Việt Phủ Thành Chương:

Biến hiện thực thành giấc mơ

Thứ Ba, 24/05/2016, 10:00:47
 Font Size:     |        Print
 

Thời gian thấm thoắt thoi đưa, mới đó mà Việt Phủ Thành Chương - nơi trú ngụ tâm hồn Việt đã tròn tuổi 15. Không thể đong đếm biết bao giọt mồ hôi đã đổ, trong suốt những tháng ngày lao tâm khổ tứ. Chẳng thể định giá nổi bạc tiền, công sức mà hoạ sĩ tài danh đã tỉ mẩn, chắt chiu phác từng đường nét để bức họa Việt Phủ thành hình. Mặc những danh xưng “người khổng lồ”, “người tạo nên kỳ tích” mà công luận tung hô, “ông thợ thủ công kiêm thợ làm vườn” Thành Chương vẫn cần mẫn trên con đường “biến hiện thực thành giấc mơ” (như lời đánh giá của Cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Raymond Burghard), để nơi đây trở thành điểm đến yêu thích của mỗi người yêu văn hóa Việt.

“Bàn tay ta làm nên tất cả”

Từ một vùng đồi hoang hóa thuộc dốc Dây Diều, xã Hiên Ninh, huyện Sóc Sơn, Hà Nội, Việt Phủ Thành Chương sau 15 năm đã trở thành một “phức hợp kiến trúc” (chữ dùng của GS, TS, KTS Hoàng Đạo Kính) với xấp xỉ 30 hạng mục công trình lớn nhỏ.

Triền đồi hơn 8.000 m2 ấy đã trở thành một tấm toan mà trên đó, người họa sĩ đã thỏa sức đi hình, tạo khối, điểm tô sắc mầu cho những ý tưởng sáng tạo cá nhân dần hiện hữu, để trở thành một bức tranh panorama rất đỗi hài hòa. Những cổ vật, những bức tượng, những công trình kiến trúc đặc trưng hòa quyện, quấn quýt và tạo nên một thực thể sống động.

Ý tưởng triển khai một không gian văn hóa thuần Việt, một bảo tàng sống động được tạo nên theo một concept mới, đầy tính sáng tạo của họa sĩ Thành Chương xuất phát từ niềm đam mê vẻ đẹp truyền thống, từ nỗi thất vọng khi phải chứng kiến sự mất mát không bao giờ lấy lại được của biết bao cổ vật quý giá và cả khát vọng tái hiện, lưu giữ một tinh thần Việt, trong một không gian đậm chất văn hóa, nghệ thuật, đời sống và tâm linh của người Việt. Ông chia sẻ, “điều khiến tôi đầu tư lớn nhất, công phu nhất và cũng khó khăn nhất là làm sao công trình này toát lên được cái tinh thần cốt lõi Việt đó”.

Một quần thể kiến trúc không hề sử dụng bản vẽ thiết kế. Một tổ hợp công trình hình thành theo lối ứng tác, có cảm giác rất tùy hứng nhưng lại đạt tới “sự nhuần nhuyễn, đan xen rất tự nhiên của một họa sĩ giỏi về nghệ thuật sắp đặt. Xuất phát từ một tình yêu mạch nguồn văn hóa dân tộc dai dẳng và bền vững, họa sĩ Thành Chương đã kiên trì sưu tập, tìm kiếm, hệ thống hóa để rồi sắp đặt, bày biện theo một cách thức đa dạng, từ đó tạo ra một sản phẩm văn hóa đặc trưng, có một không hai”. KTS Hoàng Đạo Kính cũng khẳng định, “chỉ cần tới đây, mỗi chúng ta sẽ có một cảm nhận riêng về những gì đích thực làm nên gốc gác, máu mủ, tinh túy của người Việt”.

Bằng toàn bộ tài sản tích cóp từ một đời người cầm cọ. Và chưa hề có bất kỳ một sự trợ giúp vật chất nào, từ bất kỳ cá nhân hoặc tổ chức, đơn vị nào. Việt Phủ giờ đây không chỉ thuộc về riêng chủ nhân, nó đã trở thành tài sản tinh thần vô giá, cho cả cộng đồng. Đó là cách Thành Chương đóng góp và để lại cho đời.

Thông điệp gửi tới tương lai

Họa sĩ Thành Chương không hề nghĩ tới mục đích kinh doanh, từ khi đặt những viên gạch ban đầu - năm 2001 cho tới khi mở cửa chính thức cho khách tham quan - năm 2009. Ông làm để thỏa chí sáng tạo, để tạo dựng một không gian cho những cổ vật quý giá đươc trở về với đời sống thật sự của chúng, trong sự hòa hợp với những yếu tố hiện đại của nhịp sống hôm nay. Nói như nhạc sĩ Anh Quân, họa sĩ Thành Chương làm để hưởng thụ, để ngắm nghía nên mới kỹ lưỡng, tỉ mẩn, chi tiết đến từng viên gạch, ấm trà, từng bậc cầu ao, giếng nước rêu phong như thế. Và giờ đây, công chúng đang được thụ hưởng giá trị của niềm đam mê hết mình ấy.

Mừng sinh nhật tuổi 15, Việt Phủ bắt đầu bước vào giai đoạn thứ hai, với uy tín và thương hiệu văn hóa, nghệ thuật đã được định vị vững chắc. Một sự thành công hiếm hoi so với các bảo tàng tư nhân khác ở Việt Nam. Thiết nghĩ, những tiếng nói cùng sự ủng hộ thiết thực của bè bạn, công chúng, của mọi tổ chức trong và ngoài nước là vô cùng cần thiết, để cùng chung tay gìn giữ, phát triển và gửi lại mai sau một “vương quốc thanh bình của những di sản văn hóa”.

Việt Phủ giờ đây không chỉ thuộc về riêng chủ nhân, nó đã trở thành tài sản tinh thần vô giá, cho cả cộng đồng. Đó là cách Thành Chương đóng góp và để lại cho đời.

Viễn cảnh không xa, khi Việt Phủ Thành Chương trở thành một điểm đến không thể thiếu của mọi tour du lịch khám phá Hà Nội, du khách quốc tế tới Thủ đô, sau khi thưởng thức đặc sản múa rối nước tại Nhà hát múa rối Thăng Long sẽ thả bước trong không gian yên bình của Việt Phủ. Tìm hiểu những di sản phi vật thể của nhân loại như ca trù, hát xoan, ví - giặm, quan họ trong không gian ấm cúng của Nhà hát Long Đình. Ngạc nhiên thú vị khi thưởng thức vở rối nước Bay lên từ mặt nước từng gây ấn tượng tại Liên hoan múa rối quốc tế lần thứ 4 của NSƯT Chu Lượng ngay tại Thủy đình, với màn đấu bò tót đậm chất Tây Ban Nha và một trích đoạn trong vở ba lê kinh điển Hồ Thiên nga... Một sự bắt tay giữa các công ty lữ hành, Việt Phủ và các đoàn biểu diễn nghệ thuật truyền thống sẽ là lời giải hữu hiệu cho bài toán nan giải nói trên. Để Việt Phủ sẽ là “một sự bổ sung khác biệt, làm đầy đủ thêm những địa chỉ du lịch văn hóa nổi bật của Hà Nội” - như lời khen tặng của The New York Times.

Trong không gian tĩnh lặng, yên bình, tràn mầu xanh cây lá ấy, bộ sưu tập cổ vật vô giá gồm hơn 2.000 món được đánh thức, được khơi thông mạch nguồn gắn kết quá khứ với cuộc sống đương đại trong những Nhà Đại khoa, Nhà Tường vân, Nhà Thanh tĩnh, Nhà tranh vách đất, Nhà sàn, Nhà Giếng cổ, Nhà ba gian, Vườn tượng cổ đại, Nhà hát Long Đình... Bước vào không gian đậm văn hóa truyền thống này, được thưởng lãm nét đẹp thân thương, gần gũi của những Thủy đình, Hồ bán nguyệt, Ao Thiên Hương, Lầu Mạc Hương..., ai nấy đều có chung cảm giác được quay ngược thời gian, được trở về miền ký ức đong đầy hoài niệm quá khứ.

Ảnh trong bài do Việt Phủ Thành Chương cung cấp.

TRƯƠNG THU HIỀN