Để du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

Chủ Nhật, 15/01/2017, 09:38:39
 Font Size:     |        Print
 

Mù Cang Chải mùa lúa chín.

Năm 2016 là một năm ghi nhận những bước phát triển vượt bậc của du lịch Việt Nam. Chúng ta đã đón du khách quốc tế thứ 10 triệu, một mốc cán đích ấn tượng khi tăng hơn hai triệu lượt khách so với năm 2015.

Nắm bắt cơ hội

Thay vì một màn hình tối om thi thoảng mới xuất hiện biểu tượng bông sen vàng của Hãng hàng không quốc gia Việt Nam hay thông báo ngắn gọn về hành trình chuyến bay, một chương trình giới thiệu các thắng cảnh từ bắc vào nam của Việt Nam được phát tới gần chục phút đồng hồ gắn liền với thương hiệu du lịch Việt Nam trên các chuyến bay của Vietnam Airlines. Cách làm không có gì mới, song thông điệp và hình ảnh đã trở nên rõ ràng và chuyên nghiệp hơn, quảng bá hình ảnh đất nước, văn hóa con người Việt Nam để cho bất cứ ai ngồi trên chuyến bay đến Việt Nam hoặc chí ít bay qua bầu trời Việt Nam cũng bất giác lóe lên ý nghĩ trong đầu “đến và xem thế nào”.

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Du lịch Việt Nam, nếu như năm 1994 nước ta mới đón khoảng một triệu lượt du khách quốc tế, thì đến năm 2010 lượng khách đã tăng gấp năm lần, và năm 2016 tăng gấp hơn 10 lần với hơn 10 triệu khách quốc tế. Năm 2016 cũng là năm ngành du lịch đạt mức tăng trưởng kỷ lục với lượng du khách nước ngoài tăng hơn 20% so với năm 2015. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện không giấu được niềm vui mừng khẳng định việc chào đón vị khách quốc tế thứ 10 triệu là sự kiện có ý nghĩa lịch sử đặc biệt quan trọng trong hành trình 56 năm phát triển của ngành du lịch Việt Nam. “Đây cũng sẽ là tiền đề để du lịch Việt Nam phấn đấu mục tiêu định hướng phát triển đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, thu hút 15 triệu lượt du khách quốc tế, đóng góp 10% GDP vào năm 2020” - ông Thiện nói.

Theo các chuyên gia, du lịch hiện nay là một ngành kinh tế có tốc độ phát triển nhanh nhất trên thế giới. Doanh thu ngành du lịch đã vượt qua cả doanh thu của ngành dầu khí, lương thực và ngành chế tạo. Du lịch là nguồn thu nhập chính của nhiều quốc gia đang phát triển trên thế giới. Doanh thu năm 2015 của ngành du lịch là khoảng 1,5 nghìn tỷ đô-la Mỹ, đóng góp 7% vào tổng giá trị xuất khẩu trên toàn thế giới và 30% vào tổng giá trị của ngành dịch vụ. Ngoài ra, ngành du lịch còn góp phần tạo việc làm và thu nhập cho nhiều ngành liên quan khác như xây dựng, nông nghiệp hay viễn thông. Cứ khoảng 11 người đang làm việc thì có một người làm trong lĩnh vực du lịch. Tốc độ tăng trưởng của khách du lịch quốc tế vào khoảng 4,6%/năm.

Việt Nam có nhiều tiềm năng để phát triển ngành du lịch cả về điều kiện tự nhiên lẫn văn hóa. Ngành du lịch Việt Nam có tốc độ tăng trưởng rất nhanh và doanh thu năm 2016 đạt khoảng 11 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng về khách quốc tế vào khoảng 9,5%/năm (tốc độ nhanh nhất so với các nước trong khu vực). Năm 2015, ngành du lịch Việt Nam đóng góp trực tiếp 6,6% GDP; Tính về đóng góp xuất khẩu, thu ngoại tệ, năm 2015, xuất khẩu du lịch đạt giá trị 8,50 tỷ đô-la Mỹ, chiếm khoảng 4,91% tổng giá trị xuất khẩu, 65% tổng giá trị xuất khẩu dịch vụ. Chính vì vậy, Chính phủ đã lựa chọn phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong cơ cấu GDP và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Đổi mới tư duy trong phát triển

Các thành viên trong tổ soạn thảo Đề án phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn luôn trăn trở về quan điểm và nguyên tắc phát triển du lịch. Bởi các sản phẩm du lịch của Việt Nam chủ yếu dựa vào nguồn tài nguyên, văn hóa sẵn có, thiếu các sản phẩm sáng tạo và có sức cạnh tranh so với các nước trong khu vực. Do vậy để biến du lịch Việt Nam thành một ngành kinh tế mũi nhọn thì cần phải đổi mới tư duy trong phát triển du lịch. Đó là chủ động phát triển du lịch một cách sáng tạo trên cơ sở xu hướng phát triển của thế giới (như du lịch khám phá, trải nghiệm, chữa bệnh, tâm linh, hội nghị, hội thảo,...) phù hợp với tiềm năng của nước ta, ứng dụng những tiến bộ của công nghệ trong thiết kế tour, quảng bá hình ảnh, quản trị, điều hành... Cùng với đó phải có tư duy phát triển du lịch là quyền lợi, trách nhiệm của cả doanh nghiệp, nhà nước, cộng đồng và người dân. Muốn vậy, cần hoàn thiện cơ chế phân phối lợi ích đồng thời làm tốt công tác truyền thông, nâng cao nhận thức của người dân, cộng đồng xã hội.

Bên cạnh đó phải tạo được môi trường văn hóa, xã hội thân thiện. Có ý kiến cho rằng cảnh đẹp tự nhiên, công trình di tích văn hóa, lịch sử dù thế nào thì vẫn không phải là lý do khách du lịch quay trở lại mà là do yếu tố văn hóa đặc sắc, vẻ đẹp tâm hồn con người vùng đất ấy, dân tộc ấy hoặc những trải nghiệm ấn tượng như nghỉ ngơi thư thái, nghệ thuật ẩm thực, giao lưu hoặc tham gia trực tiếp vào các hoạt động văn hóa, lễ hội,...

Tiến sĩ Phùng Đức Tùng, Viện trưởng Viện nghiên cứu Mekong, người ấp ủ nhiều nghiên cứu về giải pháp phát triển du lịch cho rằng cần phải phát triển được các sản phẩm du lịch khác biệt, ít bị cạnh tranh với các nước trong khu vực. Ông dẫn chứng sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi. Nhu cầu về loại hình này ngày càng tăng khi mà dân số các nước đang già hóa, đặc biệt là các nước giàu. Đối tượng khách hàng chính là khách châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc. Hiện nay chi phí cho một người cao tuổi vào trại dưỡng lão ở Nhật Bản là khoảng 5.000 USD/tháng. Việt Nam chỉ cần “nhập khẩu” một triệu người cao tuổi với mức chi khoảng 2.000 USD/tháng thì mỗi năm đã thu được 24 tỷ USD. Tuy nhiên, để phát triển được sản phẩm du lịch này cần phải phát triển được các dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe và đội ngũ điều dưỡng viên. Điều này Việt Nam hoàn toàn có thể làm được vì ta đã xuất khẩu nhiều lao động làm về lĩnh vực này. Hay sản phẩm du lịch cho người giàu. Đây là sản phẩm mà Việt Nam chưa có, đặc biệt là sản phẩm cho các tỷ phú và các chính trị gia - những khách du lịch có “hầu bao” rất lớn và nhu cầu về sản phẩm nghỉ dưỡng độc đáo. Việt Nam có lợi thế về cảnh quan tự nhiên để làm các sản phẩm này... Điều này đặt ra nghe có vẻ kỳ cục nhưng thực tế chúng ta cũng đã có Khu “Six sences resort” ở Côn Đảo từng đón các ngôi sao điện ảnh Hollywood và giờ vẫn có mức giá qua đêm một phòng lên tới hàng trăm triệu đồng.

Có thể nói, trong bối cảnh nhiều ngành, lĩnh vực kinh tế khác dư địa phát triển đang thu hẹp lại, hoặc khó khăn hơn thì dư địa và tiềm năng cho phát triển du lịch của chúng ta còn lớn. Việc đặt vấn đề phát triển ngành du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn lúc này vừa phù hợp và tận dụng được cơ hội, xu hướng phát triển du lịch nói chung vừa phù hợp với thực tiễn nước ta.

Biển Nha Trang.

THÙY VÂN