Tranh Tết Kỷ Hợi

Lời chúc sung túc, bình an

Thứ Năm, 31/01/2019, 14:29:01
 Font Size:     |        Print
 

Hình tượng con lợn đã trở nên vô cùng quen thuộc, với Lợn ăn cây dáy, Lợn đàn, Lợn độc... trong các dòng tranh dân gian Đông Hồ - Kim Hoàng. Xuân Kỷ Hợi 2019, chú lợn béo tròn ủn ỉn lại khơi nguồn cảm hứng sáng tạo, lại kích thích những họa sĩ nổi tiếng - những cộng tác viên thân thiết của Nhân Dân hằng tháng cầm cọ, để chuyển tải những lời chúc tốt đẹp nhất, tới đông đảo bạn đọc gần xa, để gửi gắm những giấc mơ đẹp đẽ, về một năm mới “sung túc, đủ đầy, nảy nở, sinh sôi” đến với mọi nhà.

Họa sĩ Đặng Xuân Hòa: Năm ghi dấu một vòng hoa giáp

Vẽ tranh con giáp mỗi dịp Tết đến Xuân về đã trở thành thói quen từ nhiều năm qua của tôi. Nhưng năm 2019 là dấu mốc rất đặc biệt, khi tôi đã đi trọn một vòng hoa giáp, để lần thứ hai trong đời mình được đón mùa xuân Kỷ Hợi. Bình hoa rực rỡ mà chú ỉn đáng yêu đang hớn hở cõng trên lưng chính là món quà tôi tự thưởng cho riêng mình, vào thời khắc đón tuổi 60 đáng nhớ.

Lấy cảm hứng từ những bức tranh dân gian Đông Hồ và Kim Hoàng, tôi kế thừa cách dùng nét tạo khối của các cụ nhà ta xưa trong việc sử dụng họa tiết trang trí cách điệu từ những thớ thịt của cô lợn nái. Tạo hình nhấn vào đặc điểm cơ thể béo tròn, no đủ của con vật là nhịp cầu chuyển tải mong ước về một năm mới sung túc, hanh thông. Sử dụng ba gam đỏ - xanh - vàng cho chú lợn tròn quay trong tranh cũng là dụng ý của riêng tôi, bởi đó là những mầu nền tảng, để từ đó, người họa sĩ có thể thoải mái tung tẩy, pha trộn thành 12 sắc mầu khác biệt. Có thể liên tưởng cách dùng mầu ấy như là sự khởi nguồn cho sức sống tràn trề, cho mạch nguồn lao động và sáng tạo, cho hạnh phúc viên mãn tròn đầy. Đó cũng là lời chúc mừng năm mới mà tôi trân trọng gửi tới quý độc giả gần xa.

Họa sĩ Phạm An Hải: Thổi hồn hiện đại vào con lợn dân gian

Năm Kỷ Hợi này, tôi sáng tác khá nhiều tranh con giáp. Nhưng ưng ý nhất, thích hợp nhất cho một bức tranh Tết chính là tác phẩm này. Được phát triển từ hình tượng chú lợn quen thuộc trong dòng tranh Kim Hoàng (vốn không có xoáy âm dương như ở dòng tranh Đông Hồ được tạo hình ấn tượng với điểm nhấn nằm ở hai bộ phận tai và mõm), chú lợn của tôi được bổ sung thêm hai họa tiết cổ, như một lời cầu chúc tốt đẹp nhất, cho một năm mới an lành. “Tứ đại đồng đường” - bốn chữ thập trên lưng chú heo mập ú gửi gắm mong ước trường thọ, trường tồn. Còn những vòng xoáy tròn đối xứng nhau - họa tiết “như ý” diễn giải lời chúc “cầu gì được nấy”, ngắn gọn và không thể súc tích hơn.



Tạo hình truyền thống gần gũi nhưng chú lợn của tôi vẫn mang đậm hơi thở hiện đại khi được khoác tấm áo mầu xanh, vốn là gam mầu ngày xưa không có vì các nghệ nhân tranh dân gian chỉ sử dụng mầu tự nhiên. Hiện đại nhưng vẫn truyền thống, khi mầu xanh ấy lại gần giống mầu men chàm vốn thường gặp trên các cổ vật gốm sứ. Điểm thêm chút mầu cam tương phản, tạo điểm nhấn thu hút thị giác, chú lợn Kỷ Hợi của tôi là một tổng thể hài hòa giữa xưa và nay, giữa cũ và mới. Như Tết cổ truyền là giá trị xưa cũ phải gìn giữ nâng niu, nhưng Tết cũng hướng con người tới những ước vọng tương lai, tới ngày mai tươi sáng.

Họa sĩ Lê Trí Dũng: Lời chúc trên mâm gỗ cổ

Trong hội họa dân gian Việt Nam, con lợn xuất hiện khá nhiều trong những bức tranh Tết, phần nhiều ở vùng châu thổ sông Hồng. Người nông dân xưa hay vẽ tranh Lợn hoặc Gà, những con vật gần gũi với đời sống hằng ngày, luôn gắn bó và đem lại cho họ cuộc sống dồi dào, no đủ!



Lợn trong tranh làng Hồ thường có xoáy âm dương, biểu tượng cho mùa màng tốt tươi, thời tiết thuận hòa, gia đình ấm êm, no đủ. Lợn đàn thường đủ một mẹ bốn con, mang đủ năm mầu đen - trắng - đỏ - vàng - xanh. Nhờ thế, chú lợn hiền hòa trong bức “tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong” đã hội đủ cả âm dương lẫn ngũ hành, trọn vẹn và đủ đầy. Con lợn trong dân gian gói gọn cả một giấc mơ hạnh phúc của người Việt, khi chuyên chở biểu tượng chi tính phồn thực, là sinh sôi nảy nở, là con đàn cháu đống và nhà cửa sung túc, ấm no.

Năm Kỷ Hợi này, tôi gửi đến độc giả Nhân Dân hằng tháng cặp lợn mẹ - lợn con vẽ trên mâm gỗ cổ. Cái mâm gợi liên tưởng tới những bữa cơm no ấm, đoàn tụ. Đám khoai nước phía dưới là thứ thức ăn khoái khẩu của chúng, mây trắng trời xanh trên đầu báo hiệu một năm no đủ, bình yên. Và dưới lá cờ hội Xuân đang phấp phới tung bay, nụ cười hồn hậu cùng cành đào trên tay mẹ con nhà lợn chính là biểu tượng của mùa xuân hạnh phúc.

Họa sĩ Nguyễn Thị Hiền: Từ ký ức về chú lợn đất...

Từ bé, tôi đã được cha mẹ cho một con lợn bằng đất nung đỏ rực, với cái khe nhỏ ở bên để dành tiền tiết kiệm. Cứ cần mẫn nhét tiền qua cái khe đó, chẳng mấy lúc con lợn đã đầy nhóc một bụng tiền. Đến bây giờ, đi qua bao năm tháng đời người, chú lợn đất vẫn sống động trong ký ức tuổi thơ tôi. Chất liệu có thể thay đổi, từ đất rồi đến nhựa, nhưng tất cả đều có mầu đỏ hoặc rực rỡ sắc hồng.


Trong quan niệm của người Việt Nam, con lợn luôn tượng trưng cho sự no ấm, thảnh thơi, an nhàn. Tục ngữ ta có câu “Tuổi Hợi nằm đợi mà ăn”. Vì thế, mỗi lần đón một năm Hợi sắp về, cha tôi - nhà văn Kim Lân đều dán trước cửa một bức tranh Đông Hồ, vẽ một con lợn hoặc một đàn lợn mẹ lợn con để cầu mong sự no ấm, hạnh phúc, bình yên, an nhàn và may mắn cho những người thân yêu nhất. Nhớ cha, năm nay tôi lại chọn mẹ con nhà lợn, với tạo hình nhang nhác con lợn đất ngày xưa làm chủ đề cho bức tranh con giáp của mình.

Năm Kỷ Hợi đang đến cũng là năm của nhiều sự chuyển mình của đất nước, báo hiệu một tương lai tốt đẹp, hạnh phúc, an nhàn, no ấm, bình yên sẽ đến với tất cả mọi nhà. Xin được gửi tặng đàn lợn đang quây quần bên nhau, yêu thương, gắn bó. Để chia sẻ bức thông điệp cần gìn giữ những vẻ đẹp của truyền thống mà cha ông chúng ta đã nâng niu, để trao truyền trọn vẹn cho hậu thế.



Đàm Bảo Ngọc