Quảng Nam cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Thứ Tư, 25/12/2019, 16:48:41

NDĐT - Ngày 25-12, UBND tỉnh Quảng Nam tổ chức hội nghị cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2030. Dự hội nghị có sự tham gia của các nhà quản lý, nhà khoa học và chuyên gia kinh tế ở khắp mọi miền đất nước. Các chuyên gia khuyến cáo, Quảng Nam cần hiện đại hóa nền hành chính, đẩy mạnh thu hút đầu tư, cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tạo ra phát triển bền vững…

Quảng Nam cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Khách du lịch đến Hội An ngày càng tăng.

Tại hội nghị, các đại biểu đã dành nhiều thời gian thảo luận, nêu bật những lợi thế, tiềm năng cùng những kết quả đạt được nổi bật của tỉnh Quảng Nam trong thời gian qua, nhất là trong vòng năm năm trở lại đây.

Năm 1997, khi tái lập tỉnh, Quảng Nam là một trong những địa phương nghèo của cả nước, với xuất phát điểm thấp, kinh tế nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn, hạ tầng chậm phát triển, đời sống đại bộ phận nhân dân còn nhiều khó khăn. Nhưng đến nay, Quảng Nam đang nổi lên như một hiện tượng trong phát triển của miền trung. Một trung tâm công nghiệp ô-tô lớn nhất cả nước đang được định hình, tiềm năng du lịch được khai thác tốt. Từ chỗ, một tỉnh phải nhận trợ cấp ngân sách thường xuyên chuyển thành tự cân đối ngân sách điều tiết về T.Ư.

Theo thông tin từ Sở Kế hoạch và Đầu tư, năm 2018, quy mô kinh tế tỉnh Quảng Nam đã đạt hơn 91 nghìn tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân trong giai đoạn 2011 - 2018 là 13,1%/năm, cơ cấu các ngành phi nông nghiệp đạt 88% GRDP, GRDP bình quân 2.651 USD/người và dự kiến đạt 3.400 USD/người vào năm 2020, bằng 1,13 lần mức bình quân cả nước. Đặc biệt, thu ngân sách trên địa bàn tỉnh đạt hơn 23 nghìn tỷ đồng, trong đó thu nội địa hơn 19 nghìn tỷ đồng; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều chỉ còn 7,57% (năm 2018) và dự kiến còn khoảng 5% vào năm 2020.

Đáng mừng, lĩnh vực công nghiệp vẫn giữ vai trò động lực, tốc độ tăng trưởng GRDP khu vực gần 14,5%/năm; hoạt động du lịch tăng trưởng khá, tổng lượt khách tham quan, lưu trú năm 2018 hơn 6,5 triệu lượt. Trong năm 2019, tổng lượt khách tham quan, lưu trú ước đạt 7,6 triệu lượt (tăng 17,33%); trong đó khách quốc tế gần 4,5 triệu lượt, tăng gần 20,1% (so năm 2018). Doanh thu từ tham quan, lưu trú năm 2019 ước đat 5.877 tỷ đồng, tăng 25,04% so năm trước...

Nhiều chuyên gia cho rằng, trước cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, tỉnh Quảng Nam đang gặp nhiều vấn đề thách thức trong quá trình phát triển. Thực tế cho thấy, thời gian qua, nền kinh tế phát triển nhanh nhưng chưa ổn định. Hiện tại, những tác động tiêu cực của thiên tai, quá trình biến đổi khí hậu và đặc biệt là sự dịch chuyển các dòng đầu tư toàn cầu đã tạo nên những yêu cầu mới, khó khăn hơn về mặt quản trị nguồn lực và tư duy quản lý nền kinh tế của tỉnh.

Mặt khác, sự thiếu năng lực thể chế và chậm chạp trong cải cách sẽ làm suy giảm chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, làm mất đi cơ hội thu hút nguồn lực tài chính và nhân sự, cũng như cơ hội đầu tư lâu dài.

Một số ý kiến cho rằng, tốc độ tăng trưởng nhảy vọt của nền kinh tế Quảng Nam trong thời gian ngắn chưa củng cố đủ các nền tảng phát triển; thu ngân sách tăng lên nhưng không ổn định; nguồn thu hiện tại chủ yếu phụ thuộc vào lĩnh vực: ô-tô, thủy điện. Việc bố trí các dự án thương mại - dịch vụ, phát triển đô thị của tỉnh có nhiều bất cập. Đây là vấn đề rất nguy hiểm đối với Quảng Nam, làm thất thoát một nguồn tài nguyên quan trọng của ngân sách và triệt tiêu động lực phát triển, hiệu ứng thúc đẩy mà quá trình đô thị hóa mang lại.

Theo các chuyên gia kinh tế, để đạt mục tiêu phát triển của tỉnh Quảng Nam đến năm 2030 là đạt mức GRDP bình quân 9.100 USD/người; tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021 - 2030, khoảng 10,5%/năm, sắp đến, tỉnh Quảng Nam cần phát huy tối đa các thế mạnh của tỉnh, chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển song song công nghiệp, xây dựng và dịch vụ; trong đó chú ý phát triển ngành dịch vụ để trở thành ngành kinh tế quan trọng, dẫn dắt các ngành kinh tế khác cùng phát triển. Đặc biệt, trong lĩnh vực thu hút đầu tư, cần thu hút, xây dựng các “con sếu” đầu đàn.

Theo TS Trần Du Lịch, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ, để đưa Quảng Nam từ tỉnh khá trở thành tỉnh phát triển toàn diện của khu vực và cả nước, tỉnh cần có tư duy quan điểm phát triển vùng, liên kết vùng; lấy du lịch làm tâm điểm để phát triển. Mặt khác, trong định hướng phát triển, Quảng Nam cần có định hướng quy hoạch hợp lý cho mô hình đô thị sân bay và mở rộng cảng hàng không Chu Lai, Xây dựng các cứ điểm sản xuất nông - công nghiệp lấy doanh nghiệp chế biến làm nền tảng để quy hoạch và phát triển các vùng nguyên liệu nông - lâm - ngư nghiệp. Đồng thời, Quảng Nam phải chủ động tham gia và đón bắt cơ hội mang lại từ cuộc cách mạng công nghiệp 4.0; cần hiện đại hóa nền hành chính, thu hút doanh nghiệp tạo ra làn sóng đầu tư mạnh mẽ.

TS Trần Du lịch khuyến nghị, chính quyền tỉnh Quảng Nam cần tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông vào mọi hoạt động của mình, hoàn thiện hệ thống chính quyền điện tử, nâng cao mức độ ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, cải thiện năng lực quản lý hạ tầng số. Đồng thời, cần mạnh mẽ phân cấp, phân quyền theo cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm gắn với giám sát chặt chẽ. Cơ cấu bộ máy cũng cần được tinh gọn, lấy hiệu quả làm đầu và tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin một cách minh bạch qua hệ cơ sở dữ liệu chung sao cho các quyết định được đưa ra nhanh chóng, chính xác, giảm bớt cấp bậc thi hành.

Tỉnh cần có chính sách ưu tiên đầu tư phát triển mạnh ngành tự động hóa, công nghiệp hỗ trợ; cải thiện hơn nữa môi trường đầu tư theo hướng thông thoáng; đồng thời đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến đầu tư, thu hút mọi thành phần kinh tế tham gia phát triển công nghiệp; trong đó tập trung thu hút đầu tư vào ngành công nghiệp cơ khí, lấy công nghiệp cơ khí ô-tô làm trung tâm, kết hợp phát triển ngành công nghiệp phụ trợ cơ khí, điện tử, công nghiệp có kỹ thuật cao.

Mặt khác, tỉnh Quảng Nam cần ban hành các chính sách thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, chính sách khởi nghiệp, kết nối chặt chẽ hệ sinh thái khởi nghiệp của Đà Nẵng, hỗ trợ kết nối doanh nghiệp; góp phần tạo một hành lang ổn định thông thoáng cho doanh nghiệp trong quá trình đầu tư…

Cảng Tam Hiệp đi vào hoạt động, góp phần thúc đẩy Khu kinh tế mở Chu Lai phát triển.

Công ty Ô-tô Trường Hải đưa hệ thống rô-bốt tự động vào sản xuất, lắp ráp ô-tô.

TẤN NGUYÊN