong truyện là người đã chết, bởi vậy “một con ma chẳng cần đến dấu chấm khi kể chuyện”. Cuốn sách này đã giành giải thưởng Goldsmith năm 2016 cho tiểu thuyết thử nghiệm, sau đó giành giải thưởng văn học Dublin quốc tế 2018.

Sự chuyển động mau lẹ, toàn diện và sâu sắc trên thế giới thúc giục chúng ta bước vào thập niên thứ ba, bước vào năm mới - năm Đảng ta tròn tuổi 90 với một tâm thế mới. Bất chợt tôi nhớ đến câu hỏi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng trong phiên khai mạc Hội nghị Trung ương 10: “Đến năm 2045 nước ta sẽ như thế nào?”. Năm 2045, đất nước Việt Nam tròn 100 tuổi. Từ nay đến đó chỉ còn 25 năm. Trả lời câu hỏi đó là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân. Trong đó có nhiều điều phải được bàn thảo quyết định tại Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội lần thứ XIII của Đảng. Bằng vào thực tiễn, vào những thành tựu to lớn của công cuộc đổi mới, nhất là kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội trong những năm qua, các nhà khoa học trong nước và thế giới dự báo rằng: Năm 2045, Việt Nam có thể trở thành một quốc gia phát triển thịnh vượng, chính thức thuộc nhóm các nước có GDP cao. Hay nói một cách hình tượng, sẽ hóa Rồng.


Vị thế Việt Nam ngày một nâng cao trên trường quốc tế. Ảnh: Lâm Khánh (TTXVN)

Năm 2019 là năm thứ hai liên tiếp đất nước ta đạt và vượt toàn bộ 12/12 chỉ tiêu chủ yếu, trong đó có năm chỉ tiêu vượt kế hoạch. Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB), khả năng chống chịu của nền kinh tế Việt Nam được củng cố. Tăng trưởng GDP được duy trì ở mức cao, với kim ngạch xuất khẩu tăng 8% trong năm 2019, cao hơn gần bốn lần so với bình quân trên thế giới.

Hóa Rồng! Giấc mơ chính đáng ấy sẽ trở thành hiện thực khi nền kinh tế của Việt Nam lọt tốp 20-30 trên thế giới; khi thu nhập bình quân đầu người đạt ít nhất 18.000 USD. Đó mới chỉ là những dự báo, những chỉ số để phấn đấu. Điều quan trọng nhất là phải chớp thời cơ, vượt qua thách thức. Bởi chúng ta nhận thấy rất rõ, trong những năm qua mặc dù đạt được những thành tựu lớn, nhưng không phải thật sự tiêu biểu, bền vững. Sự phát triển của nền kinh tế chủ yếu vẫn dựa vào những lợi thế sẵn có là nguồn lao động dồi dào, chi phí tương đối thấp; chủ yếu do chỗ tận dụng được nguồn tài nguyên sẵn có. Sự tăng trưởng kinh tế chưa phải là dựa nhiều vào sức sáng tạo, vào việc tăng năng suất lao động, hàm lượng trí tuệ trong mỗi sản phẩm hàng hóa chưa cao. Đổi mới là như thế, là luôn thấy rõ những trì trệ, những lực cản trong sự vận động. Có thể một thời khắc nào đó trong hành trình đi tới, ta chẳng thấy có điều gì mới mẻ, nhưng chợt nhận ra nhiều điều lâu nay bị lãng quên.

Vậy là câu chuyện năm mới của mỗi người dân đất Việt đang có một chủ đề nóng hổi: làm gì, làm thế nào để xứ sở này vươn vai thần Phù Đổng? Câu trả lời là phải làm ngay từ hôm nay. Thomas Carlyle (1795-1881), nhà triết học, nhà văn người Scotland, được xem là nhà bình luận xã hội quan trọng hàng đầu trong thời đại của ông, có nói một câu được nhiều chính khách và các nhà kinh tế coi là “bảo bối”: “Điều quan trọng không phải là biết được điều gì xảy ra trong tương lai, mà là biết được phải làm gì trong hiện tại”. Vâng, trong hiện tại của đất nước ta, con đường tất yếu phải là, tạo những bước đột phá mới; phát triển nhanh và bền vững dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và nhân lực chất lượng cao; nâng cao chất lượng cuộc sống, phúc lợi của người dân; bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường sinh thái.

Thời cơ và vận hội lớn đang đến. Việc cần làm ngay lúc này là chuẩn bị tâm thế để đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số, lựa chọn những ưu tiên và quyết làm bằng được, từng bước tạo ra những sản phẩm có hàm lượng chất xám cao, đủ sức cạnh tranh với hàng hóa của các nước trong khu vực và vươn ra toàn cầu.

Phía trước còn bộn bề biết bao công việc. Con đường đi không chỉ trải thảm đỏ mà còn bao điều ngáng trở. Trong những nguy cơ mà Đảng ta đã xác định vẫn phải nhấn mạnh nguy cơ tham nhũng, tụt hậu. Lò lửa chống tham nhũng đang rừng rực cháy. Có thể nói chưa có khi nào Đảng ta kiên trì, kiên quyết trong đấu tranh chống tham nhũng, quan liêu mạnh mẽ như trong mấy năm qua. Không có ngoại lệ. Không có “lá bùa” nào che chắn cho cái xấu, cái ác. Phiên tòa xét xử “vụ AVG” vào dịp cuối năm ngoái khiến mọi người không khỏi bàng hoàng, đau xót, khi những cán bộ từng có công lao, từng giữ những cương vị cao sa ngã, phải chịu những hình phạt cao nhất chỉ vì tham lam vô độ, “chơi” với tiền mà không thấy hết cái bạc của đồng tiền! Đúng như người xưa từng can gián: “Bạo đắc tất bạo thất”. (Được một cách hung bạo thì sẽ mất một cách hung bạo). Lúc này hơn lúc nào hết, chống tham nhũng đi liền với đẩy mạnh phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội là nhiệm vụ sống còn, không cản trở nhau mà chỉ tiếp thêm động lực cho đổi mới, đem lại niềm tin cho nhân dân với Đảng, với chế độ.

Trong dòng chảy của mùa xuân ta như nghe tiếng rì rào lá biếc, tiếng nhựa chuyển trong cành. Nhưng, “không có hai mùa xuân trong một đời người/dù những cây đời thay lá chuỗi” (thơ Văn Cao). Mùa xuân là chuyển dịch, là lột xác, thăng hoa, mới từ tiếng chim, giọt sương, ngọn khói, từ lá cỏ mềm run trước nắng mai. Và rồi những cỗi cằn, héo úa, đơn độc sẽ được thay bằng non tơ, khỏe khoắn, bừng dậy, sum suê.

Hải Đường

Chia sẻ