Ðẩy mạnh giải pháp tiêu thụ nông sản

Thứ Tư, 05/02/2020, 03:18:47

Diễn biến phức tạp của dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng vi-rút corona mới (nCoV) gây ra đang tác động nhiều nước trên thế giới và tình hình thương mại nông, lâm, thủy sản của Việt Nam với các thị trường, nhất là thị trường Trung Quốc. Trước tình hình đó, các bộ, ngành, địa phương đang quyết liệt triển khai nhiều giải pháp để hỗ trợ nông dân, doanh nghiệp tiêu thụ nông sản.

Ðẩy mạnh giải pháp tiêu thụ nông sản

Xe chở hàng nông sản ùn ứ tại cửa khẩu quốc tế Tân Thanh (Lạng Sơn) để chờ thông quan.

Lao đao tiêu thụ nông sản

Hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp xuất khẩu thanh long của tỉnh Bình Thuận gặp khó khăn do lượng hàng dồn ứ tại các cửa khẩu biên giới phía bắc vì không được thông quan qua Trung Quốc. Ông Trần Văn Tân, chủ một cơ sở buôn bán thanh long ở huyện Hàm Thuận Nam cho biết: Hiện cơ sở còn bốn công-ten-nơ với 72 tấn thanh long bị kẹt tại cửa khẩu quốc tế Lào Cai do phía Hà Khẩu (Trung Quốc) thông báo tạm dừng hoạt động trao đổi hàng hóa. Nếu đến ngày 8-2 mà vẫn chưa được thông quan, khả năng cao lượng trái cây này sẽ bị hỏng.

Không chỉ với thị trường Trung Quốc, dịch bệnh do nCoV cũng ảnh hưởng việc xuất khẩu sang các thị trường Mỹ, châu Âu, Ô-xtrây-li-a… Ông Trần Ðình Trung, đại diện Hợp tác xã thanh long Thuận Tiến (huyện Hàm Thuận Nam) thông tin: 80% sản lượng thanh long của các thành viên trong hợp tác xã xuất khẩu sang các thị trường này. Nhưng đến nay, một số thị trường đã tạm ngừng nhập với lý do sản phẩm vẫn chưa tiêu thụ hết. Tuy nhiên, không loại trừ khả năng họ e ngại ảnh hưởng của dịch bệnh.

Vấn đề bảo quản thanh long sau thu hoạch khi chưa xuất được cũng gặp nhiều trở ngại. Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Nghiên cứu phát triển cây thanh long Bình Thuận Nguyễn Ðức Trí cho biết: Trên địa bàn tỉnh hiện có khoảng 120 kho lạnh của các doanh nghiệp và cơ sở thu mua thanh long với sức chứa khoảng 7.000 tấn thanh long. Nếu có huy động hết các kho lạnh này thì cũng không đủ sức chứa bởi sản lượng hơn 85 nghìn tấn thanh long thu hoạch từ nay đến hết tháng 2-2020. Chưa kể việc lưu kho thanh long cũng sẽ phát sinh chi phí cho doanh nghiệp; hết thời gian bảo quản thì chất lượng trái cây giảm, thậm chí hỏng.

Trước thực tế này, Phó Giám đốc Sở Công thương Bình Thuận Biện Tấn Tài cho rằng, trước mắt phải đẩy mạnh tiêu thụ thanh long ở thị trường trong nước, đưa vào các chợ đầu mối ở các tỉnh, thành phố lớn, các khu công nghiệp trong tỉnh; kiến nghị Bộ Công thương chỉ đạo các doanh nghiệp, tập đoàn lớn có chế biến các sản phẩm từ thanh long tạo điều kiện, hỗ trợ thu mua cho người dân. Ðối với các hợp tác xã sản xuất thanh long, cần tập trung tuyên truyền cho xã viên tiếp tục liên kết sản xuất chặt chẽ hơn, bảo đảm các tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAP nhằm đáp ứng yêu cầu từ nhiều thị trường khác ngoài Trung Quốc. Các doanh nghiệp cần đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường tiềm năng như Ấn Ðộ, về lâu dài phải tìm và mở rộng thêm thị trường mới.

Tại tỉnh Long An, các hợp đồng thu mua thanh long ruột đỏ xuất khẩu sang Trung Quốc cũng đang gặp khó khăn. Ông Trần Văn Khải, ấp Nhật Hòa, xã Nhật Ninh (huyện Tân Trụ) cho biết: Gia đình trồng 3.000 m2 thanh long ruột đỏ. Trước Tết, thương lái đến tận nhà mua với giá 30 nghìn đồng/kg và đưa ngay 30 triệu đồng tiền đặt cọc, hẹn sau Tết lấy hàng. Tuy nhiên, hiện thương lái xin nhận lại 50% tiền cọc và thu mua toàn bộ sản lượng chỉ với giá 3.000 đồng/kg. Từ lâu nay, 70% sản lượng thanh long ruột đỏ bán sang thị trường Trung Quốc cho nên việc xuất khẩu chịu ảnh hưởng nghiêm trọng khi dịch bệnh do nCoV diễn ra. Ðể hỗ trợ nhà vườn trồng thanh long, tỉnh đã làm việc với các doanh nghiệp thu mua để thương thảo giá. Hiệp hội Thanh long tỉnh cũng họp bàn với các doanh nghiệp tìm phương án thu mua dự trữ. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng chỉ trữ được khoảng 3.000 tấn, không thể giải phóng được lượng hàng đã, đang và sắp thu hoạch. Giám đốc Sở Công thương tỉnh Long An Lê Minh Ðức cho biết: Tỉnh đang phối hợp Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) mời sở công thương các tỉnh, thành phố khu vực phía nam, nhà phân phối phía bắc họp bàn phương án giải quyết.

Nỗ lực mở đường tiêu thụ cho nông sản

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Nguyễn Công Trưởng cho biết: Hiện nay, tại các cửa khẩu ở Lạng Sơn vẫn còn 333 xe chở nông sản đang chờ thông quan, trong đó có 190 xe chở thanh long, trọng lượng hơn 5.300 tấn. Tỉnh khuyến cáo doanh nghiệp hạn chế đưa xe lên Lạng Sơn thời điểm này, tìm giải pháp tiêu thụ khác trong nước. Phó Giám đốc Trung tâm quản lý cửa khẩu Ðồng Ðăng Nông Hải Thăng chia sẻ: Mặc dù Trung Quốc thông báo dự kiến mở cửa vào ngày 9-2, nhưng chưa thể chắc chắn vào ngày đó sẽ thông quan vì còn tùy thuộc tình hình xử lý dịch bệnh.

Trước tình hình trên, Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Quốc Khánh cho biết: Bộ đã chỉ đạo các thương vụ tại nước ngoài tổ chức hoạt động tìm kiếm và kết nối các khách hàng mới để góp phần chuyển hướng xuất khẩu sang một số thị trường khác. Bên cạnh đó, Bộ đề nghị một số doanh nghiệp logistics hỗ trợ bảo quản nông sản. Các thương vụ tại Trung Quốc đã và đang tích cực trao đổi với các tỉnh biên giới nhằm thúc đẩy thời gian mở cửa các chợ biên giới.

Ðể chủ động ứng phó các tác động của dịch bệnh đến sản xuất và xuất khẩu nông sản sang thị trường Trung Quốc, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN và PTNT) đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các sở NN và PTNT, sở công thương thường xuyên theo dõi sát tình hình sản xuất và lưu thông nông sản ở địa phương, kịp thời thông báo đến các doanh nghiệp và người sản xuất để chủ động điều chỉnh theo nhu cầu của thị trường tiêu thụ. Với các địa phương có diện tích trồng thanh long lớn, cần có kế hoạch điều chỉnh sản lượng sản phẩm trái vụ để thích ứng với tình hình hiện nay, tập trung quy hoạch đầu tư vùng trồng nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Bộ trưởng NN và PTNT Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh: Ðể ứng phó với những khó khăn trong thương mại nông sản trước tác động của dịch bệnh do nCoV, cần có sự đồng hành của Nhà nước, địa phương, doanh nghiệp và người dân. Theo đó, các địa phương rà soát lại nông sản xuất khẩu, nhất là các loại xuất khẩu sang Trung Quốc để có hướng giải quyết phù hợp, kịp thời. Trong điều kiện chưa thể xuất sang Trung Quốc thì cần đẩy mạnh tiêu thụ trong nước. Ðồng thời đẩy mạnh khâu chế biến, nhất là đối với sản phẩm rau quả để hạn chế thiệt hại. Còn về lâu dài, tập trung hình thành sản xuất, chế biến, xuất khẩu theo chuỗi ngành hàng để sẵn sàng đối mặt với mọi rủi ro có thể xảy ra. Ðồng thời không ngừng tìm kiếm thị trường xuất khẩu mới nhằm chủ động hơn trong việc tiêu thụ nông, lâm, thủy sản.

Ðể đa dạng hóa thị trường tiêu thụ nông sản, ngay từ đầu năm 2020, Bộ NN và PTNT sẽ tổ chức nhiều đoàn công tác xúc tiến thương mại. Cụ thể: Ðoàn công tác sang Ðu-bai (UAE) từ ngày 15-2 để mở rộng thị trường Trung Ðông; sang Mỹ từ ngày 22-2; sang Bra-xin trong tháng 3-2020; tổ chức đoàn công tác mở rộng thị trường Nhật Bản (tháng 3-2020); Liên bang Nga (tháng 6-2020); Ô-xtrây-li-a và Niu Di-lân (tháng 7-2020); Hàn Quốc (tháng 8-2020); châu Âu (quý II-2020); In-đô-nê-xi-a, Mi-an-ma (quý III-2020)… Riêng đối với thị trường Trung Quốc, thường xuyên trao đổi thông tin với Ðại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc để liên hệ với hải quan Trung Quốc thu xếp các chuyến công tác của chuyên gia Trung Quốc sang Việt Nam trong quý I, quý II-2020 nhằm tháo gỡ khó khăn trong xuất khẩu nông sản; tiếp tục triển khai các đoàn công tác xúc tiến, phát triển thị trường tại các địa phương trọng điểm của Trung Quốc tại thời điểm phù hợp nhất sau khi phía Trung Quốc kiểm soát dịch và công bố mở cửa lại bình thường.

Bài và ảnh: NHÓM PHÓNG VIÊN