Loại 1/3 công chức, cỗ máy vẫn chạy tốt?

Thứ Tư, 22/05/2013, 02:11:00
 Font Size:     |        Print
 
“Trong bộ máy của chúng ta hiện có khoảng 30% công chức không có cũng được, bởi họ chỉ là những người “sáng cắp ô đi tối cắp về”, không mang lại tí hiệu quả công việc nào”. Phát biểu thẳng thắn của Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc một lần nữa khẳng định lại con số đầy bi quan trong đề án đánh giá chất lượng đội ngũ công chức đã được công bố từ những năm 2003, 2004. Mạnh tay cho ra khỏi biên chế 1/3 những cán bộ “cá cảnh”, giảm tải gánh nặng, vận tốc của cỗ máy công vụ sẽ lập tức gia tăng đến không ngờ?

SẢN PHẨM CỦA... CƠ CHẾ?

Sau 10 năm, 30% người thừa hành công vụ “ngồi chơi xơi nước” vẫn là số liệu còn nguyên giá trị thực tiễn và luôn được sử dụng, một chuyên gia giàu kinh nghiệm của Bộ Nội vụ thừa nhận. Bốn đối tượng công chức nằm trong diện dư dôi, trở thành gánh nặng của guồng máy và tâm điểm sự tranh cãi của dư luận bao gồm: Không bảo đảm yêu cầu theo quy định về 197 chức danh cán bộ công chức được Chính phủ ban hành; Chưa qua đào tạo, hệ quả của những năm tháng chiến tranh kéo dài; Bố trí trái ngành nghề hay nôm na là “ngồi nhầm chỗ” và thiếu sức khỏe, không duy trì được cường độ lao động... Hiện cả nước có khoảng 2,8 triệu cán bộ công chức, viên chức, kể cả lực lượng vũ trang. 7,5 triệu người là kết quả của phép tính cộng gộp cả các đối tượng được hưởng lương, trợ cấp từ ngân sách nhà nước. Thực tế, hàng chục năm qua, nền công vụ đã luôn hô quyết tâm tinh giản biên chế bằng mục tiêu thải loại 15% cán bộ không đạt chuẩn. Tuy nhiên, trải qua một thập kỷ thực hành, mới giảm được 8% biên chế so với yêu cầu. Trớ trêu là số tuyển dụng mới lại còn lớn hơn, chừng 10%. Thực tế cho thấy, trước đây Chính phủ từng có thời kỳ bộ máy dàn trải tới gần 80 bộ và cơ quan ngang bộ. Sau những nỗ lực cải tổ, hiện giờ con số này còn khoảng hơn 30. Mặc dù vậy, bất cập còn nhiều và “bó tay” trong quá trình thực thi bởi, nại lý do sáp nhập nên cơ cấu của các bộ đã nở rộng, thêm vào đó là chủ trương nâng cấp một số cục lên tổng cục, cộng với việc thành lập những cơ quan, tổ chức mới do nhu cầu hội nhập quốc tế, nên cuối cùng tổng số biên chế lại khổng lồ hơn mức ban đầu. Căn nguyên của tồn đọng chính là bố trí lao động không khoa học, một giáo viên vẫn có thể bị (được) đưa ra làm quản lý hành chính, hay người học về kiến trúc lại nhận quyết định sang bộ phận thuế quan (?). Nhằm hợp lý hóa khâu tổ chức, nhiều thí dụ sinh động như thế đã diễn ra trong quy trình sắp xếp nhân lực.

MUÔN NỖI LÝ TÌNH TRONG TINH GIẢN BIÊN CHẾ?

Ông Đặng Như Lợi, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội đã luôn lên tiếng, đòi hỏi phải kiên quyết xử lý 30% số cán bộ “ăn không ngồi rồi”. Vẫn biết đó là những “công chức chính sách”, tuyển dụng theo “chính sách”, và là lỗi của cơ chế một thời, nhưng giảm tải được bộ phận này, cỗ máy công vụ sẽ có đà tăng tốc, ông Đặng Như Lợi tự tin. Tuy nhiên, loại ai và ai loại luôn là câu hỏi không dễ có câu trả lời hợp tình hợp lý trong một sớm một chiều. Giải quyết thành công áp lực “tinh giản biên chế” đòi phải mềm dẻo, uyển chuyển, đưa ra các chuẩn mực khoa học và nhất là, không được tùy tiện, ông Đặng Như Lợi nêu quan điểm. Ông Hoàng Quốc Long, Vụ phó Vụ Công chức - Viên chức (Bộ Nội vụ) lại trần tình: Bàn suông thì dễ, nhưng đi vào cụ thể rất “nhậy cảm”. Ai trong số gần ba triệu công chức, viên chức là người không hoàn thành tốt chức phận, đáng bị ra khỏi guồng máy? Trong khi, mỗi cá nhân dù ở vị trí nào, đều là một chi tiết hoàn thiện của cỗ máy khổng lồ. Bỏ đi các chi tiết tưởng thừa ấy theo cách thuần cách cơ học, thiếu tính toán, cỗ máy còn vận hành được trôi chảy, thông suốt, ông Hoàng Quốc Long bày tỏ.

Chưa có một nền hành chính công hiện đại, tương thích với xu hướng phát triển của thế giới, khó mà thực hiện quy trình tinh giản biên chế như mong muốn, chuyên gia cải cách hành chính - TS Diệp Văn Sơn quan ngại. Làm việc thế nào, hiệu quả ra sao không có công cụ và quy chuẩn đối chiếu, giám sát, nhưng cuối năm, báo cáo thi đua, bình xét danh hiệu thì ai cũng hoàn thành nhiệm vụ, ai cũng là tiên tiến, cũng có tên trong các danh sách khen thưởng. Thực trạng này khó thúc đẩy tinh thần làm việc của công chức nhà nước, TS Diệp Văn Sơn hài hước... Thể hiện sự quyết liệt xây dựng một nền công vụ “chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả”, cuối năm 2012, Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Đẩy mạnh cải cách chế độ công vụ, công chức”. Tới năm 2015 sẽ có 70% cơ quan, tổ chức Nhà nước ở tất cả các cấp được phê duyệt và xây dựng danh mục vị trí việc làm, cơ cấu công chức theo ngạch; sửa đổi, bổ sung và xây dựng được 100% các chức danh và tiêu chuẩn công chức; nâng cao chất lượng tuyển dụng công chức, thi nâng ngạch công chức... là những mục tiêu cụ thể của đề án. Song song đó, đề án “Tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ công chức” cũng đang được Bộ Nội vụ khẩn trương xây dựng, theo chỉ đạo của Chính phủ. “Thực hiện nhiệm vụ, giải pháp trực tiếp phục vụ mục tiêu tinh giản biên chế gắn với đổi mới cơ chế hoạt động, thực hiện chế độ chính sách đối với cán bộ công chức; gắn công tác tuyển dụng với tinh giản biên chế cũng như làm rõ nguyên nhân của các bất cập trước đây để có giải pháp khả thi, hữu hiệu”... là một trong số các mục tiêu phải hướng tới của đề án.

Để 2,8 triệu công chức, viên chức nhà nước làm việc hiệu quả, cống hiến hết mình, xứng đáng trọng trách “công bộc của dân”, phù hợp với tốc độ phát triển của đất nước cũng như quá trình hội nhập kinh tế là tâm nguyện không của riêng ai. Đạt được kết quả khả quan cuối cùng, con đường đi tới còn rất dài, và cần nhiều hơn nữa sự quyết liệt, kiên nhẫn đặc biệt là phải nhất quán theo mục tiêu đã đề ra, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Thang Văn Phúc khẳng định.

ĐĂNG NGUYỄN
Theo:

Chia sẻ