Những câu chuyện nhỏ giữa biển lớn

Kỳ 1: Người giữ sắc xanh cây giữa màu xanh biển trời

Thứ Ba, 05/05/2015, 12:28:10
 Font Size:     |        Print
 

Thượng úy chuyên nghiệp Hoàng Đức Thắng, người "đỡ đẻ" cho nhiều cây bàng vuông ở Trường Sa Lớn.

NDĐT – Giữa màu xanh ngắt của biển và trời ở quần đảo Trường Sa, giờ đây, những người ra đảo đã cảm nhận rõ rệt hơn một màu xanh khác - màu xanh lục của những lá non đang ngày càng phủ kín trên những hòn đảo nổi ở đây. Và chúng ta không thể quên những người đã giữ thêm một sắc xanh cho vùng đảo thiêng của Tổ quốc…

Người đầu tiên chiết thành công cây bàng vuông

Đại tá Bùi Hải Phước (bên phải) đi giữa hai hàng cây chào tạm biệt các chiến sĩ ở Trường Sa Lớn.

Năm 1998, cả đảo Sinh Tồn Đông chỉ có một cây bàng vuông duy nhất cạnh cột mốc chủ quyền. Lúc đó, Đại tá Bùi Hải Phước, Phó lữ đoàn trưởng - Tham mưu trưởng - Lữ đoàn 146 Vùng 4 Hải quân, đang là Tham mưu trưởng đã rất trăn trở. Cây phi lao trồng quanh đảo thì ngày càng héo quắt vì sóng gió. Nhiều loài cây mang từ trong đất liền ra đảo sau chặng đường kéo dài cả tháng ròng trên biển cũng lần lượt chết hết. Đảo trơ khấc một màu san hô, khô nóng và thiếu nước...

Ông chợt nghĩ, trong đất liền, nhiều loài cây đã được chiết trồng thành công, tại sao một cây có sức sống mãnh liệt như cây bàng vuông lại không thể chiết được?

Ông đã cùng đồng đội thử nghiệm chiết những cây bàng vuông đầu tiên. Ông vận dụng kỹ thuật chiết như chiết gốc chanh ở nhà, lấy lá cây trộn đất và bó bằng bao gai quanh đoạn thân cây chọn chiết. Đợi ba tháng sau cưa xuống và cắm trồng xuống đất. Không ngờ, những đoạn cây ấy đã sống và trở thành những cây bàng vuông con. Hiện nay, Sinh Tồn Đông vẫn còn cây mẹ cùng ba cây bàng vuông ông chiết, mang lại màu xanh cho đảo. Năm 1999, ông Phước được bổ nhiệm làm Chỉ huy trưởng của đảo. Đến năm 2000, việc chiết cây được nhân rộng lên ở Sinh Tồn Đông. Ngoài cây bàng vuông, các cán bộ chiến sĩ ở đây còn chiết trồng thêm cây tra. Năm 2001, ông rời Sinh Tồn Đông, hòn đảo đầu tiên mà ông gắn bó trong 30 năm quân ngũ đã qua, mang theo một kỷ niệm rất sâu sắc về sắc xanh mướt của những tán bàng vuông. Ngày nay, đảo được mở rộng thêm so với hồi đó. Cây cối được quy hoạch các vị trí trồng một cách rõ ràng hơn, tránh việc phải di chuyển cây hay chặt bỏ. Nhiều loại cây mới cũng được mang đến đảo. Nhưng bốn cây bàng vuông, trong đó có ba cây do chính tay ông chiết trồng vẫn mang lại màu xanh chủ đạo bất diệt tại đây.

Cũng bắt đầu từ năm 1998, người nọ truyền người kia, cán bộ lâu năm dạy người mới đến, việc chiết cây để trồng lan rộng ra toàn bộ quần đảo Trường Sa. Ngoài cây bàng vuông, nhiều loại cây khác cũng được đưa ra trồng ở đảo, nhưng không phải loài cây nào cũng thích hợp. Trong khi cây mít, cây ổi không thể sống nổi, thì một số cây khác như chuối, đu đủ, na, chanh... đã được trồng thành công ở một số hòn đảo nổi của Trường Sa. Cây bàng ta cũng nhiều lần được đưa ra đảo để thử nghiệm nhưng không thành công vì thân cây không chịu được mặn. Riêng dừa lại là loài cây tạo nên đặc trưng riêng cho đảo Nam Yết.

Nhiều loại cây được ươm, chiết ở đảo An Bang.

Một kỷ niệm đáng nhớ khác của Đại tá Phước liên quan đến những cây dừa Nam Yết trong thời gian công tác ba năm từ 2007 đến 2010 tại đảo này. Năm 2008, vườn dừa vẫn đang xanh tốt thì một cơn bão lớn tràn qua. Năm 2009, cả khu vườn kiệt quệ vì bị bọ cánh cứng hủy hoại nặng. Đại diện Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng nhiều phóng viên báo đài ra đến đây đã không khỏi xót xa trước cảnh vườn dừa bị tàn phá. Đến năm 2010, đất dừa Bến Tre đã hỗ trợ đảo để cứu dừa. Họ cung cấp thuốc để trị bệnh, giờ đây dừa đã xanh tốt trở lại.

Và những người kiêm nghề “đỡ đẻ” cho cây